Trafik kazası, iş kazası veya haksız fiil neticesinde meydana gelen Sürekli İş Göremezlik veya Destekten Yoksun Kalma durumlarında tazminat hesaplanırken, kişinin gelecekte yıllar içinde parça parça elde edeceği gelirler tek seferde ve peşin olarak ödenir.

Hukuk sistemimize göre, gelecekteki yıllara ait bir paranın bugünden peşin olarak tahsil edilmesi, parayı alan kişiye faiz geliri (haksız zenginleşme) sağlayacaktır. İşte gelecekteki bu paranın bugünkü değerine çekilmesi işlemine İskonto (Peşin Değer) İndirimi denir.

Karmaşık Formüllerle Uğraşmayın: Bir tazminat dosyasında gelecekteki yıllara ait peşin değer indirimini tek tıkla ve sıfır hata ile hesaplamak için İskonto / Peşin Değer Hesaplama Aracımızı hemen kullanabilirsiniz.

İşlemiş (Bilinen) ve İşleyecek (Bilinmeyen) Dönem Ayrımı

İskonto işlemi, tazminat hesabının tamamına uygulanmaz. Tazminat hesabı iki döneme ayrılır:

1. İşlemiş (Bilinen) Dönem: Kaza tarihinden, hesaplamanın yapıldığı tarihe kadar geçen süredir. Bu dönemde kişinin ne kadar kazanç kaybına uğradığı zaten bellidir ve bu tutar geçmişte kaldığı için iskonto (peşin değer) indirimi UYGULANMAZ.
2. İşleyecek (Bilinmeyen) Dönem: Hesaplama tarihinden başlayarak, kişinin TRH-2010 Yaşam Tablosuna göre muhtemel ömrünün sonuna kadar geçecek süredir. Kişi bu parayı gelecekte kazanacakken mahkeme kararıyla bugün peşin alacağı için, sadece bu döneme ait kazançlara iskonto UYGULANIR.

Yargıtay Uygulamalarında %10 Teknik Faiz Kuralı

Türkiye'deki aktüerya hesaplamalarında iskonto oranının ne olacağı uzun yıllar tartışma konusu olmuştur. Gelişmiş ülkelerde bu oran enflasyon ve reel faize göre değişirken, Yargıtay uygulamalarında hesaplama kolaylığı ve istikrar sağlamak amacıyla sabit bir oran belirlenmiştir.

Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre (özellikle progresif rant yönteminde) Türkiye'de uygulanması gereken iskonto (teknik faiz) oranı %10'dur. (Eski dönemlerde %5 uygulandığı zamanlar olmuşsa da güncel uygulama %10'dur.)

Yani hesaplama tarihi itibarıyla işleyecek dönemin ilk yılı için zarar bulunur ve bu tutar 1/1.10 oranında iskontoya tabi tutulur. Takip eden her yıl için bu oran kümülatif olarak uygulanarak (ikinci yıl 1/1.10², üçüncü yıl 1/1.10³ vb.) zarar bugünkü peşin değerine indirgenir.

Aktüerya Raporlarında Neden Hatalar Yapılıyor?

İskonto işlemi matematiksel olarak bir "Rant (Anüite)" hesabıdır. Özellikle genç yaşta kaza geçiren ve Bakiye Ömrü 30-40 yıl olan bir kişinin işleyecek dönem zararı hesaplanırken:

• Gelecekteki her bir yılın tek tek bulunması,
• Her yıla %10 iskonto formülünün uygulanması,
• Çıkan peşin değerlerin toplanması gerekmektedir.

Manuel yapılan veya Excel'de basit formüllerle geçiştirilen hesaplamalarda, iskonto oranının yanlış yıllara uygulanması sonucu tazminat tutarı yüz binlerce lira eksik veya fazla çıkabilmektedir.

Tazminat Hesaplamanızı Güvenceye Alın:
İşlemiş ve işleyecek dönemlerinizi milimetrik olarak ayıran, %10'luk iskonto formülünü Yargıtay standartlarında uygulayan profesyonel Trafik Kazası Tazminat Hesaplama Modüllerimizi kullanarak riskleri ortadan kaldırın.