Aktüerya hesaplamalarında avukatların ve sigorta şirketlerinin en çok ihtilafa düştüğü konu, gelecekten eksiltilen (İskonto) para ile geçmişe dönük artırılan (Faiz) paranın aynı dosya içinde yaratacağı etkidir.

Bir Trafik Kazası Sürekli Sakatlık Tazminatı veya İş Kazası Destekten Yoksun Kalma Tazminatı dosyasında her iki parametre de mutlaka bulunur ancak uygulandıkları dönemler tamamen zıttır.

Karmaşıklığı Tek Tıkla Çözün: Dosyanızdaki net asıl alacağı güncel İskonto kurallarına göre bulmak ve geçmişe dönük alacağınızı Yasal Faiz Hesaplama modülüyle güncellemek için gelişmiş Tazminat Hesaplama Araçlarımızı hemen kullanın.

İçindekiler

• İskonto (%10) Geleceği, Faiz Geçmişi Hedefler
• Aktüeryal İskonto (Peşin Değer) Formülü
• Örnek Tablo: Faiz ve İskonto Çatışması
• Hesaplamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Hatalar
• Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İskonto (%10) Geleceği, Faiz Geçmişi Hedefler

Dava dosyasında asıl alacak (tazminat) tutarı belirlenirken, TRH-2010 Yaşam Tablosu ile tespit edilen Bakiye Ömür boyunca kişinin elde edeceği Asgari Ücret veya gerçek kazançları yıllara yayılır.

1. İskonto (Peşin Değer) İndirimi: Gelecekteki (rapor tarihinden sonraki) yıllara ait kazançlar bugüne çekilirken uygulanır. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre her yıl için %10 teknik faiz kümülatif olarak düşülür. Detaylı İskonto (Peşin Değer) Aracımızı inceleyebilirsiniz.
2. Temerrüt Faizi: Tazminatın tamamı (işlemiş + işleyecek iskonto edilmiş toplam tutar) bulunduktan sonra, kaza tarihinden (veya temerrüt tarihinden) paranın fiilen ödendiği tarihe kadar işletilen faizdir.

Aktüeryal İskonto (Peşin Değer) Formülü

Gelecekteki bir meblağın (P), bugünkü değerini (V) bulmak için kullanılan standart progresif rant (iskonto) denklemi şöyledir:

$V = \frac{P}{(1 + i)^n}$

Burada $i$ teknik faiz oranını (%10), $n$ ise kaza/rapor tarihinden sonraki yıl sayısını temsil eder.

Örnek Tablo: Faiz ve İskonto Çatışması

İşlem Türü	Uygulandığı Dönem	Yasal Dayanak	Net Etkisi
İskonto (Peşin Değer)	İşleyecek Dönem (Gelecek)	Yargıtay %10 Teknik Faiz İlkesi	Tazminatı Düşürür
Yasal / Avans Faizi	Temerrüt Tarihinden İtibaren	Yasal Faiz Hükümleri	Tazminatı Artırır

Hesaplamada Dikkat Edilmesi Gereken Kritik Hatalar

Aktüerya raporlarında sıklıkla yapılan en büyük hata, iskontonun yanlış döneme uygulanmasıdır. Unutulmamalıdır ki:

• İşlemiş (Bilinen) Dönem: Kaza tarihi ile rapor tarihi arasıdır. Bu sürede para zaten "geçmişte" kaldığı için iskonto (gelecekten indirgeme) yapılamaz.
• İşleyecek (Bilinmeyen) Dönem: Rapor tarihinden sonraki süredir. Sadece bu süre için iskonto uygulanır.
• Faize İskonto İşlemez: İskonto işlemi sadece "anaparayı" bulmak içindir. Anapara bulunduktan sonra faiz işletilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Neden %10 iskonto yapılıyor? Bu mağduriyet değil mi?
Hukuk mantığına göre; 20 yıl sonra alacağınız 100 bin TL'yi bugün nakit (peşin) olarak aldığınızda, bu parayı bankaya yatırıp faiz geliri elde edebilirsiniz. "Haksız zenginleşmeyi" önlemek amacıyla Yargıtay, gelecekteki paranın bugünkü değerine çekilmesini (iskontosunu) zorunlu kılar.

Bazı raporlarda %1.65 teknik faiz görüyorum, farkı nedir?
Yargıtay 17. ve 10. Hukuk Daireleri uzun süre %10 yöntemini kullanmıştır. Ancak Anayasa Mahkemesi ve bazı özel trafik sigortası genel şartları %1.65 (devre başı nakit rant) yöntemini getirmeye çalışmıştır. Güncel uygulamada Yargıtay çoğunlukla %10'a geri dönmüştür. İskonto Hesaplama modülümüzde her iki seçeneği de bulabilirsiniz.

Dava sürerken faiz iskontoyu kapatır mı?
Genellikle evet. Dava 5-6 yıl sürerse, biriken Yasal Faiz tutarı, iskontodan kaynaklanan indirimi dengeleyebilir ve hatta üzerine çıkabilir.

Hukuki Güvence: Dosyanızdaki net alacağı sıfır hata ile görmek için Tazminat Hesaplama Modüllerimizi kullanın. Sistemimiz tüm işlemiş/işleyecek dönemleri ve Yasal Faiz kümülasyonlarını otomatik olarak yönetmektedir.