Türkiye'deki yargılama sürelerinin uzunluğu göz önüne alındığında, bir tazminat davası sonuçlandığında hükmedilen asıl alacak (anapara) enflasyon karşısında ciddi değer kaybedebilir. Bu kaybı önlemenin ve mağduriyeti gidermenin tek hukuki yolu, doğru faiz türünü talep etmek ve faizi doğru tarihten başlatmaktır.

Peki, haksız fiillerden (trafik kazası, iş kazası vb.) kaynaklanan bedensel zararlarda hangi faiz istenir? Kaza tarihi mi baz alınır, yoksa dava/ihtar tarihi mi? İşte tazminat hukukunda faiz uygulamalarının altın kuralları.

Hızlı Faiz Hesabı: Geçmişten bugüne değişen tüm oranları (TCMB verileriyle) otomatik uygulayarak, anaparanızın bugünkü faizli değerini kuruşu kuruşuna bulmak için Yasal ve Avans Faizi Hesaplama Aracımızı kullanabilirsiniz.

İçindekiler

• Yasal Faiz mi, Avans (Ticari) Faizi mi Talep Edilmeli?
• Faiz Türleri Karşılaştırma Tablosu
• Faiz Başlangıç (Temerrüt) Tarihi Nasıl Belirlenir?
• İş Kazalarında Faiz Başlangıcı ve Özel Durumlar
• Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Yasal Faiz mi, Avans (Ticari) Faizi mi Talep Edilmeli?

Tazminat hukukunda kural olarak haksız fiillerde Yasal (Kanuni) Faiz uygulanır. Ancak olayın içinde "ticari bir iş" veya "ticari bir araç" varsa, mağdur taraf daha yüksek oranlara sahip olan Avans (Ticari) Faizi talep etme hakkına sahiptir.

• Yasal Faiz: Kazaya karışan araçlar hususi (özel) ise uygulanır.
• Avans Faizi: Kazaya karışan araçlardan en az biri ticari (taksi, otobüs, kamyon, şirket aracı vb.) ise talep edilebilir.

(Önemli Not: Dilekçede açıkça "avans faizi" denilmemişse hakim kendiliğinden buna hükmedemez. Hak kaybı yaşamamak için hesaplama yaparken Hukuk Hesaplama Araçlarımızı rehber alabilirsiniz.)

Faiz Türleri Karşılaştırma Tablosu

Aşağıdaki tablo, uyuşmazlığın niteliğine göre talep edilmesi gereken en yüksek faiz türünü özetlemektedir:

Uyuşmazlık Türü	Araç Niteliği	Uygulanacak Faiz Türü
Hususi - Hususi Çarpışma	Her ikisi de Özel Araç	Yasal Faiz
Hususi - Ticari Çarpışma	En az biri Ticari Araç	Avans Faizi
İş Kazası Maddi Tazminat	İşveren Sorumluluğu	Yasal Faiz
Sigorta Tahkim (Ticari Poliçe)	Ticari Araç Poliçesi	Avans Faizi

Faiz Başlangıç (Temerrüt) Tarihi Nasıl Belirlenir?

Faizin hangi tarihten itibaren işletileceği, talebin kime yöneltildiğine göre değişir:

1. Sürücü ve Ruhsat Sahibi İçin: Zararın doğduğu an olan Kaza (Olay) Tarihi başlangıçtır.
2. Sigorta Şirketleri İçin: Yazılı başvuru yapılmışsa, belgelerin tesliminden 8 iş günü sonrası (Temerrüt Tarihi) başlar. Başvuru yoksa Dava Tarihi başlangıçtır.
3. Manevi Tazminat İçin: Manevi tazminatta faiz, her zaman Olay Tarihinden itibaren işletilir.

İş Kazalarında Faiz Başlangıcı ve Özel Durumlar

İş Kazası Sürekli İş Göremezlik veya Vefat (Destekten Yoksun Kalma) davalarında faiz başlangıcı, iş kazasının gerçekleştiği gündür. Meslek hastalıklarında ise tanı konulan rapor tarihi baz alınır. İş kazası dosyalarında İskonto (Peşin Değer) hesaplaması yapıldıktan sonra bu faiz işletilmelidir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Dava sırasında faiz türü değiştirilebilir mi?
Islah dilekçesi veya ek dava ile başlangıçta sehven "yasal faiz" denilmişse "avans faizi" olarak düzeltme yapılabilir, ancak başlangıçtan itibaren doğru talep etmek her zaman daha güvenlidir.

Sigorta şirketi ana parayı ödedi ama faizi ödemedi, ne yapmalıyım?
Bu durumda "Faiz ve Masraf Alacağı" için ayrı bir icra takibi başlatılabilir veya Sigorta Tahkim Komisyonu Başvurusu yapılabilir.

Yasal faiz oranı her yıl değişir mi?
Evet. Yasal faiz ve avans faizi oranları TCMB tarafından ekonomik koşullara göre güncellenir. Sitemizdeki Asgari Ücret Tablosu gibi faiz verileri de sistemimiz tarafından otomatik güncellenmektedir.

Tazminat Hesaplamalarınızı Risklere Bırakmayın:
Dosyanızdaki asıl alacağı TRH-2010 Yaşam Tablosu verileriyle hesapladıktan sonra, geçmişe dönük faiz tutarını tek tıkla bulmak için Hesaplama Modüllerimizi hemen kullanmaya başlayın.