Tazminat Davalarında Yasal Faiz ve Avans Faizi (Temerrüt Başlangıcı)

Tazminat Davalarında Faiz Neden Önemlidir?

Tazminat davalarında faiz, alacaklının parasını geç tahsil etmesinden kaynaklanan değer kaybını telafi eden en önemli hukuki araçtır. Kaza mağduru, araç değer kaybı hesaplama veya bedensel zarar sonucunda tazminatını aldığı güne kadar geçen süre için faiz talep etme hakkına sahiptir.

"Haksız eylemlerde zarar, eylemin gerçekleştirdiği anda meydana geldiğinden ayrı bir ihtara gerek olmadan bu tarihten itibaren faiz istenebilir."
— Yargıtay 4. HD., 23.05.2005 E. 2004/11100 K. 2005/5503

Faiz Türleri: Yasal Faiz ve Avans Faizi Nedir?

Yasal Faiz (Adi Kanuni Faiz)

Yasal faiz, tarafların aralarında sözleşme ile belirlemediği hallerde, kanun gereği uygulanan faiz türüdür. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesi uyarınca, faiz ödenmesi gereken hallerde miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme yasal faiz üzerinden yapılır.

• 2026 yılı itibarıyla yasal faiz oranı: %24 (yıllık)

Avans Faizi (Ticari Temerrüt Faizi)

Avans faizi, ticari işlerde temerrüt faizi olarak uygulanan ve Merkez Bankası tarafından belirlenen faiz türüdür. 3095 sayılı Kanun'un 2. maddesine göre, ticari işlerde temerrüt faizi, Merkez Bankası'nın kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden istenebilir.

• 2026 Nisan itibarıyla avans faiz oranı: ~%51,75 (yıllık)

Yasal Faiz mi, Avans Faizi mi? Hangisi Uygulanır?

Tazminat Davalarında Hangi Faiz Uygulanır?

Trafik kazası sürekli sakatlık tazminatı şartları çerçevesinde açılan davalarda genellikle yasal faiz uygulanmaktadır. Ancak dava dilekçesinde faiz türü belirtilmemişse, mahkeme tarafından yasal faiz talebinde bulunulduğu kabul edilir.

"Tazminat talebinin işleyecek faizi ile birlikte tahsili talep edilmiş olup faiz türü belirtilmediğinden yasal faiz talebinde bulunulduğunun kabulü gerekir."
— Yargıtay 11. HD., 18.01.2024

Önemli Uyarı: Islah yoluyla faiz türünün değiştirilmesi mümkün değildir. Bu nedenle dava dilekçesinde faiz türünün doğru belirtilmesi kritik önem taşır.

Faiz Başlangıç Tarihi: Hangi Tarihten İtibaren Faiz İşler?

1. Haksız Eylemlerde (Trafik Kazası, İş Kazası)

Haksız eylemden kaynaklanan iş kazası maddi tazminat davası gibi davalarda kural olarak zarar, haksız eylemin gerçekleştiği tarihte doğar. Bu nedenle faiz, olay tarihinden itibaren işlemeye başlar.

"Haksız eylemin meydana geldiği tarihte zarar doğmuş ve aynı günde zarar veren tazminatı ödeme yükümlülüğü altına girmiştir. Ödememesi nedeniyle, davacının istemine karşı direnmesi sonucunu doğurur. Böylece aynı tarihten itibaren de alacaklı faiz istemeye hak kazanmış olur."
— Yargıtay 4. HD., 11.02.2002 E. 2001/10735 K. 2002/1543

2. Sigorta Şirketine Başvuru Yapılmışsa

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu md. 99 uyarınca, Sigorta Tahkim Komisyonu bedensel zarar tazminatı süreçleri öncesi şirkete tüm belgelerle birlikte başvuru yapıldıktan sonra sigortanın ödeme yükümlülüğü başlar. Bu sürenin sonunda ödeme yapılmazsa temerrüt gerçekleşir.

(Not: Sorumluluk limitlerini kontrol etmek için trafik sigortası teminat limitleri tablosuna bakabilirsiniz).

3. Islahla Artırılan Kısım İçin Faiz

Haksız eylemlerde, ıslahla artırılan tazminat miktarı için de olay tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekir.

"Davacılar ıslah dilekçesi ile talep ettikleri bölüm için de olay tarihinden itibaren yasal faiz istedikleri halde, mahkemece ıslah tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmiş olması doğru değildir."
— Yargıtay 4. HD., 12.02.2009 E. 2008/6610 K. 2009/2010

Yıllara Göre Yasal Faiz Oranları

3095 sayılı Yasa'nın 4489 sayılı Yasa ile değiştirilmesinden sonraki dönemde yasal faiz oranları şöyle bir seyir izlemiştir:

2026 itibarıyla güncel yasal faiz oranı %24'tür. Geçmişe dönük kümülatif faiz hesabı için yasal faiz hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

Temerrüt Faizi ve Şartları

Temerrüt faizi, borçlunun borcunu vadesinde ödememesi halinde işlemeye başlayan faiz türüdür.

Temerrüt Nasıl Oluşur?

• İhtar ile temerrüt: Borçluya noter veya iadeli taahhütlü posta ile ihtarname gönderilir.
• Dava ile temerrüt: Dava açılması da temerrüt oluşturur.
• Kanuni temerrüt: Sigorta şirketleri için başvuru tarihinden itibaren 15 iş günü sonunda.

"Sigorta şirketi önceden temerrüde düşürülmemişse, dava tarihinden faiz işletilmek gerekir."
— Yargıtay 11. HD., 05.11.2007 E. 2007/11889 K. 2007/13796

Bileşik Faiz (Mürekkep Faiz) Yasağı

3095 sayılı Kanun'un 3. maddesine göre, kanuni faiz ve temerrüt faizi hesaplanırken mürekkep faiz (faize faiz) yürütülemez.
İstisnalar (TTK uyarınca):

• Cari hesaplarda (üç aydan az olmamak üzere)
• Tacirler arası ödünç sözleşmelerinde
• Kambiyo senetlerinde rücu halinde
  Tazminat davalarında bileşik faiz uygulanmaz.

Pratik Örnekler: Faiz Hesaplaması

KURAL 1 UYARINCA: Karmaşık faiz formülleri yerine bu adımları tek tıkla yasal faiz hesaplama sistemimiz üzerinden gerçekleştirebilirsiniz. Geleceğe dönük aktüeryal faiz indirimleri için ise tazminatta iskonto peşin değer indirimi kuralları geçerlidir.

Örnek 1: Trafik Kazası (Sigorta Şirketine Başvurulu)

• İşlemiş faiz (yaklaşık): 100.000 TL × %24 × (375 gün / 365) ≈ 24.658 TL

Örnek 2: Trafik Kazası (Başvurusuz Doğrudan Dava)

• İşlemiş faiz (yaklaşık): 100.000 TL × %24 × (304 gün / 365) ≈ 20.000 TL

(Not: Dava aşamasındaki olası masraflarınızı öngörmek için dava harç ve gider avansı hesaplama ile yasal vekalet ücreti SMM hesaplama araçlarımızı inceleyebilirsiniz).

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Avans faizini kimler talep edebilir?
Avans faizi, ticari işlerde ve tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda talep edilebilir. Trafik kazası destekten yoksun kalma tazminatı mağdurunun tacir olmaması halinde yasal faiz uygulanır.

Dava dilekçesinde faiz türü belirtilmemişse ne olur?
Mahkeme, yasal faiz talep edildiğini kabul eder. Islah yoluyla faiz türü değiştirilemez.

Manevi tazminata faiz işler mi?
Evet. Manevi tazminata da dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilir.

SGK rücu davalarında faiz ne zaman başlar?
Ölümlü iş kazası destekten yoksun kalma tazminatı SGK rücu davalarında davacının mal varlığındaki eksilme, ödeme tarihinde gerçekleştiğinden, alacağın tamamına ödeme gününden itibaren faiz işletilmesi gerekir.

Belirsiz alacak davasında faiz ne zaman başlar?
Belirsiz alacak davasında temerrüt olgusu varsa, temerrüt tarihinden itibaren faize hükmedilir.

Pratik Tavsiyeler

Davacı (Mağdur) İçin

• Dava dilekçenizde faiz türünü mutlaka belirtin: "Yasal faiz" veya "avans faizi" açıkça yazılmalı.
• Sigorta şirketine başvurunuzu belgelendirin: Sigorta Tahkim Komisyonu araç değer kaybı başvurusu gibi süreçlerde faiz başlangıcını erkene çekmek için.
• Islah yaparken faiz türünü değiştirmeyin: Islahla faiz türü değiştirilemez.
• Tüm belgeleri eksiksiz gönderin: Temerrüt tarihinin gecikmemesi için.

Davalı (Sigorta Şirketi / İşveren) İçin

• Faiz başlangıç tarihine itiraz edin: Hatalı başlangıç tarihleri varsa.
• Faiz türünü kontrol edin: Yasal faiz mi, avans faizi mi talep edildi?
• Islahla değiştirilen faiz türüne itiraz edin: Yargıtay buna izin vermemektedir.

Tazminatınızın faizini hesaplatın: Yasal faiz hesaplama aracımızla tazminat miktarınıza hangi tarihten itibaren ne kadar faiz işlediğini anında öğrenin. Ayrıca asgari ücret değişimlerinin tazminat davalarına etkisi doğrultusunda güncellenen tutarları doğrudan trafik kazası sürekli sakatlık tazminatı hesaplama robotu üzerinden faiziyle birlikte görüntüleyebilirsiniz. Güncel yasal faiz oranı (%24) ve avans faiz oranı ile karşılaştırmalı hesaplama yapın.

Bu makale, 9 Nisan 2026 itibarıyla 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ve güncel Yargıtay içtihatlarına göre hazırlanmıştır. Somut olayınızda bir avukata danışmanız önerilir.