1. Genel Tanım ve Kapsam
Vekalet ücreti, avukatın hukuki yardımının karşılığıdır. Bu yardım dava açmak, dava takip etmek, icra takibi yürütmek, arabuluculukta tarafı temsil etmek, dilekçe hazırlamak veya hukuki danışmanlık vermek şeklinde olabilir. Hesaplama yapılırken ilk ayrım, avukatla müvekkil arasındaki ücret ile mahkemece karşı tarafa yükletilen vekalet ücretinin aynı şey olmadığıdır.
Vekalet ücretinde temel ayrım
| Ücret türü | Kim öder? | Kime ait olur? | Dayanağı | Pratik anlamı |
|---|---|---|---|---|
| Akdi vekalet ücreti | Müvekkil | Avukat | Avukat ile müvekkil arasındaki ücret sözleşmesi | Avukatın dosyayı üstlenmesi veya hukuki hizmet vermesi karşılığında kararlaştırılan ücrettir. |
| Karşı vekalet ücreti | Davada haksız çıkan taraf | Kural olarak davayı kazanan tarafın avukatına aittir. | Mahkeme kararı ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi | Dava sonunda yargılama gideri gibi hüküm altına alınan yasal vekalet ücretidir. |
| İcra vekalet ücreti | Takip borçlusu | Takibi yürüten taraf lehine değerlendirilir. | İcra takibi ve AAÜT icra hükümleri | İcra dosyasında asıl alacak, faiz, harç ve masrafla birlikte toplam borca eklenebilen kalemdir. |
Mahkemenin karşı tarafa yüklediği vekalet ücreti, avukatla yapılan özel ücret sözleşmesini kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Bu nedenle hesap sonucu, avukatlık sözleşmesindeki ücretle karıştırılmamalıdır.
AAÜT neden hesaplamanın merkezindedir?
Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, dava, takip, danışmanlık ve dava dışı hukuki yardımlar için uygulanacak asgari ücretleri gösterir. Mahkemelerce hükmedilecek karşı vekalet ücreti de bu tarife esas alınarak değerlendirilir. Tarife, hem maktu ücretleri hem de para ile ölçülebilen davalarda uygulanacak nispi oranları belirlediği için hesaplamanın ana dayanağıdır.
| AAÜT işlevi | Hesaba etkisi |
|---|---|
| Asgari ücreti belirler | Avukatlık hizmetinin tarife altına düşmemesi gereken tabanını gösterir. |
| Karşı vekalet ücretine ölçü olur | Mahkeme kararında yazılacak yasal vekalet ücreti için temel alınır. |
| Dava, takip ve başvuru türlerini ayırır | Boşanma, icra takibi, ceza, idare, tüketici ve alacak davası aynı şekilde hesaplanmaz. |
| Nispi oranları kademelendirir | Yüksek tutarlı davalarda tek oran yerine dilim dilim hesap yapılmasını sağlar. |
2. Hukuki Kullanım Alanları
Vekalet ücreti hesabında ilk soru dava değerinden önce dava türüdür. Boşanma, velayet, ceza davası ve idari işlem iptali gibi para ile ölçülemeyen işlerde genellikle maktu ücret uygulanır. Alacak, tazminat, işçilik alacağı, ticari alacak, tam yargı, vergi ve para alacağına dayalı icra takiplerinde ise uyuşmazlık değeri vekalet ücretini etkileyebilir.
2025-2026 döneminde sık karşılaşılan maktu ücretler
| Dava veya iş türü | 2025-2026 AAÜT tutarı | Sayfada nasıl okunmalı? |
|---|---|---|
| Sulh hukuk mahkemesinde takip edilen davalar | 30.000 TL | İzale-i şuyu gibi sulh hukuk merkezli işler için temel maktu kalemdir. |
| Asliye mahkemelerinde takip edilen davalar | 45.000 TL | Para ile ölçülemeyen birçok özel hukuk davasında alt sınır olarak görülebilir. |
| Tüketici mahkemelerinde takip edilen davalar | 22.500 TL | Düşük tutarlı tüketici uyuşmazlıklarında asıl alacak sınırı ayrıca kontrol edilmelidir. |
| Fikri ve sınai haklar mahkemelerinde takip edilen davalar | 55.000 TL | Marka, patent, tasarım ve telif kaynaklı dosyalarda maktu ücret gündeme gelebilir. |
| Ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar | 65.000 TL | Beraat, mahkumiyet, katılan vekili ve müdafi ayrımıyla birlikte değerlendirilir. |
| Çocuk mahkemelerinde takip edilen davalar | 45.000 TL | Çocuk mahkemesi yargılamalarında maktu ücret mantığı uygulanır. |
| Çocuk ağır ceza mahkemelerinde takip edilen davalar | 65.000 TL | Ağır ceza düzeyindeki çocuk yargılamalarında ayrı maktu kalemdir. |
| İdare ve vergi mahkemesi, duruşmasız | 30.000 TL | İptal ve bazı vergi işlerinde duruşma yapılmayan dosyalar için kullanılır. |
| İdare ve vergi mahkemesi, duruşmalı | 40.000 TL | Duruşma yapılan idari yargı dosyalarında maktu sonuç farklılaşır. |
| İcra dairelerinde yapılan takipler | 9.000 TL | Para alacağı takiplerinde nispi hesap ve asıl alacağı aşmama sınırıyla birlikte değerlendirilir. |
| Tahliyeye ilişkin icra takipleri | 20.000 TL | Kira ve tahliye talepli takiplerde genel para takibinden ayrı düşünülür. |
Maktu ve nispi ücret hangi durumda uygulanır?
| Uyuşmazlık türü | Para ile ölçülebilir mi? | Ücret türü | Örnek |
|---|---|---|---|
| Boşanma | Hayır | Maktu | Çekişmeli boşanma davası |
| Velayet | Hayır | Maktu | Velayetin değiştirilmesi |
| Ceza davası | Hayır | Maktu | Ağır ceza veya asliye ceza yargılaması |
| İdari işlem iptali | Genellikle hayır | Maktu | Atama, disiplin veya ruhsat işleminin iptali |
| Alacak davası | Evet | Nispi | 800.000 TL alacak davası |
| Maddi tazminat | Evet | Nispi | Trafik kazası veya sözleşmeye aykırılık tazminatı |
| İşçilik alacağı | Evet | Nispi | Kıdem, ihbar, fazla mesai ve izin alacağı |
| İcra takibi | Takip türüne göre | Maktu veya nispi | Para alacağı takibi veya tahliye takibi |
| Tapu iptal ve tescil | Taşınmaz değerine göre evet | Nispi | Taşınmaz mülkiyeti uyuşmazlığı |
Aynı tutar farklı dava türlerinde farklı sonuç doğurabilir. Bu yüzden hesaplamada sadece dava değerini değil, mahkeme veya takip türünü de doğru seçmek gerekir.
3. Teknik Analiz ve Hesaplama Parametreleri
Nispi vekalet ücreti, dava veya takip konusu para ile ölçülebiliyorsa kademeli oranlarla hesaplanır. Dava değerinin tamamına tek oran uygulanmaz. Önce tutar dilimlere ayrılır, sonra her dilimdeki tutar kendi oranıyla çarpılır ve sonuçlar toplanır.
2025-2026 AAÜT nispi ücret dilimleri
| Dilim | Uygulanacak tutar aralığı | Oran | Hesapta etkisi |
|---|---|---|---|
| 1 | İlk 600.000 TL | %16 | Düşük ve orta tutarlı parasal davalarda ana dilimdir. |
| 2 | Sonra gelen 600.000 TL | %15 | 1.200.000 TL sınırına kadar ikinci kademe devreye girer. |
| 3 | Sonra gelen 1.200.000 TL | %14 | Yüksek tutarlı alacak ve tazminat davalarında kullanılır. |
| 4 | Sonra gelen 1.200.000 TL | %13 | 3.600.000 TL seviyesine kadar hesap devam eder. |
| 5 | Sonra gelen 1.800.000 TL | %11 | Ortalama oranı aşağı çeken üst dilimlerden biridir. |
| 6 | Sonra gelen 2.400.000 TL | %8 | Büyük ölçekli ticari ve tazminat dosyalarında görülür. |
| 7 | Sonra gelen 3.000.000 TL | %5 | Çok yüksek tutarlı dosyalarda ortalama oranı düşürür. |
| 8 | Sonra gelen 3.600.000 TL | %3 | Üst dilim hesaplarında kullanılır. |
| 9 | Sonra gelen 4.200.000 TL | %2 | 18.600.000 TL sınırına yaklaşan davalarda devreye girer. |
| 10 | 18.600.000 TL üzeri | %1 | Çok yüksek tutarlı davalarda kalan kısım için uygulanır. |
500.000 TL alacak davası örneği
Davacı 500.000 TL alacak talep etmiş ve dava tamamen kabul edilmiş olsun. Tutar ilk 600.000 TL dilimi içinde kaldığı için hesap yalnızca ilk dilimde yapılır.
| Hesap adımı | Tutar | Oran | Vekalet ücreti |
|---|---|---|---|
| İlk dilim | 500.000 TL | %16 | 80.000 TL |
| Toplam | 500.000 TL | - | 80.000 TL |
1.000.000 TL alacak davası örneği
1.000.000 TL değerindeki davada tutarın tamamına %16 uygulanmaz. İlk 600.000 TL ayrı, kalan 400.000 TL ayrı hesaplanır.
| Hesap adımı | Tutar | Oran | Vekalet ücreti |
|---|---|---|---|
| İlk 600.000 TL | 600.000 TL | %16 | 96.000 TL |
| Kalan 400.000 TL | 400.000 TL | %15 | 60.000 TL |
| Toplam | 1.000.000 TL | - | 156.000 TL |
3.000.000 TL ticari alacak davası örneği
Şirketler arası 3.000.000 TL değerindeki bir ticari alacak davasında birden fazla nispi tarife dilimi kullanılır. Bu örnek, tek oranla hesap yapmanın neden hatalı olduğunu gösterir.
| Hesap adımı | Tutar | Oran | Vekalet ücreti |
|---|---|---|---|
| İlk 600.000 TL | 600.000 TL | %16 | 96.000 TL |
| Sonra gelen 600.000 TL | 600.000 TL | %15 | 90.000 TL |
| Sonra gelen 1.200.000 TL | 1.200.000 TL | %14 | 168.000 TL |
| Kalan 600.000 TL | 600.000 TL | %13 | 78.000 TL |
| Toplam | 3.000.000 TL | - | 432.000 TL |
4. Rapor, Dilekçe ve Karar Uygulamaları
Karşı vekalet ücreti, dava sonunda haksız çıkan tarafa yüklenen ve davayı kazanan tarafın avukatına ait olan yasal ücret kalemidir. Karşı vekalet ücreti, dava tamamen kazanıldığında tek taraf lehine doğabilir; kısmi kabul ve kısmi ret halinde ise hem davacı hem davalı bakımından ayrı ayrı gündeme gelebilir.
Karşı vekalet ücretinin özellikleri
| Özellik | Açıklama | Hesaplama açısından sonucu |
|---|---|---|
| Karayla doğar | Mahkeme kararında hüküm altına alınır. | Hesap sonucu ancak mahkeme kararıyla kesinleşir. |
| Haksız çıkan tarafa yüklenir | Talebi reddedilen veya davayı kaybeden taraf öder. | Kabul ve ret oranı önemlidir. |
| Avukata ait kalemdir | Kural olarak davayı kazanan tarafın avukatına aittir. | Akdi ücret ile karıştırılmamalıdır. |
| Akdi ücretten ayrıdır | Müvekkil ile avukat arasındaki sözleşmeyi ortadan kaldırmaz. | Hesap motoru özel sözleşme ücretini belirlemez. |
| Kabul-ret oranına göre değişebilir | Dava kısmen kabul edilirse iki taraf lehine ayrı ücret çıkabilir. | "Her iki taraf için" seçeneği bu nedenle önemlidir. |
Kısmen kabul ve kısmi ret örneği
Davacı 1.000.000 TL alacak talep etmiş, mahkeme 600.000 TL kabul ve 400.000 TL ret kararı vermiş olsun. Bu durumda yalnızca kabul edilen tutara bakmak eksik sonuç verir; reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekalet ücreti de gündeme gelebilir.
| Taraf | Esas alınan tutar | Hesap yönü | Örnek vekalet ücreti |
|---|---|---|---|
| Davacı lehine | 600.000 TL | Kabul edilen kısım | 96.000 TL |
| Davalı lehine | 400.000 TL | Reddedilen kısım | 64.000 TL |
Bu örnek genel nispi hesap mantığını gösterir. İş davaları, tüketici uyuşmazlıkları, tazminat davaları, idari yargı ve özel kanun hükümlerinde mahkeme farklı sınırlamalar uygulayabilir.
Hesap motorundaki "Hangi taraf için hesaplama yapılsın?" alanı
| Seçenek | Ne hesaplar? | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|---|
| Davacı lehine | Kabul edilen tutar üzerinden davacı taraf lehine çıkabilecek vekalet ücretini gösterir. | Talebin tamamen veya kısmen kabul edildiği senaryolarda kullanılır. |
| Davalı lehine | Reddedilen tutar üzerinden davalı taraf lehine çıkabilecek vekalet ücretini gösterir. | Davacının talebinin bir kısmının reddedildiği durumlarda risk hesabı için kullanılır. |
| Her iki taraf için | Kabul ve ret tutarlarını ayrı ayrı gösterir. | Kısmi kabul, kısmi ret, sulh pazarlığı ve dava riski değerlendirmesinde en açıklayıcı seçenektir. |
5. Neden Önemli?
Vekalet ücreti hesabı dava bütçesini, sulh teklifini, arabuluculuk görüşmesini ve icra sonrası tahsilat planını doğrudan etkiler. Özellikle yüksek tutarlı davalarda reddedilen kısım dikkate alınmadan dava açılması, beklenmeyen karşı vekalet ücreti riski doğurabilir.
İş davalarında vekalet ücreti örnekleri
İşçilik alacağı davalarında kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin, hafta tatili ve resmi tatil ücretleri birlikte talep edilebilir. Her kalemin kabul veya ret durumu vekalet ücretini etkileyebilir.
| Senaryo | Talep | Mahkeme sonucu | Vekalet ücreti mantığı |
|---|---|---|---|
| İşçilik alacağı tam kabul | 750.000 TL | Tamamı kabul | İşçi lehine 750.000 TL üzerinden kademeli nispi hesap yapılır. |
| İşçilik alacağı kısmi kabul | 900.000 TL | 500.000 TL kabul, 400.000 TL ret | İşçi lehine 500.000 TL, işveren lehine 400.000 TL ayrı değerlendirilir. |
| Kıdem tazminatı davası | 300.000 TL | 240.000 TL kabul | Fesih nedeni ve kabul edilen kıdem tutarı vekalet ücretini etkiler. |
İcra takiplerinde vekalet ücreti
İcra takiplerinde ücret, takibin türüne göre değişir. Para alacağına dayalı takiplerde takip tutarı, maktu alt sınır, asıl alacağı aşmama ilkesi ve süresinde ödeme ihtimali birlikte değerlendirilmelidir. Tahliye takiplerinde ise genel para takibinden farklı maktu ücret kalemi gündeme gelir.
| İş türü | 2025-2026 AAÜT tutarı | Pratik açıklama |
|---|---|---|
| İcra dairelerinde yapılan takipler | 9.000 TL | Para alacağı takiplerinde takip tutarı ve asıl alacak sınırıyla birlikte değerlendirilir. |
| Tahliyeye ilişkin icra takipleri | 20.000 TL | Kira borcu ve tahliye istemi içeren takiplerde ayrı maktu ücret gündeme gelir. |
| İcra mahkemelerinde takip edilen işler | 11.000 TL | İcra mahkemesi başvurularında takip dosyasından farklı ücret kalemi oluşabilir. |
| İcra mahkemelerinde dava ve duruşmalı işler | 18.000 TL | Duruşmalı icra mahkemesi işleri için ayrı maktu tutar dikkate alınır. |
| İcra mahkemelerinde ceza işleri | 15.000 TL | Taahhüdü ihlal ve benzeri icra ceza dosyalarında kullanılabilir. |
7. Hesaplama Mantığı
Vekalet ücreti hesabında adım adım kontrol
- Dava, icra takibi, arabuluculuk veya başvuru türünü belirleyin.
- Seçilen işin para ile ölçülüp ölçülmediğini kontrol edin.
- Para ile ölçülemeyen işlerde ilgili mahkeme veya merci için maktu ücreti dikkate alın.
- Para ile ölçülebilen işlerde dava değeri veya takip tutarını girin.
- Kısmi kabul ihtimali varsa kabul edilen tutarı ayrıca yazın.
- Reddedilen kısım doğabilecekse "Her iki taraf için" seçeneğiyle davacı ve davalı sonucunu birlikte inceleyin.
- İcra takiplerinde asıl alacağı aşmama, süresinde ödeme ve tahliye gibi özel durumları kontrol edin.
- İş, tüketici, idare, ceza ve arabuluculuk gibi özel alanlarda yalnızca matematiksel sonuca güvenmeyin.
- Sonucu dava sonucu değil, yaklaşık yasal vekalet ücreti göstergesi olarak değerlendirin.
Hesap yapmadan önce sorulması gereken sorular
| Kontrol sorusu | Neden önemli? |
|---|---|
| Dava veya takip hangi yılın tarifesine tabi? | Tarife değiştiğinde maktu tutarlar ve nispi dilimler değişebilir. |
| Uyuşmazlık para ile ölçülebiliyor mu? | Maktu veya nispi ücret ayrımını belirler. |
| Dava tamamen mi kazanıldı, kısmen mi kabul edildi? | Kabul ve ret tutarları taraflar lehine ayrı ücret doğurabilir. |
| Reddedilen kısım var mı? | Davalı lehine karşı vekalet ücreti riskini gösterir. |
| Karşı taraf vekille temsil edildi mi? | Karşı vekalet ücretine hükmedilmesi bakımından önem taşır. |
| Dosya dava mı, icra takibi mi, arabuluculuk mu? | Her aşamanın ücret mantığı farklıdır. |
| Kanun yolu aşaması ayrıca ücret doğuruyor mu? | İstinaf, temyiz, BİM veya Danıştay aşaması farklı değerlendirilebilir. |
| Tüketici, iş, idare, ceza veya icra gibi özel düzenleme var mı? | Özel hükümler matematiksel hesabı sınırlayabilir. |
| Avukat ile müvekkil arasında ayrıca ücret sözleşmesi yapıldı mı? | Akdi ücret, karşı vekalet ücretinden bağımsızdır. |
Hesaplama aracı güçlü bir ön değerlendirme sağlar; fakat somut dosyada talep sonucu, mahkeme kararı, vekille temsil durumu ve özel mevzuat hükümleri mutlaka ayrıca incelenmelidir.
8. Sıkça Sorulan Sorular
Vekalet ücreti hesaplama aracı hangi ücreti gösterir?
Araç, esas olarak dava veya takip sonunda mahkemece hükmedilebilecek yasal vekalet ücretini yaklaşık olarak gösterir. Avukat ile müvekkil arasındaki özel ücret sözleşmesi bu hesaptan ayrıdır.
Akdi vekalet ücreti ile karşı vekalet ücreti aynı şey mi?
Hayır. Akdi vekalet ücreti avukat ile müvekkil arasındaki sözleşmeden doğar. Karşı vekalet ücreti ise mahkeme kararında haksız çıkan tarafa yüklenen yasal ücret kalemidir.
Maktu vekalet ücreti ne zaman uygulanır?
Dava veya iş para ile ölçülemiyorsa genellikle maktu vekalet ücreti uygulanır. Boşanma, velayet, ceza davaları, bazı idari davalar ve izale-i şuyu gibi dosyalar buna örnek olabilir.
Nispi vekalet ücreti nasıl hesaplanır?
Para ile ölçülebilen uyuşmazlıklarda dava değeri tarife dilimlerine ayrılır. Her dilimdeki tutara o dilimin oranı uygulanır ve çıkan ücretler toplanır. Bu nedenle yüksek tutarlı davalarda tek oranla hesap yapmak hatalıdır.
Kısmen kabul halinde neden davalı lehine de vekalet ücreti çıkabilir?
Davacının talebinin bir kısmı reddedilmişse, reddedilen bölüm bakımından davalı taraf haklı çıkmış sayılabilir. Bu nedenle kabul edilen ve reddedilen tutarlar ayrı ayrı değerlendirilir.
Karşı vekalet ücreti avukata mı müvekkile mi aittir?
Mahkemece hükmedilen karşı vekalet ücreti kural olarak avukata ait bir kalemdir. Ancak tahsilat, mahsup, sözleşme hükümleri ve somut ilişki ayrıca değerlendirilmelidir.
İcra vekalet ücreti mahkeme vekalet ücretinden farklı mı?
Evet. Mahkeme kararında hükmedilen vekalet ücreti ile kararın veya alacağın icraya konulması nedeniyle doğan icra vekalet ücreti farklı kalemlerdir. İcra dosyasında faiz, harç ve masraf da ayrıca gündeme gelebilir.
Hesap motorunda hangi taraf için hesaplama yapılmalı?
Talep tamamen kabul ediliyorsa davacı lehine sonuç yeterli olabilir. Kısmi kabul veya ret riski varsa her iki taraf için seçeneği, davacı ve davalı lehine çıkabilecek vekalet ücretini birlikte gösterdiği için daha açıklayıcıdır.
Arabuluculukta vekalet ücreti nasıl değerlendirilir?
Arabuluculukta avukatla temsil ayrı bir hukuki hizmettir. Anlaşma tutarında vekalet ücretinin dahil mi hariç mi olduğu, brüt-net ayrımı, ödeme tarihi ve ibra kapsamı protokolde açık yazılmalıdır.
Hesap sonucu kesin mahkeme kararı anlamına gelir mi?
Hayır. Araç yaklaşık hesap verir. Kesin tutar; tarife yılı, mahkeme türü, karar sonucu, kabul-ret oranı, vekille temsil durumu ve dosyanın özel hükümlerine göre mahkeme tarafından belirlenir.
İlgili Hesaplama Araçları
- Yasal Faiz HesaplamaAnapara, faiz türü, faiz başlangıç tarihi ve hesaplama tarihine göre yasal faiz, temerrüt faizi ve sabit oranlı faiz tutarını hesaplayın.
- Mahkeme Harç ve Masraf Hesaplama Aracı2026 yılına göre dava açılış masrafı, peşin harç, başvuru harcı, gider avansı, bilirkişi, tanık, istinaf ve temyiz masrafları için ön hesaplama yapın.