İş kazası neticesinde hayatını kaybeden bir işçinin, hayattayken maddi olarak desteklediği kişiler (eşi, çocukları, anne ve babası), vefat edenin desteğinden mahrum kaldıkları için işverene karşı maddi tazminat davası açabilirler. Bu dava türüne hukuken Destekten Yoksun Kalma Tazminatı denir.

Ölümlü iş kazalarındaki hesaplama dinamikleri, trafik kazalarından farklıdır. Sürecin tam merkezinde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ödemeleri ve rücu edilebilir limitler yer alır.

Tazminat Dağılımını Hemen Görün: Vefat eden işçinin geliri ve hak sahiplerinin yaşına göre her bir aile bireyinin alacağı net tazminatı İş Kazası Destekten Yoksun Kalma Hesaplama Robotumuzla saniyeler içinde hesaplayın.

İçindekiler

• Destek Payları ve Bakiye Ömür Süreleri Nasıl Belirlenir?
• İş Kazalarında SGK Ölüm Geliri ve PSD Mahsubu (Kesintisi)
• Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Formülü
• İşverenin Kusursuzluğu ve Kaçınılmazlık İlkesi
• Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Destek Payları ve Bakiye Ömür Süreleri

Tazminat hesaplanırken vefat edenin geliri, kendi yaşamsal giderleri (%30-35 arası) ayrıldıktan sonra geride kalan hak sahiplerine belirli oranlarda dağıtılır.

• Bakiye Ömür: Vefat edenin yaşasaydı TRH-2010 Tablosuna göre muhtemel ne kadar daha yaşayacağı hesaplanır. Bakiye Ömür Hesaplama bu sürecin ilk adımıdır.
• Eşin Durumu: Dul kalan eşin destek süresi, kendi bakiye ömrü ile vefat edenin bakiye ömründen hangisi kısaysa o süre kadar kabul edilir. Ayrıca tazminattan, eşin yaş ve çocuk durumuna göre Yeniden Evlenme İhtimali (AYİM Tablosu) baz alınarak indirim yapılır.
• Çocukların Durumu: Erkek çocuklar 18 (eğitime devam ediyorsa 20/25), kız çocuklar ise evlenene kadar (varsayımsal 22, yükseköğrenimde 25 yaşına kadar) destek alır.

İş Kazalarında SGK Ölüm Geliri ve PSD Mahsubu (Kesintisi)

Ölümlü iş kazalarında SGK, geride kalan hak sahiplerine "Ölüm Geliri" bağlar. Yargıtay'ın "mükerrer ödeme yasağı" ilkesi gereği; hesaplanan toplam tazminattan, SGK'nın bağladığı bu gelirin İlk Peşin Sermaye Değeri (PSD) mahsup edilir.

Kritik Rücu Sınırı Kuralı:
SGK tarafından bağlanan gelirin tamamı tazminattan düşülmez. Mahsup edilecek miktar, İşverenin Kusur Oranı ile sınırlıdır. Eğer işveren %70 kusurluysa, SGK'nın bağladığı gelirin (PSD'nin) sadece %70'i tazminattan düşülebilir. Kalan miktar işçinin ailesinin üzerinde bırakılır (sosyal güvenlik yardımı olarak kalır).

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplama Formülü

Aktüeryal hesaplamada kullanılan temel matematiksel yapı şöyledir:

Net Tazminat = (Destek Payı x Yıllık Gelir x İskonto Faktörü) - (SGK PSD x İşveren Kusur Oranı)

Bu formülde gelecekteki zararlar, Yargıtay'ın güncel kabulü olan %1.65 teknik faiz veya %10 artış-eksiliş yöntemine göre bugünkü değere indirgenir.

İşverenin Kusursuzluğu ve Kaçınılmazlık İlkesi

Eğer iş kazasının meydana gelmesinde işverenin hiçbir kusuru yoksa, işveren kural olarak maddi tazminattan sorumlu tutulmaz. Ancak Kaçınılmazlık hallerinde (öngörülemeyen doğa olayları vb.), Yargıtay uygulamalarına göre zararın %60'ına işveren, %40'ına ise sosyal risk ilkesi gereği sigortalı/SGK katlanır. Kusur dağılımının tazminata etkisini İş Kazası Maddi Tazminat Davası ve Kusur Oranları makalemizden detaylıca inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Vefat eden işçi sigortasız ise aile tazminat alabilir mi?
Evet. Sigortasız çalışma, tazminat hakkına engel değildir. Önce iş kazasının tespiti davası açılır, ardından gerçek gelir üzerinden (Asgari Ücret Tablosu baz alınarak) hesaplama yapılır.

Kaza tarihinde emekli olan işçinin durumu nedir?
Emekli işçinin vefatı halinde, hem emekli maaşı hem de çalışmaya devam ediyorsa iş kazası geliri üzerinden ayrı bir değerlendirme yapılır. Destek süresi emekli işçilerde de TRH-2010 tablosuna göre belirlenir.

Tazminat davasında faiz ne zaman başlar?
Ölümlü iş kazalarında maddi tazminat faizi olay (vefat) tarihinde işlemeye başlar. Biriken alacağınızı Yasal Faiz Hesaplama aracımızla kontrol edebilirsiniz.

Aktüerya Sürecini Riske Atmayın: Dul eşin yeniden evlenme ihtimali, çocukların pay değişimleri ve SGK PSD kesintileri gibi uzmanlık gerektiren tüm süreçleri Yargıtay standartlarında yönetmek için Gelişmiş Hesaplama Modüllerimizi hemen kullanmaya başlayın.