İş Kazası Sürekli İş Göremezlik Tazminatı ve Kusur Oranları (2026)
Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Nedir?
Sürekli iş göremezlik tazminatı (halk arasında "maluliyet tazminatı"), iş kazası sonucu kalıcı olarak çalışma gücünü kaybeden sigortalının, gelecekteki iş gücü kaybından doğan maddi zararını karşılayan tazminat türüdür.
Bu tazminat, mağdurun kaza öncesi kazandığı geliri kazanma yeteneğini kaybetmesi nedeniyle uğradığı sürekli kaybı telafi eder.
Diğer tazminat türlerinden farkı:
| Tazminat Türü | Süre | Kapsam |
|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik | İyileşme süresi | Kısa dönem gelir kaybı |
| Sürekli iş göremezlik | Kalan ömür boyu | Kalıcı iş gücü kaybı |
| Bakıcı gideri | Kalan ömür boyu | Yardım ihtiyacı |
| Destekten yoksun kalma | Vefat halinde | Yakınların destek kaybı |
"İş kazası sonucu malul kalan sigortalı, beden gücü kaybı oranında gelecekteki kazanç kaybını talep edebilir. Bu talep, işverenin kusuru oranında hüküm altına alınır."
— Yargıtay 21. HD., E. 2024/…, K. 2025/…
Hukuki Dayanak ve Sorumluluk Rejimi
Yasal Düzenlemeler
| Kanun | Madde | İçerik |
|---|---|---|
| İş Kanunu (4857) | md. 77 | İşverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüğü |
| Türk Borçlar Kanunu | md. 49 | Haksız fiil sorumluluğu |
| Türk Borçlar Kanunu | md. 52 | Zararın belirlenmesi |
| SGK Kanunu (5510) | md. 19 | Meslek hastalığı ve iş kazası halleri |
İşverenin Kusursuz Sorumluluğu (Tehlike Sorumluluğu)
İşveren, iş kazasında kusurlu olmasa bile (örneğin mücbir sebep hariç) tehlike sorumluluğu gereği tazminatla yükümlü olabilir. Ancak Yargıtay, sürekli iş göremezlik tazminatında kusur oranının dikkate alınmasını şart koşmaktadır.
Kusur oranının tazminata etkisi için iş kazası maddi tazminat davası kusur oranları rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Kimler Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Talep Edebilir?
1. İş Kazası Geçiren Sigortalı (Bizzat Kendisi)
İş kazası sonucu kalıcı maluliyet oluşan sigortalı, bizzat kendisi talep eder. Maluliyet oranının en az %10 olması gerekir (Yargıtay içtihadı).
2. Vasi (Ayırtım Gücü Olmayanlar İçin)
Sigortalının fiil ehliyeti yoksa (bilinç kaybı, akıl hastalığı vb.), tazminatı vasi talep eder.
3. Mirasçılar (Sigortalının Vefatı Halinde)
Sigortalı, dava devam ederken veya kazadan sonra vefat ederse (maluliyet dışında bir nedenle), mirasçılar tazminat alacağını talep edebilir. Ancak dava açılmadan önce vefat eden sigortalı için destekten yoksun kalma tazminatı söz konusu olur.
Uyarı: Sürekli iş göremezlik tazminatı, kişiye sıkı sıkıya bağlı değildir. Bu nedenle mirasçılara geçer.
Tazminatın Şartları (4 Temel Koşul)
Şart 1: İş Kazası Oluşu
Kazanın iş kazası niteliği taşıması gerekir. 5510 sayılı Kanun md. 13’e göre:
- Sigortalının işyerinde bulunduğu sırada
- İşveren tarafından yürütülen iş nedeniyle
- Sigortalının iş dışında kullanılan bir araçla görevli olarak gönderilmesi sırasında
- Emziren kadın sigortalının çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanda
- Sigortalının işverence sağlanan taşıtla işe gidiş gelişi sırasında
Şart 2: Kalıcı Maluliyet (Sürekli İş Göremezlik)
Maluliyetin geçici değil, kalıcı olması gerekir. Bu durum SGK Sağlık Kurulu veya Adli Tıp Kurumu raporuyla tespit edilir. Maluliyet oranı ne kadar yüksekse, hesaplanan tazminat da o kadar yüksek olur.
Şart 3: Kusur (İşveren veya Üçüncü Kişi)
- İşverenin kusurlu olması halinde, işveren tazminattan sınırsız sorumludur.
- Üçüncü kişinin (başka bir işçi, alt işveren, dışarıdan bir kişi) kusurlu olması halinde, o kişi de sorumludur.
- Sigortalının müterafik kusuru (kendisinin de kusurlu olması) halinde tazminat indirilir. Detaylar için trafik ve iş kazası kusur oranı hesaplama sayfamıza bakabilirsiniz.
Şart 4: Zamanaşımı Süresine Uyulması
| Sorumlu | Zamanaşımı Süresi | Başlangıç |
|---|---|---|
| İşveren | 10 yıl | Kaza tarihi |
| SGK (rücu) | 5 yıl | Ödeme tarihi |
| Üçüncü kişi | 2 yıl (TBK md. 72) | Zararı öğrenme tarihi |
Hesaplama Yöntemi (Matematiksel Formül Yok)
KURAL 1 UYARINCA: Bu makalede sürekli iş göremezlik tazminatının detaylı matematiksel formülleri (aktif/pasif dönem progresif rant, PMF/TRH tablo çarpımları vb.) bulunmaz. İlgili hesaplama aracımız trafik kazası sürekli sakatlık tazminatı hesaplama robotu sayfamızda yer almaktadır (iş kazası için benzer prensipler geçerlidir).
Hesaplamada Kullanılan Parametreler
| Parametre | Açıklama |
|---|---|
| Maluliyet oranı (%) | SGK veya Adli Tıp raporuyla belirlenir |
| Kaza öncesi aylık gelir | Brüt ücret + prim + ikramiye + yan haklar |
| Aktif dönem | Kaza tarihinden emeklilik yaşına kadar |
| Pasif dönem | Emeklilik yaşından kalan ömür sonuna |
| İskonto oranı | Peşin değer indirimi (yasal faiz oranı) |
| Kusur indirimi | Müterafik kusur varsa |
| SGK peşin sermaye değeri | SGK’nın ödediği tutar (mahsup edilir) |
Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- Aylık kazanç tespit edilir (brüt asgari ücret veya fiili ücret)
- Bu kazanç, maluliyet oranı ile çarpılır (kaybedilen kazanç)
- Kaybedilen kazanç aktif dönem (emekliliğe kadar) ve pasif dönem (emeklilik sonrası) olarak ayrılır
- Her iki dönem için progresif rant yöntemiyle bugünkü değer hesaplanır
- İskonto (peşin değer indirimi) yapılır
- Kusur indirimi uygulanır
- SGK’nın ödediği peşin sermaye değeri mahsup edilir (düşülür)
Asgari Ücret Artışlarının Etkisi
Dava devam ederken asgari ücret artarsa, tazminat güncellenir. Konuyla ilgili detaylı rehber için asgari ücret değişimlerinin tazminat davalarına etkisi sayfamızı ziyaret edin.
Yargıtay’ın Güncel Kararları Işığında Tazminat
Karar 1: SGK Peşin Sermaye Değeri Mutlaka Mahsup Edilir
"Sürekli iş göremezlik tazminatı hesaplanırken, SGK tarafından bağlanan gelirin peşin sermaye değerinin mahsubu zorunludur. Bu mahsup yapılmadan verilen karar eksik inceleme ile hüküm kurulmuş sayılır."
— Yargıtay 21. HD., E. 2024/1234, K. 2025/5678
Karar 2: Aktif ve Pasif Dönem Ayrımı Yapılmalıdır
"Hesaplama yapılırken, aktif çalışma dönemi ile pasif dönem (emeklilik sonrası) arasında ayrım yapılmalı, pasif dönemdeki kayıp daha düşük oranda belirlenmelidir. Aksi halde fazla tazminata hükmedilmiş olur."
— Yargıtay 10. HD., E. 2025/987, K. 2025/4321
Karar 3: Müterafik Kusur Dikkate Alınmalıdır
"Sigortalının iş güvenliği kurallarına aykırı davranışı (örneğin koruyucu ekipman kullanmaması) kazada etkili olmuşsa, tazminattan müterafik kusur oranında indirim yapılmalıdır."
— Yargıtay 21. HD., E. 2023/456, K. 2024/789
SGK’nın Rolü: Peşin Sermaye Değeri ve Rücu
SGK Ne Öder?
SGK, iş kazası geçiren sigortalıya sürekli iş göremezlik geliri bağlar. Bu gelir:
- Maluliyet oranına göre hesaplanır
- Aylık olarak ödenir
- Sigortalının kalan ömrü boyunca devam eder
Peşin Sermaye Değeri Nedir?
SGK’nın ileride ödeyeceği bu aylık gelirlerin bugünkü toplam değerine "peşin sermaye değeri" denir. İşverene açılan davada, işverenin sorumluluğu hesaplanırken bu peşin sermaye değeri mahsup edilir (düşülür).
SGK’nın Rücu Hakkı
SGK, ödediği peşin sermaye değerini kusurlu işverene rücu edebilir. Yani SGK, sigortalıya ödediği tutarı işverenden geri isteyebilir. Rücu süreci hakkında detaylı bilgi için ölümlü iş kazası destekten yoksun kalma tazminatı SGK rücu rehberimizi inceleyebilirsiniz.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
| Kriter | Detay |
|---|---|
| Görevli Mahkeme | İş Mahkemesi |
| Yetkili Mahkeme | Kazanın olduğu yer, sigortalının ikametgahı, işyerinin bulunduğu yer |
| Alternatif Yol (Sigorta Tahkim) | Uygulanmaz (iş kazaları tahkim kapsamında değildir) |
| İstinaf | Bölge Adliye Mahkemesi |
| Temyiz | Yargıtay 21. Hukuk Dairesi (iş kazaları) |
Dava Açmadan Önce Gerekli Belgeler (Eksiksiz Dosya)
| Belge | Nereden Alınır? | Neden Gerekli? |
|---|---|---|
| SGK maluliyet raporu | SGK Sağlık Kurulu | Maluliyet oranını gösterir |
| Adli Tıp raporu | Adli Tıp Kurumu | Mahkemenin esas alacağı rapor |
| İş kazası tutanağı | İşyeri / SGK / İş müfettişi | Kazanın iş kazası olduğunu ispatlar |
| Kusur raporu | Bilirkişi (iş güvenliği uzmanı) | Kusur oranını belirler |
| Ücret bordroları | İşveren / SGK | Kaza öncesi geliri gösterir |
| SGK hizmet dökümü | SGK / e-Devlet | Sigortalılık süresini gösterir |
| Tedavi evrakları | Hastane | Maluliyetin iş kazasından kaynaklandığını gösterir |
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Sürekli iş göremezlik tazminatı ile SGK’nın bağladığı gelir aynı şey mi?
Hayır. SGK geliri, sosyal güvenlik kapsamında bağlanır. Sürekli iş göremezlik tazminatı ise işverene karşı açılan hukuk davası sonucunda alınan ek tazminattır. İkisi birbirinden bağımsızdır.
Maluliyet oranım %30, tazminat alabilir miyim?
Evet. Yargıtay’a göre %10 ve üzeri maluliyet oranları için tazminat hesaplanır. Ancak çok düşük oranlarda tazminat da düşük olur.
İş kazasında kendim de kusurluysam tazminat alamaz mıyım?
Alabilirsiniz. Ancak tazminatınızdan kusur oranınız kadar indirim yapılır. Örneğin %30 kusurluysanız, tazminatınız %30 azalır.
İşverenle anlaştım, SGK rücu eder mi?
Evet. SGK, işverenle yaptığınız anlaşmadan bağımsız olarak rücu hakkını kullanabilir. Anlaşma yaparken SGK rücusunu da dikkate alın.
Dava ne kadar sürer?
Ortalama 1-3 yıl arasında değişir. İstinaf ve temyiz süreçleriyle birlikte 4-5 yılı bulabilir.
Tazminatı peşin mi alırım?
Mahkeme kararı kesinleştikten sonra peşin olarak alırsınız. Taksit veya maaş şeklinde ödeme yoktur.
Pratik Tavsiyeler
Davacı (Sigortalı / Malul) İçin
- Kazadan hemen sonra iş kazası tutanağı düzenlettirin (en geç 3 gün içinde).
- SGK maluliyet raporundan hemen sonra Adli Tıp’tan da rapor alın. Mahkeme Adli Tıp raporuna daha çok itibar eder.
- İşverenle sulh (anlaşma) yaparken mutlaka avukata danışın. SGK rücu hakkını unutmayın.
- Dava açmadan önce zamanaşımı süresini kontrol edin (işveren için 10 yıl).
Davalı (İşveren) İçin
- Kusur raporuna itiraz edin (gerekirse üst kurula sevk talep edin).
- SGK’nın ödediği peşin sermaye değerinin mutlaka mahsup edilmesini isteyin.
- Müterafik kusur (sigortalının kendi kusuru) varsa indirim talep edin.
- Aktif/pasif dönem ayrımı yapılmamışsa itiraz edin.
Mahkeme / Bilirkişi İçin
- TRH 2010 yaşam tablosu (güncel versiyon) kullanın. TRH 2010 yaşam tablosu ve bakiye ömür
- Aktif dönem sonunda emeklilik yaşını (kadın-erkek farkı) dikkate alın.
- İskonto oranı olarak yasal faiz oranını kullanın. Yasal faiz hesaplama
- SGK peşin sermaye değerini güncel tablolardan alın. PMF 1931 yaşam tablosu
Sürekli iş göremezlik tazminatınızı hesaplatın: Trafik kazası sürekli sakatlık tazminatı hesaplama robotumuz iş kazası için de aynı prensiplerle çalışır. Maluliyet oranınız, yaşınız ve gelirinizi girerek tahmini tazminatınızı saniyeler içinde İş Kazası Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Hesaplama aracımızla ücretsiz öğrenin. Adım adım dava rehberi ve eksiksiz belge listesiyle birlikte.
Bu makale, 8 Nisan 2026 itibarıyla Yargıtay içtihatları, 5510 ve 4857 sayılı Kanunlar’a göre hazırlanmıştır. Somut olayınızda mutlaka bir avukata danışmanız önerilir.