Bir işçinin işyerinde bulunduğu sırada, işveren tarafından yürütülen iş dolayısıyla veya görevli olarak başka bir yere gönderilmesi esnasında bedensel veya ruhsal zarara uğraması İş Kazası olarak tanımlanır.

İş kazası neticesinde iyileşme süreci tamamlandıktan sonra işçide kalıcı bir hasar (maluliyet) kalırsa, işçinin gelecekteki kazanç sağlama kapasitesi düşer. Bu efor kaybının işverenden talep edilmesine hukuken İş Kazası Sürekli İş Göremezlik Maddi Tazminatı denir.

Hemen Hesaplayın: Kendi dosyanızdaki maaş, maluliyet ve kusur oranlarınızı girerek Yargıtay standartlarında tahmini tazminatınızı bulmak için İş Kazası Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.

İçindekiler

• İşverenin Sorumluluğu ve Kusur Oranlarının Etkisi
• SGK Peşin Sermaye Değeri (PSD) Kesintisi Nedir?
• İş Kazası Maddi Tazminat Hesaplama Formülü
• Hesaplama Hangi Verilerle Yapılır?
• Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İşverenin Sorumluluğu ve Kusur Oranlarının Etkisi

İş kazalarından doğan maddi tazminat davalarında işverenin sorumluluğu, kural olarak "Kusur Sorumluluğu" ilkesine dayanır. İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) mevzuatına göre işveren, işyerinde her türlü tedbiri almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak ve işçileri eğitmek zorundadır.

Tazminat hesaplanırken İş Güvenliği Uzmanı bilirkişiler tarafından bir Kusur Dağılımı (Örn: İşveren %70, İşçi %30) yapılır.

• İşçi Kusuru (Müterafik Kusur): İşçi, koruyucu donanımları kullanmadığı veya talimatlara aykırı davrandığı için kazaya sebebiyet vermişse, toplam tazminattan kendi kusuru oranında indirim yapılır.
• Kaçınılmazlık İlkesi: Kazanın meydana gelmesinde kimsenin kusuru yoksa, Yargıtay uygulamalarına göre zararın %60'ına işveren, %40'ına işçi katlanır.

SGK Peşin Sermaye Değeri (PSD) Kesintisi Nedir?

İş kazası tazminat hesaplamalarını diğer tazminat türlerinden ayıran en önemli fark SGK'nın devreye girmesidir. İşçinin maluliyet oranı %10 ve üzerinde ise, SGK işçiye ömür boyu sürecek bir "Sürekli İş Göremezlik Geliri" bağlar.

Mükerrer ödeme yasağı gereği; aktüerya bilirkişisi işverenin borcunu hesapladıktan sonra, SGK'nın işçiye bağladığı gelirin İlk Peşin Sermaye Değerini (PSD) bu tutardan mahsup eder (düşer). Bu işlemin hatalı yapılması, davanın Yargıtay'dan dönmesine neden olan en sık karşılaşılan hatadır.

İş Kazası Maddi Tazminat Hesaplama Formülü

İş kazası dosyalarında net alacak şu denkleme göre belirlenir:
Net Tazminat = (Brüt Zarar x İşveren Kusur Oranı) - (SGK PSD Rükû Edilebilir Kısmı)

Brüt zarar hesaplanırken TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %10 Teknik Faiz (İskonto) yöntemleri kullanılır.

Hesaplama Hangi Verilerle Yapılır?

1. Gerçek Gelir: İşçinin kazadan önceki gerçek net geliri. Gelir ispatlanamazsa Asgari Ücret Tablosu baz alınır.
2. Bakiye Ömür: Bakiye Ömür Hesaplama kurallarına göre işçinin muhtemel yaşam süresi belirlenir.
3. Faiz: İş kazalarında faiz kaza tarihinde başlar. Yasal Faiz işletilerek tutar güncellenir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Maluliyet oranım %10'un altındaysa SGK maaş bağlar mı?
Hayır. Maluliyet (Sürekli İş Göremezlik) oranı %10'un altında olan işçilere SGK tarafından gelir bağlanmaz. Bu durumda hesaplanan tazminattan PSD kesintisi yapılmaz; işveren zararın tamamından kusuru oranında sorumlu olur.

İş kazası davasında zamanaşımı süresi ne kadardır?
İş kazası nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davalarında zamanaşımı süresi, kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. (TBK Madde 146). Ancak ceza davası devam ediyorsa, daha uzun olan "ceza zamanaşımı" süreleri de uygulanabilir.

Kaza sırasında sigortasız çalışıyorsam tazminat alabilir miyim?
Evet. Sigortasız çalışmak tazminat hakkını ortadan kaldırmaz. Bu durumda önce bir "Hizmet Tespit Davası" veya iş kazasının tespiti davası açılarak çalışma ilişkisi kanıtlanmalı, ardından tazminat süreci yürütülmelidir.

Hataya Yer Yok: İş kazası hesaplamalarında SGK rücu tutarlarının (PSD) doğru düşülmesi uzmanlık gerektirir. Dosyanızdaki net alacağı saniyeler içinde görmek için İş Kazası Tazminat Hesaplama Modüllerimizi kullanın. Sistemimiz en güncel Yargıtay içtihatları ve İskonto Parametreleri ile çalışmaktadır.