İhbar Tazminatı ve İhbar Süresi Rehberi
İş Kanunu m.17 bildirim süreleri, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri birlikte değerlendirilerek ön hesaplama yapılır.
İş Kanunu Madde 17 · Kıdem tavanı uygulanmaz · Vergi oranı dosyaya göre değişebilir
İhbar süresi hesaplama, fesih öncesinde karşı tarafa kaç gün önceden bildirim yapılması gerektiğini gösterir. Bu sayfanın odağı tazminat tutarından önce, doğru bildirim süresini bulmaktır.
Aynı gün işten çıkarma, bildirimsiz istifa, deneme süresi, haklı fesih ve yeni iş arama izni gibi durumlarda yalnızca çalışma süresine bakmak yeterli olmayabilir. Bu nedenle sonuç, fesih türüyle birlikte okunmalıdır.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
İhbar süresi nedir?
İhbar süresi, belirsiz süreli iş sözleşmesini sona erdirmek isteyen tarafın diğer tarafa önceden haber vermesi gereken yasal bildirim süresidir. Bu süre içinde iş sözleşmesi devam eder; işçi çalışmaya, işveren de ücret ve yan hakları sağlamaya devam eder.
İhbar süresi yalnızca işveren için geçerli değildir. İşçi de haklı bir neden olmadan işten ayrılmak istiyorsa aynı bildirim sürelerine uymalıdır.
| Fesheden Taraf | Süreye Uyarsa | Süreye Uymazsa |
|---|---|---|
| İşveren | İşçi bildirim süresi sonunda ayrılır. | İşçiye ihbar tazminatı ödemesi gerekebilir. |
| İşçi | İşveren yeni çalışan veya iş planı için zaman kazanır. | İşveren işçiden ihbar tazminatı isteyebilir. |
İhbar süresi hangi sözleşmelerde uygulanır?
İhbar süresi esas olarak belirsiz süreli iş sözleşmeleri için kullanılır. Belirli süreli sözleşmelerde klasik ihbar süresinden çok, süreden önce fesih ve sözleşme hükümleri tartışılır.
| Sözleşme veya Fesih Türü | İhbar Süresi Açısından Sonuç | Dikkat Edilecek Nokta |
|---|---|---|
| Belirsiz süreli iş sözleşmesi | Uygulanır. | Hizmet süresine göre 14, 28, 42 veya 56 gün belirlenir. |
| Belirli süreli iş sözleşmesi | Kural olarak klasik ihbar süresi uygulanmaz. | Erken fesih, bakiye süre ve sözleşme hükümleri ayrıca incelenir. |
| Deneme süreli sözleşme | Geçerli deneme süresi içinde uygulanmayabilir. | Deneme kaydı yazılı olmalı ve kanuni sınırı aşmamalıdır. |
| Haklı nedenle derhal fesih | Bildirim süresi beklenmeyebilir. | Haklı nedenin ispatı ayrıca değerlendirilir. |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
İhbar süresi tablosu
İhbar süresi, işçinin aynı işveren yanındaki toplam hizmet süresine göre belirlenir. Kanundaki süreler hafta olarak düzenlenmiş olsa da hesap araçlarında genellikle gün karşılığı kullanılır.
| Hizmet Süresi | Yasal Bildirim Süresi | Gün Karşılığı | Süreye Uyulmazsa Tazminat Günü |
|---|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün | 14 günlük ücret |
| 6 ay - 1,5 yıl arası | 4 hafta | 28 gün | 28 günlük ücret |
| 1,5 yıl - 3 yıl arası | 6 hafta | 42 gün | 42 günlük ücret |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün | 56 günlük ücret |
İhbar süresi nasıl hesaplanır?
- İşe giriş tarihi belirlenir.
- Fesih bildiriminin yapıldığı tarih veya işten çıkış tarihi kontrol edilir.
- Aynı işveren yanındaki toplam hizmet süresi hesaplanır.
- Hizmet süresi 6 ay, 1,5 yıl ve 3 yıl eşiklerine göre sınıflandırılır.
- Sonuç 14, 28, 42 veya 56 gün olarak belirlenir.
- Süre kullandırılmayacaksa aynı gün sayısı ihbar tazminatı hesabına esas alınır.
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
Hizmet süresine göre örnek ihbar süreleri
Eşiklere yakın dosyalarda birkaç günlük fark sonuç üzerinde doğrudan etki yaratır. Örneğin 5 ay 29 günlük çalışma 14 gün ihbar süresine girerken, 6 ayı tamamlayan işçi için 28 günlük süre gündeme gelir.
| Örnek Hizmet Süresi | Yasal Kademe | İhbar Süresi | Pratik Yorum |
|---|---|---|---|
| 4 ay 18 gün | 6 aydan az | 14 gün | Kısa çalışma dönemi olduğu için ilk kademe uygulanır. |
| 10 ay | 6 ay - 1,5 yıl arası | 28 gün | 6 ay eşiği geçildiği için süre iki katına çıkar. |
| 2 yıl 7 ay | 1,5 yıl - 3 yıl arası | 42 gün | Orta kıdem grubunda 6 haftalık bildirim gerekir. |
| 7 yıl 3 ay | 3 yıldan fazla | 56 gün | Kanuni asgari üst kademe 56 gündür. |
İhbar süresi iş günü değil takvim günü olarak düşünülmelidir
İhbar süreleri hafta esasına göre belirlendiği için 2 hafta 14 gün, 4 hafta 28 gün, 6 hafta 42 gün ve 8 hafta 56 gün olarak değerlendirilir. Hafta sonları ve resmi tatiller bu sürenin dışında tutulmaz.
| Yasal Süre | Gün Karşılığı | İş Günü Olarak mı Sayılır? |
|---|---|---|
| 2 hafta | 14 gün | Hayır, takvim günü mantığıyla değerlendirilir. |
| 4 hafta | 28 gün | Hafta sonları sürenin içindedir. |
| 6 hafta | 42 gün | Genel tatiller ayrıca düşülmez. |
| 8 hafta | 56 gün | Kesintisiz bildirim süresi olarak düşünülür. |
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Hesap motorunda hangi alanlar nasıl doldurulur?
Bu variantta amaç, önce doğru ihbar süresini bulmaktır. Hesap motoru ayrıca brüt ücret girildiğinde, süreye uyulmaması halinde doğabilecek yaklaşık brüt ve net ihbar tazminatı sonucunu da gösterir.
| Alan | Nasıl Doldurulur? | Sonuca Etkisi |
|---|---|---|
| Hizmet süresi | İşe giriş ve fesih/çıkış tarihine göre hesaplanır. | 14, 28, 42 veya 56 günlük kademeyi belirler. |
| Brüt ücret | Aylık giydirilmiş brüt ücret girilmelidir. | Süreye uyulmazsa tazminat tutarını etkiler. |
| Gelir vergisi oranı | Varsayılan oran ön hesap içindir. | Net tutarı değiştirir. |
| Damga vergisi | Binde oran üzerinden uygulanır. | Brütten nete geçişte kesinti yaratır. |
Hesap motoru neyi hesaplar, neyi hesaplamaz?
| Hesaplanan Konu | Hukuki İnceleme Gerektiren Konu |
|---|---|
| Hizmet süresine göre ihbar günü | Fesih nedeninin haklı olup olmadığı |
| İhbar günü üzerinden brüt tazminat | İş sözleşmesinin belirli veya belirsiz süreli niteliği |
| Yaklaşık net ihbar tazminatı | Deneme süresi kaydının geçerliliği |
| İş arama izni saatleri için temel tablo | Fesih bildiriminin ispatı ve tebliğ tarihi |
5. Neden Önemli? (Hata ve Sonuçları)
İhbar süresi ile ihbar tazminatı aynı şey değildir
İhbar süresi, iş sözleşmesi bitmeden önce karşı tarafa tanınan bildirim dönemidir. İhbar tazminatı ise bu döneme uyulmamasının parasal sonucudur. Bu ayrım yapılmadan sadece tutar hesabına bakmak hatalı yorum doğurabilir.
| Konu | İhbar Süresi | İhbar Tazminatı |
|---|---|---|
| Anlam | Önceden bildirim süresi | Süreye uyulmamasının parasal karşılığı |
| İş ilişkisi | Süre boyunca devam eder | Fesih hemen sonuçlanabilir |
| Hesaplama | Hizmet süresine göre belirlenir | Günlük brüt ücret x ihbar günü |
| Vergi | Normal ücret dönemi olarak işler | Gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi gündeme gelir |
Yeni iş arama izni ihbar süresinin parçasıdır
İşveren ihbar süresi kullandırıyorsa işçiye yeni iş arama izni vermelidir. Bu izin günde en az 2 saat olmalı ve ücret kesintisi yapılmadan kullandırılmalıdır.
| İhbar Süresi | Günlük En Az İzin | Toplam Asgari İzin |
|---|---|---|
| 14 gün | 2 saat | 28 saat |
| 28 gün | 2 saat | 56 saat |
| 42 gün | 2 saat | 84 saat |
| 56 gün | 2 saat | 112 saat |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
Uygulamalı ihbar süresi senaryoları
| Senaryo | Bilgi | Sonuç | Not |
|---|---|---|---|
| İşveren aynı gün çıkış yaptı | 2 yıl 1 ay çalışma | 42 gün | Haklı neden yoksa 42 günlük ihbar tazminatı gündeme gelebilir. |
| İşçi haber vermeden ayrıldı | 8 ay çalışma | 28 gün | İşveren, şartları varsa işçiden 28 günlük tazminat isteyebilir. |
| Deneme süresi içinde fesih | 45. günde fesih | İhbar uygulanmayabilir | Geçerli deneme süresi kaydı bulunmalıdır. |
| Deneme süresi geçtikten sonra fesih | 5. ayda çıkış | 14 gün | Deneme süresi sona erdiği için normal kademe uygulanır. |
| Haklı fesih iddiası | Ücret ödenmediği için ayrılma | Önce haklı neden incelenir | Sadece tarih hesabı yeterli değildir. |
Örnek brüt tazminat bağlantısı
Aylık giydirilmiş brüt ücretin 36.000 TL olduğu bir dosyada, ihbar süresine uyulmazsa brüt tazminat hesabı aşağıdaki gibi değişir.
| Hizmet Süresi | İhbar Günü | Günlük Brüt Ücret | Brüt İhbar Tazminatı |
|---|---|---|---|
| 5 ay | 14 gün | 1.200 TL | 16.800 TL |
| 1 yıl | 28 gün | 1.200 TL | 33.600 TL |
| 2 yıl | 42 gün | 1.200 TL | 50.400 TL |
| 4 yıl | 56 gün | 1.200 TL | 67.200 TL |
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
Hesaplamada dikkat edilecek özel durumlar
| Özel Durum | Neden Önemli? | Kontrol Edilecek Belge |
|---|---|---|
| Fesih bildiriminin tarihi | İhbar süresinin başlangıcını belirler. | Yazılı fesih bildirimi, noter ihtarı, istifa dilekçesi |
| Haklı fesih iddiası | Bildirim süresi beklenmeyebilir. | Tutanak, bordro, ihtar, ödeme kaydı |
| Deneme süresi | Geçerliyse ihbar süresi doğmayabilir. | İş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi |
| Aralıklı çalışma | Hizmet süresi hesabını etkileyebilir. | SGK hizmet dökümü, giriş-çıkış kayıtları |
| Giydirilmiş ücret | Tazminat tutarı hesabını etkiler. | Bordro, yan hak belgeleri, ücret yazışmaları |
Sık yapılan hatalar
- 6 ay dolmadan 28 gün ihbar süresi hesaplamak.
- 3 yıldan sonraki her yıl için 56 güne ek süre eklemek.
- İhbar süresini yalnızca iş günü olarak saymak.
- Haklı fesih iddiasında otomatik tazminat hesabı yapmak.
- Geçerli deneme süresi kaydı olup olmadığını kontrol etmemek.
- İhbar süresi kullandırılırken yeni iş arama iznini unutmak.
- Net maaştan doğrudan ihbar tazminatı hesaplamak.
Brüt İhbar Tazminatı = Günlük Brüt Ücret x İhbar Gün Sayısı
Net Tutar = Brüt Tutar - Gelir Vergisi - Damga Vergisi
8. Sıkça Sorulan Sorular
İhbar süresi nasıl hesaplanır?
İşe giriş tarihi ile fesih bildirimi veya işten çıkış tarihi arasındaki hizmet süresi bulunur. Bu süre 6 ay, 1,5 yıl ve 3 yıl eşiklerine göre 14, 28, 42 veya 56 günlük ihbar süresine bağlanır.
İhbar süresi iş günü mü takvim günü mü hesaplanır?
İhbar süreleri hafta esasına göre düzenlenir ve uygulamada 14, 28, 42 ve 56 gün olarak hesaplanır. Bu süre yalnızca iş günlerinden oluşmaz; hafta sonları ve genel tatiller de sürenin içinde yer alır.
İşçi istifa ederken ihbar süresine uymak zorunda mı?
İşçi haklı bir neden olmadan belirsiz süreli iş sözleşmesini sona erdiriyorsa hizmet süresine göre belirlenen ihbar süresine uymalıdır. Uymadan ayrılırsa işverenin ihbar tazminatı talebiyle karşılaşabilir.
Deneme süresinde ihbar süresi uygulanır mı?
Geçerli bir deneme süresi içinde taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmadan sona erdirebilir. Deneme süresi bittikten sonra ise hizmet süresine göre normal ihbar süreleri değerlendirilir.
Haklı fesihte ihbar süresi beklenir mi?
Haklı nedenle derhal fesih iddiası varsa ihbar süresi otomatik uygulanmaz. Önce fesih nedeninin gerçekten haklı olup olmadığı, belgeler ve olay akışıyla birlikte değerlendirilmelidir.
İhbar süresi kullandırılırsa iş arama izni de verilir mi?
Evet. İşveren ihbar süresi kullandırıyorsa işçiye iş saatleri içinde, ücret kesintisi yapmadan ve günde en az 2 saat yeni iş arama izni vermelidir.
Diğer Hesaplama Araçları
İlgili Hesaplama Araçları
- Yasal Faiz HesaplamaAnapara, faiz türü, faiz başlangıç tarihi ve hesaplama tarihine göre yasal faiz, temerrüt faizi ve sabit oranlı faiz tutarını hesaplayın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 güncel brüt asgari ücret, SGK kesintileri, gelir vergisi dilimleri ve asgari ücret istisnasıyla net-brüt maaş hesaplama aracı.