İhbar Tazminatı ve İhbar Süresi Rehberi
İş Kanunu m.17 bildirim süreleri, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri birlikte değerlendirilerek ön hesaplama yapılır.
İş Kanunu Madde 17 · Kıdem tavanı uygulanmaz · Vergi oranı dosyaya göre değişebilir
Geçerli deneme süresi içinde fesihte ihbar tazminatı kural olarak doğmayabilir. Bunun için deneme kaydının taraflar arasında kararlaştırılmış olması, kanuni süre sınırının aşılmaması ve fesih tarihinin bu dönem içinde kalması gerekir.
Hesap motoru kısa çalışma süresine göre teorik ihbar tutarını gösterebilir. Deneme süresi istisnası ise sözleşme ve fesih tarihi üzerinden ayrıca kontrol edilmelidir.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
Deneme süresi, işçi ve işverenin iş ilişkisini kısa bir süre içinde değerlendirmesine yarar. Bu dönem geçerli şekilde kararlaştırılmışsa taraflar iş sözleşmesini bildirim süresine gerek olmadan sona erdirebilir.
| Durum | İhbar Tazminatı | Açıklama |
|---|---|---|
| Geçerli deneme süresi içinde fesih | Kural olarak doğmaz | Bildirim süresi beklenmeyebilir |
| Deneme süresi sözleşmede yok | Tartışmalı | Normal ihbar kuralları gündeme gelebilir |
| Deneme süresi bittikten sonra fesih | Hesap yapılır | Hizmet süresine göre ihbar kademesi uygulanır |
| Kanuni sınırı aşan deneme kaydı | Aşan kısım tartışılır | 2 ay veya TİS varsa 4 ay sınırı kontrol edilir |
| Sözleşme Türü | Deneme Süresi Sınırı | Pratik Not |
|---|---|---|
| Bireysel iş sözleşmesi | En çok 2 ay | Daha uzun yazılsa bile sınır ayrıca değerlendirilir |
| Toplu iş sözleşmesi bulunan işyeri | En çok 4 ay | Uzatma için TİS hükmü kontrol edilmelidir |
| Deneme kaydı bulunmayan sözleşme | Deneme süresi kabulü güçleşir | Normal fesih ve ihbar kuralları öne çıkar |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
Deneme süresi kararlaştırılırken fesih kolaylığı sağlanır; ancak bu dönem işçinin çalıştığı günlere ait ücretini, fazla çalışma alacağını veya doğmuş diğer haklarını ortadan kaldırmaz. Fesih deneme süresi içinde yapılmış olsa bile ücret bordrosu ve çalışma günleri ayrıca hesaplanmalıdır.
| Kontrol Başlığı | Neden Önemli? | Kullanıcı Notu |
|---|---|---|
| Deneme kaydı var mı? | İstisnanın temel şartıdır | Sözleşme veya işe giriş belgeleri incelenir |
| Fesih tarihi hangi gün? | Sürenin içinde kalıp kalmadığı anlaşılır | İşe giriş günüyle birlikte hesaplanmalıdır |
| Toplu iş sözleşmesi var mı? | 4 aya kadar uzatma ancak bu yolla mümkündür | İşyeri ve sendika durumu kontrol edilir |
| Çalışılan gün ücretleri ödendi mi? | Deneme feshi ücreti ortadan kaldırmaz | Bordro ve banka kaydı kontrol edilir |
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
Araç kısa hizmet süresinde 14 günlük teorik ihbar sonucunu gösterebilir. Ancak geçerli deneme süresi varsa bu tutar hukuken doğmayabilir; bu nedenle sonuç deneme kaydıyla birlikte okunmalıdır.
| Örnek | Değer | Yorum |
|---|---|---|
| Çalışma süresi | 40 gün | 6 aydan az hizmet kademesi |
| Giydirilmiş brüt ücret | 30.000 TL | Aylık brüt ücret varsayımı |
| Teorik ihbar günü | 14 gün | Deneme yoksa hesapta görünür |
| Teorik brüt tutar | 14.000 TL | 30.000 / 30 x 14 |
| Geçerli deneme kaydı varsa | İhbar doğmayabilir | Hukuki kontrol ayrıca yapılır |
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Bilirkişi raporunda iş sözleşmesi, deneme süresi maddesi, işe giriş tarihi, fesih tarihi ve varsa toplu iş sözleşmesi hükmü incelenir. Fesih deneme süresinin bitiminden sonraysa normal ihbar kademeleri uygulanabilir.
| Belge | Ne İçin İncelenir? |
|---|---|
| İş sözleşmesi | Deneme kaydının varlığı ve süresi |
| İşe giriş bildirgesi | Başlangıç tarihinin netleştirilmesi |
| Fesih bildirimi | Fesih tarihinin deneme içinde kalıp kalmadığı |
| Toplu iş sözleşmesi | 4 aya kadar uzatma hükmü olup olmadığı |
5. Neden Önemli? (Hata ve Sonuçları)
Deneme süresi uyuşmazlıklarında en sık hata, her kısa çalışmanın otomatik olarak deneme süresi sayılmasıdır. İş ilişkisinin başında deneme kaydı kararlaştırılmamışsa, yalnızca çalışma süresinin kısa olması ihbar tazminatını ortadan kaldırmayabilir.
| Sık Hata | Risk | Doğru Kontrol |
|---|---|---|
| Deneme kaydı olmadan deneme savunması yapmak | İhbar tazminatı doğabilir | Sözleşme maddesi aranmalı |
| 2 ayı aşan bireysel deneme süresi yazmak | Aşan kısım tartışılır | Kanuni sınır kontrol edilmeli |
| Fesih tarihini yanlış almak | Deneme içinde veya dışında sonucu değişir | Fesih bildirimi ve son çalışma günü ayrılmalı |
| Çalışılan gün ücretini ödememek | Ayrı alacak doğabilir | Bordro ve ödeme kaydı düzenlenmeli |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
| Senaryo | Sonuç | Aracın Sınırı |
|---|---|---|
| 40. günde fesih, sözleşmede 2 ay deneme var | İhbar doğmayabilir | Araç teorik tutarı gösterebilir |
| 75. günde fesih, bireysel sözleşmede 2 ay deneme var | Deneme bitmiş olabilir | Normal ihbar hesabı kontrol edilir |
| 3. ayda fesih, TİS ile 4 ay deneme var | İhbar doğmayabilir | TİS hükmü kullanıcı tarafından doğrulanmalı |
| Deneme kaydı belirsiz | Somut sözleşme incelenir | Araç geçerlilik yorumu yapmaz |
| Hesap Motorunda Alan | Nasıl Doldurulur? | Deneme Süresi Notu |
|---|---|---|
| İşe giriş tarihi | Fiili başlangıç günü girilir | Deneme süresi bu tarihten itibaren değerlendirilir |
| Fesih tarihi | İş ilişkisinin sona erdiği tarih girilir | Sürenin içinde kalıp kalmadığı ayrıca kontrol edilir |
| Brüt ücret | Giydirilmiş aylık brüt ücret yazılır | Kısa çalışma olsa da aylık taban kullanılabilir |
| Vergi oranı | Varsayılan oran değiştirilebilir | Net sonuç tahminidir |
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- İşe giriş ve fesih tarihleriyle toplam hizmet süresi bulunur.
- Hizmet süresi 14, 28, 42 veya 56 günlük ihbar kademesiyle eşleştirilir.
- Giydirilmiş aylık brüt ücret 30 sayısına bölünerek günlük brüt ücret hesaplanır.
- Günlük brüt ücret ihbar gün sayısıyla çarpılır.
- Gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek tahmini net ihbar tazminatı gösterilir.
Brüt İhbar Tazminatı = Günlük Brüt Ücret x İhbar Gün Sayısı
Tahmini Net Tutar = Brüt İhbar Tazminatı - Gelir Vergisi - Damga Vergisi
Deneme süresi geçerli ise hesap motorunda görünen teorik ihbar tutarı hukuken talep edilebilir olmayabilir. Bu nedenle sonuç, sözleşmedeki deneme maddesi ve fesih tarihiyle birlikte değerlendirilmelidir.
8. Sıkça Sorulan Sorular
Deneme süresinde ihbar tazminatı doğar mı?
Geçerli bir deneme kaydı varsa ve fesih deneme süresi içinde yapılmışsa kural olarak ihbar tazminatı doğmayabilir.
Deneme süresi en fazla kaç ay olabilir?
Bireysel iş sözleşmesinde deneme süresi en çok 2 ay olabilir. Toplu iş sözleşmesiyle bu süre 4 aya kadar uzatılabilir.
Deneme süresi sözleşmede yazmıyorsa ne olur?
Deneme süresi kararlaştırılmamışsa tarafların deneme süresi savunması zayıflayabilir ve normal ihbar kuralları gündeme gelebilir.
Hesap motoru bu sayfada neyi hesaplar?
Araç girilen tarih ve ücret bilgilerine göre hizmet süresine bağlı teorik ihbar tutarını hesaplar. Deneme kaydının geçerliliğini kendiliğinden belirlemez.
Deneme süresinde çalışılan günlerin ücreti ödenir mi?
Evet. Deneme süresi içinde fesih yapılsa bile çalışılan günlere ait ücret ve doğmuş haklar saklıdır.
Deneme bittikten sonra aynı gün fesih yapılırsa ihbar gerekir mi?
Deneme süresi sona ermişse, hizmet süresine göre normal ihbar süresi ve tazminat hesabı gündeme gelebilir.
Brüt ücret yerine net ücret girilmeli mi?
Hayır. Hesaplama giydirilmiş aylık brüt ücret üzerinden yapılmalıdır.
Diğer Hesaplama Araçları
İlgili Hesaplama Araçları
- Yasal Faiz HesaplamaAnapara, faiz türü, faiz başlangıç tarihi ve hesaplama tarihine göre yasal faiz, temerrüt faizi ve sabit oranlı faiz tutarını hesaplayın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 güncel brüt asgari ücret, SGK kesintileri, gelir vergisi dilimleri ve asgari ücret istisnasıyla net-brüt maaş hesaplama aracı.