İhbar Tazminatı ve İhbar Süresi Rehberi
İş Kanunu m.17 bildirim süreleri, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri birlikte değerlendirilerek ön hesaplama yapılır.
İş Kanunu Madde 17 · Kıdem tavanı uygulanmaz · Vergi oranı dosyaya göre değişebilir
İş ilişkisinde 6 aylık hizmet eşiğinin geçilmesi, bildirim süreleri açısından önemli bir basamaktır. İlk 6 ayda uygulanan 2 haftalık (14 gün) süre, 6 ay doldurulduktan sonra 4 haftaya (28 gün) çıkar. Bu durum, olası bir usulsüz fesihte hesaplanacak tazminat miktarını doğrudan iki katına yükseltir.
Bu sayfada yer alan hesaplama aracı; 6 ay ile 1,5 yıl arasında kıdemi bulunan çalışanlar için brüt ücret, düzenli yan haklar ve vergi kesintileri (gelir vergisi ile damga vergisi) dikkate alınarak tahmini net ihbar tazminatını bulmanıza yardımcı olur.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde fesih bildirim süreleri, işçinin kıdemine göre kademeli olarak artış gösterir. 6 aydan fazla, 1,5 yıldan az süren çalışmalarda bu süre 28 gündür. Tazminat tutarı belirlenirken çıplak maaş değil, giydirilmiş brüt ücret esas alınır.
| Örnek Bilgi | Değer | Açıklama |
|---|---|---|
| Hizmet süresi | 11 ay | 6 ay ile 1,5 yıl aralığındaki tüm süreler aynı kademededir. |
| Aylık giydirilmiş brüt ücret | 39.000 TL | Bordro maaşı ile birlikte düzenli yol/yemek yardımlarını içerir. |
| Günlük brüt ücret | 1.300 TL | Aylık brüt toplamın 30'a bölünmesiyle elde edilir. |
| İhbar günü | 28 gün | İlgili kıdem aralığı için uygulanan yasal süredir. |
| Brüt ihbar tazminatı | 36.400 TL | Günlük ücretin 28 gün ile çarpılmış halidir. |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
Dört haftalık bildirim süresi, kural olarak belirsiz süreli iş sözleşmeleri için öngörülmüştür. Belirli süreli iş sözleşmelerinin süresi dolduğunda kendiliğinden sona ermesi halinde ihbar tazminatı tartışması genellikle yapılmaz.
Öte yandan, iş sözleşmesinin haklı nedenle derhal feshedildiği (örneğin ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller) durumlarda, feshi gerçekleştiren taraf haklılığını ispatlarsa ihbar yükümlülüğü doğmayabilir.
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
İhbar tazminatı hesabında brüt tutardan net tutara geçiş, belirli kesintiler yapılarak sağlanır. 39.000 TL giydirilmiş brüt ücreti olan bir çalışanın 28 günlük brüt ihbar tazminatı 36.400 TL olsa da, ele geçecek net tutar vergi dilimine göre farklılık gösterir.
| Kesinti Türü | İhbar Tazminatında Durum | Kullanıcıya Not |
|---|---|---|
| Gelir vergisi | Uygulanır | Yıl içindeki toplam kazancınıza (kümülatif matrah) göre %15 ile %40 arasında değişen oranlarda kesilir. |
| Damga vergisi | Uygulanır | Yasal mevzuatta belirlenen binde oran (örn: binde 7,59) üzerinden tahsil edilir. |
| SGK işçi primi | Genellikle uygulanmaz | İhbar tazminatı, prime esas kazanç niteliğinde değerlendirilmediği için SGK kesintisine tabi tutulmaz. |
| İşsizlik sigortası primi | Genellikle uygulanmaz | Aynı şekilde işsizlik primi de bu tazminat üzerinden kesilmez. |
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Hukuki ihtilaflarda ve bilirkişi incelemelerinde, hizmet süresinin 6 aylık eşiği aşıp aşmadığı büyük bir titizlikle incelenir. İşe giriş bildirgesi, SGK hizmet dökümü ve fesih bildirim tarihi karşılaştırılarak kıdem süresi netleştirilir.
Gerektiğinde askı süreleri (ücretsiz izin, uzun süreli istirahat vb.) kıdemden dışlanarak, işçinin fiilen ve hukuken çalıştığı sürenin tam olarak 6 ayı doldurup doldurmadığı değerlendirilir. Eşik günlerde yapılan fesihler, tazminatın 14 gün mü yoksa 28 gün mü üzerinden hesaplanacağı konusunda belirleyicidir.
5. Neden Önemli? (Hata ve Sonuçları)
Bu kıdem aralığında sıklıkla yapılan bir hata, kıdem tazminatı koşulları ile ihbar tazminatı koşullarının karıştırılmasıdır. Bir çalışan 11 ay hizmet verdiyse (1 yılı doldurmadığı için) kural olarak kıdem tazminatına hak kazanamaz; ancak şartları oluştuysa 4 haftalık (28 gün) ihbar tazminatını talep edebilir.
Ayrıca, hesaplamaya yalnızca bordroda görünen net veya çıplak brüt maaşın dahil edilmesi, giydirilmiş ücrete dahil edilmesi gereken düzenli menfaatlerin (yol, yemek, prim) göz ardı edilmesine ve dolayısıyla tazminatın eksik çıkmasına yol açabilir.
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
| Durum Senaryosu | Olası Sonuç |
|---|---|
| İşveren bildirim süresi kullandırmadan, haklı neden olmadan feshetti | İşçi lehine 28 günlük giydirilmiş brüt ücret üzerinden ihbar tazminatı hakkı gündeme gelebilir. |
| İşçi, 4 haftalık bildirim süresine uymadan ve haklı nedeni olmadan işten ayrıldı | İşverenin, bildirim süresine uyulmaması sebebiyle işçiden 28 günlük ihbar tazminatı talep etme hakkı tartışılabilir. |
| 1 yılı doldurmadan askerlik veya evlilik nedeniyle ayrılma | İhbar tazminatı kural olarak talep edilemez, 1 yıl dolmadığı için kıdem tazminatı da oluşmayabilir. |
| Sözleşme geçerli bir deneme süresi (örn: ilk 2 ay) içinde feshedilmişse | Bu kademeye (6 ay üstü) henüz ulaşılmadığı ve deneme süresi içinde kalındığı için ihbar tazminatı doğmayabilir. |
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- Öncelikle işe giriş ve fesih tarihleri temel alınarak toplam hizmet süresi (kıdem) net olarak tespit edilir.
- Kıdem süresinin 6 aydan fazla, 1,5 yıldan az olduğu doğrulanır ve yasal kademedeki 28 günlük (4 hafta) ihbar süresi esas alınır.
- Çıplak ücrete düzenli nitelikteki ek menfaatler (yol, yemek vb.) eklenerek giydirilmiş aylık brüt ücret bulunur; bu değer 30'a bölünerek günlük brüt ücret hesaplanır.
- Elde edilen günlük brüt ücret, 28 günlük ihbar süresiyle çarpılarak toplam brüt ihbar tazminatına ulaşılır.
- Son adımda, geçerli gelir vergisi oranı ve damga vergisi düşülerek tahmini net ihbar tazminatı elde edilir.
Brüt İhbar Tazminatı = Günlük Brüt Ücret x İhbar Gün Sayısı (28)
Tahmini Net Tutar = Brüt İhbar Tazminatı - Gelir Vergisi Kesintisi - Damga Vergisi Kesintisi
8. Sıkça Sorulan Sorular
Bu kademede ihbar süresi tam olarak kaç gündür?
Hizmet süresi 6 ayı doldurmuş ancak 1,5 yılı (18 ay) geçmemiş çalışanlar için mevzuatta öngörülen asgari bildirim süresi 4 haftadır. İhbar tazminatı hesaplamalarında bu süre 28 gün olarak işleme alınır.
İşveren aynı gün çıkış yaparsa ne olur?
Sözleşmenin haklı bir nedene dayanmaksızın ve 4 haftalık bildirim süresi kullandırılmaksızın derhal feshedilmesi durumunda, işçi lehine 28 günlük ihbar tazminatı hakkı doğabileceği değerlendirilir.
İşçi haber vermeden işten ayrılırsa işveren talep edebilir mi?
Evet. Bildirim süresine uyma yükümlülüğü işçi için de geçerlidir. İşçi, haklı bir nedeni olmaksızın 4 haftalık bildirim süresine uymadan ayrılırsa, işveren bu süreye ait ihbar tazminatını talep etme hakkına sahip olabilir.
Diğer Hesaplama Araçları
İlgili Hesaplama Araçları
- Yasal Faiz HesaplamaAnapara, faiz türü, faiz başlangıç tarihi ve hesaplama tarihine göre yasal faiz, temerrüt faizi ve sabit oranlı faiz tutarını hesaplayın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 güncel brüt asgari ücret, SGK kesintileri, gelir vergisi dilimleri ve asgari ücret istisnasıyla net-brüt maaş hesaplama aracı.