Tazminat Davalarında Yasal Faiz Hesaplama Rehberi
Yasal faiz, temerrüt faizi, ticari faiz, avans faizi ve icra takiplerinde işlemiş faiz hesapları; alacağın türü, faiz başlangıç tarihi ve uygulanacak oran seçimine göre değişir. Bu rehber, seçilen long-tail sayfanın niyetine göre kritik parametreleri açıklar.
3095 sayılı Kanun · Yasal faiz · Temerrüt faizi · Kademeli faiz hesabı
1. Genel Tanım ve Kapsam
Tazminat yasal faizi, zarar nedeniyle doğan para alacağının geç ödenmesi halinde, seçilen başlangıç tarihinden hesap tarihine kadar işleyen faizdir. Hesap motoru matematiksel tutarı gösterir; faizin hangi tarihten başlayacağı ise tazminat türüne ve dosyadaki belgelere göre belirlenir.
| Tazminat türü | Faiz başlangıcı bakımından kritik nokta | Hesapta dikkat edilecek husus |
|---|---|---|
| Haksız fiil maddi tazminatı | Zarar verici olay tarihi | Olay tarihinden hesap yapılacaksa dönemsel oran değişiklikleri kontrol edilir. |
| Trafik kazası tazminatı | Davalı sıfatı | Sürücü, işleten ve sigorta şirketi için başlangıç tarihi farklı olabilir. |
| Sigorta tazminatı | Başvuru ve temerrüt tarihi | Eksiksiz başvuru, cevap süresi ve kısmi ödeme birlikte incelenir. |
| Dava tarihinden faiz | Davanın açıldığı tarih | Mahkeme hükmü veya talep sonucu bu tarihi esas alabilir. |
Güncel Yasal Faiz Oranları Arşivi
Yasal faiz oranı dönemsel olarak değişebilir. Uzun tarih aralıklarında tek oran yerine dönemsel/kademeli faiz hesabı yapılması gerekir.
| Başlangıç | Bitiş | Uygulanan Oran |
|---|---|---|
| 01.06.2024 | 31.12.2099 | %24 |
| 01.01.2006 | 31.05.2024 | %9 |
2. Hukuki Kullanım Alanları
Tazminat davalarında faiz talebi açık yazılmalıdır. Talepte faiz türü, başlangıç tarihi ve hangi tazminat kalemine uygulanacağı belirtilmezse faiz daha geç bir tarihten başlatılabilir veya talep dar yorumlanabilir.
| Talep konusu | Uygulamada görülen faiz başlangıcı | Örnek ifade |
|---|---|---|
| Haksız fiil tazminatı | Olay tarihi | Maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili |
| Sigorta şirketine karşı talep | Temerrüt tarihi | Sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz |
| Dava tarihinden faiz | Dava açılış tarihi | En geç dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz |
3. Teknik Analiz ve Hesaplama Mantığı
Hesap motorunda ana para alanına tazminat tutarı, başlangıç tarihine olay, temerrüt veya dava tarihi, bitiş tarihine ise ödeme ya da hesap tarihi girilir. Kanuni / Yasal Faiz seçeneği, dönem içindeki yasal faiz oranlarını dikkate alır.
Toplam Alacak = Tazminat Tutarı + İşlemiş Faiz
Örnek: Olay tarihinden tazminat faizi
| Tazminat tutarı | 150.000 TL |
|---|---|
| Faiz başlangıcı | 01.01.2026 |
| Hesap tarihi | 01.05.2026 |
| Gün sayısı | 120 gün |
| Yasal faiz oranı | %24 |
150.000 × 24 × 120 / 36.500 = 11.835,62 TL işlemiş faiz bulunur. Faiz dahil toplam tutar 161.835,62 TL olur.
4. Raporlama ve Dilekçe Standardı
Bilirkişi raporunda tazminat kalemi, faize esas tutar, faiz başlangıcı, faiz türü, hesap tarihi, gün sayısı ve varsa kısmi ödeme ayrı gösterilmelidir. Sigorta şirketi, sürücü ve işleten aynı dosyada yer alıyorsa her davalı için faiz başlangıcı ayrıca belirtilmelidir.
| Rapor kalemi | Neden ayrı yazılmalı? |
|---|---|
| Tazminat ana tutarı | Faiz bu tutar üzerinden hesaplanır. |
| Faiz başlangıcı | Olay, temerrüt, dava veya karar tarihi sonucu değiştirir. |
| Kısmi ödeme | Ödeme sonrası faiz kalan bakiye üzerinden devam edebilir. |
| Dönemsel oranlar | 1 Haziran 2024 öncesi ve sonrası ayrı hesaplanmalıdır. |
5. Neden Önemlidir?
Tazminat dosyalarında birkaç aylık başlangıç tarihi farkı bile ciddi tutar değişikliği yaratabilir. Örneğin 500.000 TL tazminatta yıllık %24 oranla 30 günlük faiz farkı 9.863,01 TL olur.
| Başlangıç tercihi | Hukuki anlamı | Alacaklı bakımından etkisi |
|---|---|---|
| Olay tarihi | Zararın doğduğu tarih esas alınır. | Genellikle daha yüksek faiz sonucu verir. |
| Temerrüt tarihi | Borçlunun ödeme yükümlülüğünü geciktirdiği tarih esas alınır. | Başvuru, ihtar veya süre sonu önem kazanır. |
| Dava tarihi | Faiz dava açılışından başlar. | Olay tarihine göre daha düşük faiz doğabilir. |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
Senaryo: Olay tarihi ile dava tarihi farkı
250.000 TL tazminatta olay tarihi 01.01.2026, dava tarihi 01.04.2026 ve hesap tarihi 01.10.2026 olsun. Yasal faiz oranı %24 kabul edildiğinde olay tarihinden faiz 44.876,71 TL, dava tarihinden faiz 30.082,19 TL olur. Aradaki fark 14.794,52 TL olarak hesaplanır.
| Faiz başlangıcı | Gün | Faiz |
|---|---|---|
| Olay tarihi: 01.01.2026 | 273 | 44.876,71 TL |
| Dava tarihi: 01.04.2026 | 183 | 30.082,19 TL |
| Fark | 90 | 14.794,52 TL |
Talep metni örnekleri
| Talep türü | Örnek ifade |
|---|---|
| Haksız fiil tazminatı | Maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsili |
| Sigorta şirketi | Sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz |
| Belirsiz temerrüt | En geç dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz |
7. Hesaplama Akışı
- Tazminat türü ve sorumlu kişi belirlenir.
- Faiz başlangıcı olay, temerrüt, dava veya karar tarihi olarak seçilir.
- Hesap motorunda faiz türü seçilir.
- Tazminat tutarı ve tarih aralığı girilir.
- Dönemsel yasal faiz veya girilen sabit oran üzerinden toplam faiz kontrol edilir.
8. Sıkça Sorulan Sorular
Tazminat faizinde başlangıç tarihi her zaman olay tarihi midir?
Hayır. Haksız fiil sorumluları bakımından olay tarihi gündeme gelebilir; sigorta şirketi bakımından başvuru sonrası temerrüt tarihi, bazı dosyalarda ise dava tarihi esas alınabilir.
Tazminat alacağı için hesap motorunda hangi faiz türü seçilmeli?
Genel tazminat ve haksız fiil dosyalarında çoğunlukla Kanuni / Yasal Faiz seçeneği kullanılır. Sözleşmede özel oran varsa Sabit Oranla Faiz veya Sözleşmesel Faiz seçilip oran ayrıca girilebilir.
1 Haziran 2024 öncesine uzanan tazminat faizinde tek oran kullanılabilir mi?
Hayır. Faiz dönemi 1 Haziran 2024 öncesine uzanıyorsa eski ve yeni oranlar ayrı dönemlere bölünerek kademeli hesap yapılmalıdır.
Sigorta şirketi ile sürücü için aynı faiz başlangıcı kullanılır mı?
Her zaman değil. Sürücü ve işleten yönünden olay tarihi tartışılabilirken, sigorta şirketi yönünden başvuru ve temerrüt süreci ayrıca değerlendirilir.
Benzer Yasal Faiz Hesaplamaları
- Takip Sonrası Faiz HesaplamaTakip tarihi ile ödeme veya kapak hesabı tarihi arasındaki takip sonrası faizi hesaplayın. Kısmi ödeme, faiz türü ve ana para ayrımını dikkate alarak dosya borcunu kontrol edin.
- İcra Takibinde Faiz HesaplamaAna para, faiz türü, başlangıç tarihi ve takip ya da kapak tarihi bilgilerini girerek icra dosyasındaki işlemiş faiz tutarını ön kontrol edin. Hesap motorunda yasal faiz, sabit oran, ticari avans faizi ve sözleşmesel faiz seçenekleri kullanılabilir.
- Takip Öncesi İşlemiş Faiz HesaplamaFaiz başlangıç tarihi ile takip tarihi arasındaki işlemiş faizi hesaplayın. Vade, ihtar, dava, ilam veya fatura tarihi gibi başlangıç kaynaklarını kontrol ederek takip talebi hazırlığı yapın.
- Yasal Faiz Hesaplama Ana SayfasıFaiz türünü seçin, ana para ile başlangıç ve bitiş tarihlerini girin; gün sayısı, işlemiş faiz, toplam alacak ve dönemsel hesap dökümünü görün. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; faiz türü ve başlangıç tarihi somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
İlgili Hesaplama Araçları
- Mahkeme Harç ve Masraf Hesaplama AracıDava değeri, taraf sayısı, tanık, bilirkişi ve keşif seçenekleriyle 2026 yılı mahkeme harç ve gider avansı ön hesabını kalem kalem görün.
- İş Günü ve Adli Süre Hesaplama AracıAdli süre, iş hukuku, sözleşme teslim tarihi, banka iş günü ve proje planı için net çalışma günü hesabı yapın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 brüt/net maaş hesabında SGK işçi payı, işsizlik primi, gelir vergisi, damga vergisi ve asgari ücret vergi istisnası birlikte dikkate alınır.
- İhbar Tazminatı Hesaplama Aracıİhbar tazminatı hesaplama aracı; hizmet süresi, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi oranlarını kullanarak brüt/net ihbar tazminatı için ön değerlendirme yapar.