Faiz Başlangıç Tarihi Rehberi
Yasal faiz, temerrüt faizi, ticari faiz, avans faizi ve icra takiplerinde işlemiş faiz hesapları; alacağın türü, faiz başlangıç tarihi ve uygulanacak oran seçimine göre değişir. Bu rehber, seçilen long-tail sayfanın niyetine göre kritik parametreleri açıklar.
3095 sayılı Kanun · Yasal faiz · Temerrüt faizi · Kademeli faiz hesabı
1. Genel Tanım ve Kapsam
Faiz başlangıç tarihi, faizin hangi günden itibaren işlemeye başlayacağını gösteren tarihtir. Yanlış başlangıç tarihi, eksik veya fazla faiz hesabına neden olur.
| Başlangıç Kaynağı | Ne Zaman Kullanılır? | Kontrol Edilecek Belge |
|---|---|---|
| Vade tarihi | Ödeme günü sözleşmede belliyse | Sözleşme, senet, fatura |
| İhtar tarihi | Vadesiz borçta temerrüt gerekiyorsa | Noter ihtarı, tebliğ kaydı |
| Dava tarihi | Dilekçede dava tarihinden faiz istenmişse | Dava dilekçesi ve tevzi tarihi |
| Takip tarihi | İcra takibinden itibaren faiz istenmişse | Takip talebi |
| Olay tarihi | Haksız fiil ve bazı tazminat dosyalarında | Kaza tutanağı, olay belgesi |
Güncel Yasal Faiz Oranları Arşivi
Yasal faiz oranı dönemsel olarak değişebilir. Uzun tarih aralıklarında tek oran yerine dönemsel/kademeli faiz hesabı yapılması gerekir.
| Başlangıç | Bitiş | Uygulanan Oran |
|---|---|---|
| 01.06.2024 | 31.12.2099 | %24 |
| 01.01.2006 | 31.05.2024 | %9 |
2. Hukuki Kullanım Alanları
Başlangıç tarihi, alacağın hukuki niteliğine göre belirlenir. Vadesi belli para borcunda ödeme günü esas alınabilirken, vadesi belli olmayan borçta ihtar veya dava tarihi önem kazanabilir. Ticari fatura alacaklarında vade ve tarafların ticari niteliği ayrıca incelenir.
| Alacak Türü | Olası Faiz Başlangıcı | Açıklama |
|---|---|---|
| Vadesi belli para borcu | Vade tarihi veya vadeyi izleyen gün | Ödeme günü önceden kararlaştırılmıştır. |
| Vadesi belli olmayan borç | İhtar, dava veya takip tarihi | Borçlunun temerrüde düşürülmesi gerekebilir. |
| Ticari fatura | Fatura veya sözleşme vadesi | Avans faizi veya TTK 1530 ihtimali kontrol edilir. |
| Mahkeme ilamı | Hükümde yazan tarih | Karar metnindeki ifade esas alınır. |
| İcra takibi | Takip talebindeki tarih | İşlemiş faiz ve takip sonrası faiz ayrılmalıdır. |
3. Teknik Analiz ve Hesaplama Mantığı
Hesap motorunda seçilen başlangıç tarihi ile bitiş tarihi arasındaki gün sayısı faiz tutarını belirler. Yıllık %24 oranla 500.000 TL alacakta 30 günlük fark yaklaşık 9.863,01 TL faiz etkisi yaratır.
4. Raporlama ve Dilekçe Standardı
Dilekçe, takip talebi veya raporda başlangıç tarihi açık yazılmalıdır. Sadece faiz istenmesi yeterli olmayabilir; hangi tarihten, hangi faiz türüyle ve hangi oranda faiz talep edildiği belirtilmelidir.
| Hüküm veya Talep İfadesi | Uygulamadaki Sonuç |
|---|---|
| Dava tarihinden itibaren yasal faiz | Faiz dava açılış tarihinden hesaplanır. |
| Temerrüt tarihinden itibaren avans faizi | Temerrüt tarihi ve TCMB avans oranları kontrol edilir. |
| Takip tarihinden itibaren yasal faiz | Takip sonrası faiz hesabı takip tarihinden başlar. |
| Olay tarihinden itibaren yasal faiz | Haksız fiil veya tazminat dosyasında olay tarihi dikkate alınır. |
5. Neden Önemlidir?
Başlangıç tarihinin yanlış seçilmesi, dava veya icra dosyasında fazla talep, eksik talep ya da itiraz riski doğurabilir. Bu nedenle hesaplama ekranına tarih girilmeden önce sözleşme, ihtar, takip talebi ve karar metni birlikte incelenmelidir.
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
Vadesi Belirli Borç
250.000 TL borcun 15.02.2026 tarihinde ödeneceği kararlaştırılmış, hesap tarihi 21.05.2026 ise yaklaşık 95 günlük dönem için faiz hesabı yapılır. Yıllık %24 oranla işlemiş faiz 15.616,44 TL olur.
İhtar Sonrası Vadesiz Borç
80.000 TL tutarında vadesiz borç için 7 günlük ödeme süresi içeren ihtar gönderilmişse, başlangıç tarihi olarak sürenin bitimi dikkate alınabilir. Hesap motorunda başlangıç tarihi buna göre seçilmelidir.
Mahkeme Kararında Dava Tarihi
Hüküm fıkrasında dava tarihinden itibaren yasal faiz denilmişse, hesaplama dava tarihinden başlar. Karar tarihinden faiz yazılmışsa aynı ana para için daha kısa dönem hesaplanır.
7. Hesaplama Akışı
- Alacak türünü belirleyin.
- Sözleşmede vade olup olmadığını kontrol edin.
- İhtar, dava veya takip tarihi bulunup bulunmadığını inceleyin.
- Mahkeme kararı varsa hüküm fıkrasındaki faiz ifadesini okuyun.
- Hesap motorunda faiz türünü seçin.
- Başlangıç ve bitiş tarihlerini girin.
- Sonucu ana para, işlemiş faiz ve toplam alacak olarak ayrı değerlendirin.
8. Sıkça Sorulan Sorular
Faiz başlangıç tarihi nasıl belirlenir?
Başlangıç tarihi alacağın türüne göre belirlenir. Vadesi belli borçta vade, vadesiz borçta ihtar, dava veya takip tarihi; haksız fiilde olay tarihi; mahkeme kararında hüküm fıkrasında yazan tarih esas alınabilir.
Vade tarihi ile temerrüt tarihi aynı mıdır?
Her zaman aynı değildir. Vade borcun ödeme gününü gösterir; temerrüt ise borcun süresinde ödenmemesi sonucunu ifade eder. Vadesiz borçlarda ihtar gerekebilir.
Dava tarihinden faiz ne demektir?
Mahkeme kararında veya talep sonucunda dava tarihinden faiz denilmişse faiz hesabı davanın açıldığı tarihten hesap tarihine kadar yapılır.
İcra takibinde faiz başlangıcı nereden anlaşılır?
İcra takibinde takip talebi incelenir. Ana para, faiz türü, işlemiş faiz ve takip sonrası faiz başlangıcı takip talebinde açıkça gösterilmelidir.
Benzer Yasal Faiz Hesaplamaları
- 3095 Sayılı Kanuna Göre Faiz Hesaplama3095 sayılı Kanun kapsamındaki kanuni faiz oranını, temerrüt faizi yaklaşımını ve dönemsel hesap mantığını örneklerle inceleyin.
- Kademeli Yasal Faiz Hesaplama01.06.2024 öncesi ve sonrası gibi oran değişimlerinde dönemsel faiz hesabını tablo mantığıyla kontrol edin.
- Temerrüt Faizi HesaplamaVade, ihtar, dava veya icra takip tarihine göre temerrüt faizi hesabı yapın; yasal faiz, ticari avans faizi ve sözleşmesel faiz seçeneklerini karşılaştırın.
- Yasal Faiz Hesaplama Ana SayfasıFaiz türünü seçin, ana para ile başlangıç ve bitiş tarihlerini girin; gün sayısı, işlemiş faiz, toplam alacak ve dönemsel hesap dökümünü görün. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; faiz türü ve başlangıç tarihi somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
İlgili Hesaplama Araçları
- Mahkeme Harç ve Masraf Hesaplama AracıDava değeri, taraf sayısı, tanık, bilirkişi ve keşif seçenekleriyle 2026 yılı mahkeme harç ve gider avansı ön hesabını kalem kalem görün.
- İş Günü ve Adli Süre Hesaplama AracıAdli süre, iş hukuku, sözleşme teslim tarihi, banka iş günü ve proje planı için net çalışma günü hesabı yapın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 brüt/net maaş hesabında SGK işçi payı, işsizlik primi, gelir vergisi, damga vergisi ve asgari ücret vergi istisnası birlikte dikkate alınır.
- İhbar Tazminatı Hesaplama Aracıİhbar tazminatı hesaplama aracı; hizmet süresi, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi oranlarını kullanarak brüt/net ihbar tazminatı için ön değerlendirme yapar.