Kademeli Yasal Faiz Hesabı Nasıl Yapılır?
Yasal faiz, temerrüt faizi, ticari faiz, avans faizi ve icra takiplerinde işlemiş faiz hesapları; alacağın türü, faiz başlangıç tarihi ve uygulanacak oran seçimine göre değişir. Bu rehber, seçilen long-tail sayfanın niyetine göre kritik parametreleri açıklar.
3095 sayılı Kanun · Yasal faiz · Temerrüt faizi · Kademeli faiz hesabı
Kademeli Faiz Hesabında Dönem Ayrımı
Kademeli yasal faiz hesabı, tek bir tarih aralığını oran değişimlerine göre bölerek yapılan faiz hesabıdır. Dönemler ayrılmadan yapılan tek oranlı hesap, özellikle 2024 yılı gibi oran değişen dönemlerde hatalı sonuç verir.
Hesaplama mantığı basittir: oran değiştiği gün yeni dönem başlar, her dönem kendi gün sayısı ve kendi oranıyla hesaplanır, bulunan faizler toplanır.
| Adım | Yapılacak İşlem | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | Ana para belirlenir | Faiz hangi tutar üzerinden işleyecek? |
| 2 | Başlangıç tarihi seçilir | Vade, ihtar, dava veya takip tarihi olabilir |
| 3 | Oran değişimleri bulunur | Dönem içinde faiz oranı değişmiş mi? |
| 4 | Dönemler ayrılır | Her oran için ayrı tarih aralığı kurulur |
| 5 | Faizler toplanır | Toplam işlemiş faiz bulunur |
Güncel Yasal Faiz Oranları Arşivi
Yasal faiz oranı dönemsel olarak değişebilir. Uzun tarih aralıklarında tek oran yerine dönemsel/kademeli faiz hesabı yapılması gerekir.
| Başlangıç | Bitiş | Uygulanan Oran |
|---|---|---|
| 01.06.2024 | 31.12.2099 | %24 |
| 01.01.2006 | 31.05.2024 | %9 |
Hangi Dosyalarda Kademeli Faiz Gerekir?
Kademeli faiz; eski tarihli icra takiplerinde, uzun süren davalarda, tazminat dosyalarında, mahkeme kararlarının infazında ve geçmişe dönük para alacaklarında önemlidir. Başlangıç tarihi eskiye gidiyorsa güncel oranı tüm döneme uygulamak çoğu zaman doğru değildir.
- 2024 öncesinde başlayan yasal faiz hesapları
- Dava tarihinden karar tarihine kadar uzayan tazminat dosyaları
- Takip tarihine kadar işlemiş faiz hesapları
- Oranı dönemsel değişen ticari avans faizi kontrolleri
Dönemsel Oran, Gün Sayısı ve Formül
Kademeli hesapta tek formül dönemler için tekrar edilir. Her satırda ana para aynı kalır, oran ve gün sayısı değişebilir.
Toplam Faiz = Dönem Faizlerinin Toplamı
| Dönem | Tarih Aralığı | Gün | Oran | Faiz |
|---|---|---|---|---|
| 1. dönem | 01.01.2024 - 31.05.2024 | 152 | %9 | 5.621,92 TL |
| 2. dönem | 01.06.2024 - 31.12.2024 | 214 | %24 | 21.106,85 TL |
| Toplam | -- | 366 | -- | 26.728,77 TL |
Kademeli Faiz Tablosu Nasıl Sunulur?
Raporlarda tek bir toplam faiz yazmak yerine dönem tablosu kullanılmalıdır. Böylece hesap hem icra müdürlüğü hem mahkeme hem de taraflar bakımından denetlenebilir olur.
| Rapor Kalemi | Neden Gerekli? |
|---|---|
| Dönem başlangıcı | Hangi tarihten itibaren oran uygulandığını gösterir |
| Dönem bitişi | Oran değişimi veya hesap tarihini gösterir |
| Gün sayısı | Formüldeki süre unsurudur |
| Oran | Yasal dayanakla birlikte kontrol edilir |
| Dönem faizi | Toplam faizin hangi parçalardan oluştuğunu gösterir |
Tek Oran Kullanılırsa Ne Olur?
Örneğin 150.000 TL alacak için 2024 yılının tamamına %24 uygulanırsa sonuç, kademeli hesaba göre farklı çıkar. Bu fark dosyanın tahsil tutarını, dava değerini ve icra talebini etkileyebilir.
Kademeli Faiz İçin Uygulamalı Senaryolar
Senaryo 1: 2024 İçinde Oran Değişikliği
150.000 TL alacak 01.01.2024 tarihinde başlamış, hesap 31.12.2024 tarihinde yapılmıştır. 01.06.2024 tarihinde oran değiştiği için hesap iki döneme ayrılır ve toplam faiz 26.728,77 TL olarak bulunur.
Senaryo 2: Dava Tarihinden Karar Tarihine Faiz
Dava 2023 yılında açılmış, karar 2026 yılında verilmişse faiz hesabı 2023-31.05.2024 ve 01.06.2024 sonrası olarak ayrılmalıdır. Karar metninde farklı faiz türü yazıyorsa o hüküm ayrıca dikkate alınır.
Senaryo 3: İcra Takibinde İşlemiş Faiz
Takip talebinde faiz başlangıcı 2022 ise, takip tarihine kadar olan işlemiş faiz dönemsel tabloyla gösterilmelidir. Tek satır toplam yerine dönem tablosu itiraz riskini azaltır.
Kademeli Faiz Hesaplama Adımları
- Faiz türünü seçin.
- Ana parayı girin.
- Başlangıç ve bitiş tarihlerini belirleyin.
- Araç yasal faiz dönemlerini otomatik ayırır.
- Sonuçta her dönem için gün, oran ve faiz tutarını kontrol edin.
Kademeli Yasal Faiz Hakkında Sorular
Kademeli faiz hesabı neden gerekir?
Faiz oranı hesap döneminde değişmişse her dönem için yürürlükteki oran uygulanmalıdır. Bu nedenle 01.06.2024 öncesi ve sonrası dönemler ayrı hesaplanır.
01.01.2024-31.12.2024 arası tek oranla hesaplanabilir mi?
Hayır. Bu dönemde 01.06.2024 tarihinde oran değiştiği için 01.01.2024-31.05.2024 dönemi %9, 01.06.2024 sonrası dönem %24 olarak ayrılmalıdır.
Kademeli hesapta faiz ana paraya eklenir mi?
Basit faiz hesabında dönem faizleri ana paraya eklenerek yeniden faizlendirilmez. Her dönem ana para üzerinden hesaplanır ve dönem faizleri toplanır.
Kademeli hesap yalnızca yasal faiz için mi kullanılır?
Hayır. Oranı dönem içinde değişen avans faizi veya başka değişken faiz türlerinde de dönemsel hesap mantığı kullanılabilir.
Bu araç bilirkişi raporu yerine geçer mi?
Hayır. Araç ön hesaplama yapar. Dava, icra ve bilirkişi süreçlerinde faiz türü, başlangıç tarihi ve hukuki dayanak ayrıca değerlendirilmelidir.
Benzer Yasal Faiz Hesaplamaları
- Temerrüt Faizi HesaplamaVade, ihtar, dava veya icra takip tarihine göre temerrüt faizi hesabı yapın; yasal faiz, ticari avans faizi ve sözleşmesel faiz seçeneklerini karşılaştırın.
- Geçmiş Dönem Yasal Faiz Oranları HesaplamaEski tarihli alacaklarda 2006, 2024 ve 2026 dönemlerini ayırarak kademeli yasal faiz hesabını görün.
- 3095 Sayılı Kanuna Göre Faiz Hesaplama3095 sayılı Kanun kapsamındaki kanuni faiz oranını, temerrüt faizi yaklaşımını ve dönemsel hesap mantığını örneklerle inceleyin.
- Yasal Faiz Hesaplama Ana SayfasıFaiz türünü seçin, ana para ile başlangıç ve bitiş tarihlerini girin; gün sayısı, işlemiş faiz, toplam alacak ve dönemsel hesap dökümünü görün. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; faiz türü ve başlangıç tarihi somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
İlgili Hesaplama Araçları
- Mahkeme Harç ve Masraf Hesaplama AracıDava değeri, taraf sayısı, tanık, bilirkişi ve keşif seçenekleriyle 2026 yılı mahkeme harç ve gider avansı ön hesabını kalem kalem görün.
- İş Günü ve Adli Süre Hesaplama AracıAdli süre, iş hukuku, sözleşme teslim tarihi, banka iş günü ve proje planı için net çalışma günü hesabı yapın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 brüt/net maaş hesabında SGK işçi payı, işsizlik primi, gelir vergisi, damga vergisi ve asgari ücret vergi istisnası birlikte dikkate alınır.
- İhbar Tazminatı Hesaplama Aracıİhbar tazminatı hesaplama aracı; hizmet süresi, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi oranlarını kullanarak brüt/net ihbar tazminatı için ön değerlendirme yapar.