Yasal Uyarı ve Kontrol Bilgisi
Kıdem tazminatı hesabında önce hak kazanma nedeni, sonra çalışma süresi, giydirilmiş brüt ücret, kıdem tazminatı tavanı ve damga vergisi birlikte kontrol edilmelidir.
1475 sayılı İş Kanunu madde 14 kıdem tazminatının ana dayanağıdır. Araç, tarih ve ücret bilgileriyle parasal ön hesap yapar; fesih nedeninin gerçekten kıdem hakkı doğurup doğurmadığını kendiliğinden belirlemez.
2026 yılının ilk yarısında kıdem tazminatı hesabında yıllık tavan 64.948,77 TL olarak dikkate alınır.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
Kıdem tazminatı tavanı, yüksek ücretli çalışanlarda hesabın en kritik sınırıdır. Giydirilmiş brüt ücret tavanın üzerindeyse yasal kıdem hesabında ücretin tamamı değil tavan tutarı kullanılır.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| 1 yıl şartı | Aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışma aranır | 1 yıl dolmadıysa araç tutarı uyarı amaçlı okunur |
| Giydirilmiş ücret | Düzenli yan haklar brüte eklenebilir | Matrahı artırabilir |
| Tavan | 2026 ilk yarı tavanı 64.948,77 TL | Ücret tavanı aşarsa tavan uygulanır |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
Tavan, fesih tarihindeki geçerli dönem üzerinden uygulanır. Geçmiş dönem tavanı, ileri tarihli fesih veya farklı dönem bilgisi yanlış seçilirse sonuç hatalı olur.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Hak kazanma | Fesih nedeni kıdem hakkı doğurmalıdır | Sadece parasal sonuç yeterli değildir |
| Belge kontrolü | Bordro, banka ve SGK kayıtları incelenir | Ücret ve süre ispatını güçlendirir |
| Kesinti | Gelir vergisi ve SGK primi kural olarak yoktur | Damga vergisi neti belirler |
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
Araç, girilen fesih tarihine göre tanımlı tavan dönemini kullanır ve brüt ücreti tavanla karşılaştırır.
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| Giydirilmiş brüt ücret | 80.000 TL |
| 2026 ilk yarı tavanı | 64.948,77 TL |
| Esas matrah | 64.948,77 TL |
| Hizmet süresi | 5 yıl |
| Brüt kıdem | 324.743,85 TL |
Brüt Kıdem Tazminatı = Esas Matrah / 365 x Toplam Hizmet Günü
Tahmini Net Kıdem = Brüt Kıdem Tazminatı - Damga Vergisi
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Raporlarda tavan uygulanıp uygulanmadığı açık yazılmalıdır. Yüksek ücretlerde uyuşmazlık çoğu zaman bu satırda çıkar.
- İşe giriş ve çıkış tarihleri SGK kayıtlarıyla karşılaştırılır.
- Giydirilmiş ücret kalemleri bordro, banka kaydı ve işyeri uygulamasıyla ayrıştırılır.
- Fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı uygulanır.
- Damga vergisi sonrası tahmini net tutar ayrıca gösterilir.
5. Doğru Hesaplamanın Önemi
Tavan kontrolü yapılmadan yüksek maaşla kıdem hesaplamak, işveren açısından fazla hesap; işçi açısından ise yanlış beklenti oluşturabilir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Net ücret girmek | Araç brüt ücretle çalışır | Sonuç eksik veya hatalı görünür |
| Yan hakları dışarıda bırakmak | Yemek, yol ve düzenli prim atlanır | Eksik kıdem hesabı çıkar |
| Tavanı unutmak | Yüksek ücrette üst sınır gözden kaçırılır | Fazla hesap riski oluşur |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| Senaryo | Değerlendirme |
Ücret tavanı aşsa bile yan haklar önce giydirilmiş ücrete eklenir, sonra tavanla karşılaştırma yapılır.
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- İşe giriş ve işten çıkış tarihleri girilir.
- Toplam hizmet günü bulunur ve 1 yıllık kıdem şartı kontrol edilir.
- Giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanıyla karşılaştırılır.
- Esas matrah üzerinden brüt kıdem tazminatı hesaplanır.
- Damga vergisi düşülerek tahmini net kıdem tazminatı gösterilir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Araç neyi hesaplar? | Hizmet günü, tavanlı brüt kıdem ve damga vergisi sonrası tahmini net | Parasal ön hesap |
| Araç neyi hesaplamaz? | Fesih nedeninin ispatı, haklılık ve mahkeme sonucu | Hukuki değerlendirme gerekir |
| Hangi alan önemli? | Giydirilmiş brüt ücret ve doğru tarihler | Sonucu doğrudan değiştirir |
Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı hesabında net maaş mı brüt maaş mı kullanılır?
Hesaplamada net maaş değil, giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Düzenli yemek, yol, prim, ikramiye ve para ile ölçülebilen sosyal menfaatler uygun şekilde eklenebilir.
Kıdem tazminatı gelir vergisine tabi midir?
Kıdem tazminatı kural olarak gelir vergisine ve SGK primine tabi değildir. Net tutarda temel kesinti damga vergisidir. Tavan üstü ek ödeme veya ikale ödemesi farklı değerlendirilebilir.
Araç kesin hukuki sonuç verir mi?
Hayır. Araç çalışma süresi, tavan ve damga vergisi üzerinden ön hesap yapar. Fesih nedeni, haklılık, deliller, işyeri devri ve hizmet birleştirmesi ayrıca incelenmelidir.
2026 kıdem tazminatı tavanı ne kadar?
2026 ilk yarısı için kıdem tazminatı tavanı 64.948,77 TL olarak dikkate alınır. Fesih tarihine göre dönem kontrolü yapılmalıdır.
Ücret tavanın üzerindeyse ne olur?
Yasal kıdem tazminatı hesabında tavan tutarı esas alınır. Tavan üstü ek ödeme varsa niteliği ayrıca değerlendirilir.