Yasal Uyarı ve Kontrol Bilgisi
Kıdem tazminatı hesabında önce hak kazanma nedeni, sonra çalışma süresi, giydirilmiş brüt ücret, kıdem tazminatı tavanı ve damga vergisi birlikte kontrol edilmelidir.
1475 sayılı İş Kanunu madde 14 kıdem tazminatının ana dayanağıdır. Araç, tarih ve ücret bilgileriyle parasal ön hesap yapar; fesih nedeninin gerçekten kıdem hakkı doğurup doğurmadığını kendiliğinden belirlemez.
Kıdem tazminatı, işçinin aynı işverene bağlı çalışma süresi için belirli sona erme hallerinde gündeme gelen önemli bir işçilik alacağıdır.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
Bu sayfa kıdem tazminatını ilk kez araştıran kullanıcı için hazırlanmıştır. Amaç yalnızca formül vermek değil; hak kazanma, tavan, giydirilmiş brüt ücret ve damga vergisi bağlantısını birlikte anlatmaktır.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| 1 yıl şartı | Aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışma aranır | 1 yıl dolmadıysa araç tutarı uyarı amaçlı okunur |
| Giydirilmiş ücret | Düzenli yan haklar brüte eklenebilir | Matrahı artırabilir |
| Tavan | 2026 ilk yarı tavanı 64.948,77 TL | Ücret tavanı aşarsa tavan uygulanır |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
Genel kuralda işçinin en az 1 yıl çalışması ve iş sözleşmesinin kıdem hakkı doğuran bir nedenle sona ermesi gerekir. Normal istifa çoğu durumda kıdem hakkı doğurmaz; haklı fesih, askerlik, emeklilik, evlilik ve ölüm gibi haller ayrıca değerlendirilir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Hak kazanma | Fesih nedeni kıdem hakkı doğurmalıdır | Sadece parasal sonuç yeterli değildir |
| Belge kontrolü | Bordro, banka ve SGK kayıtları incelenir | Ücret ve süre ispatını güçlendirir |
| Kesinti | Gelir vergisi ve SGK primi kural olarak yoktur | Damga vergisi neti belirler |
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
Araç toplam hizmet gününü hesaplar, giydirilmiş brüt ücreti kıdem tavanıyla karşılaştırır ve damga vergisi sonrası tahmini net sonucu verir.
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| Giydirilmiş brüt ücret | 45.000 TL |
| Hizmet süresi | 5 yıl |
| Esas matrah | 45.000 TL |
| Brüt kıdem | 225.000 TL |
| Net sonuç | Damga vergisi düşülerek bulunur |
Brüt Kıdem Tazminatı = Esas Matrah / 365 x Toplam Hizmet Günü
Tahmini Net Kıdem = Brüt Kıdem Tazminatı - Damga Vergisi
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Bilirkişi incelemesinde süre, ücret, tavan ve fesih nedeni ayrı başlıklarda değerlendirilir. Bu nedenle ekranda görülen sonuç, dosyadaki belgelerle desteklenmelidir.
- İşe giriş ve çıkış tarihleri SGK kayıtlarıyla karşılaştırılır.
- Giydirilmiş ücret kalemleri bordro, banka kaydı ve işyeri uygulamasıyla ayrıştırılır.
- Fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı uygulanır.
- Damga vergisi sonrası tahmini net tutar ayrıca gösterilir.
5. Doğru Hesaplamanın Önemi
Temel sayfada en büyük risk, kıdem tazminatını son net maaşla çarpmak veya 1 yıl şartını gözden kaçırmaktır.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Net ücret girmek | Araç brüt ücretle çalışır | Sonuç eksik veya hatalı görünür |
| Yan hakları dışarıda bırakmak | Yemek, yol ve düzenli prim atlanır | Eksik kıdem hesabı çıkar |
| Tavanı unutmak | Yüksek ücrette üst sınır gözden kaçırılır | Fazla hesap riski oluşur |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| 4 yıl çalışan, 45.000 TL ücret | Tavan altında ise 45.000 TL x 4 yıl yaklaşımı kullanılır |
| 8 ay çalışan işçi | Genel kuralda 1 yıl dolmadığı için kıdem hakkı doğmaz |
| 70.000 TL ücretli çalışan | 2026 ilk yarı tavanı aşılıyorsa tavan kontrol edilir |
Temel hesapta kullanıcı önce hak kazanma nedenini, sonra parasal sonucu kontrol etmelidir.
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- İşe giriş ve işten çıkış tarihleri girilir.
- Toplam hizmet günü bulunur ve 1 yıllık kıdem şartı kontrol edilir.
- Giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanıyla karşılaştırılır.
- Esas matrah üzerinden brüt kıdem tazminatı hesaplanır.
- Damga vergisi düşülerek tahmini net kıdem tazminatı gösterilir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Araç neyi hesaplar? | Hizmet günü, tavanlı brüt kıdem ve damga vergisi sonrası tahmini net | Parasal ön hesap |
| Araç neyi hesaplamaz? | Fesih nedeninin ispatı, haklılık ve mahkeme sonucu | Hukuki değerlendirme gerekir |
| Hangi alan önemli? | Giydirilmiş brüt ücret ve doğru tarihler | Sonucu doğrudan değiştirir |
Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı hesabında net maaş mı brüt maaş mı kullanılır?
Hesaplamada net maaş değil, giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Düzenli yemek, yol, prim, ikramiye ve para ile ölçülebilen sosyal menfaatler uygun şekilde eklenebilir.
Kıdem tazminatı gelir vergisine tabi midir?
Kıdem tazminatı kural olarak gelir vergisine ve SGK primine tabi değildir. Net tutarda temel kesinti damga vergisidir. Tavan üstü ek ödeme veya ikale ödemesi farklı değerlendirilebilir.
Araç kesin hukuki sonuç verir mi?
Hayır. Araç çalışma süresi, tavan ve damga vergisi üzerinden ön hesap yapar. Fesih nedeni, haklılık, deliller, işyeri devri ve hizmet birleştirmesi ayrıca incelenmelidir.
Kıdem tazminatı her işten çıkışta alınır mı?
Hayır. En az 1 yıl çalışma ve kıdem hakkı doğuran sona erme nedeni birlikte aranır.
Kıdem tazminatı tavanı neden önemlidir?
Giydirilmiş brüt ücret tavanı aşarsa yasal kıdem hesabında tavan tutarı esas alınır.