Yasal Uyarı ve Kontrol Bilgisi
Kıdem tazminatı hesabında önce hak kazanma nedeni, sonra çalışma süresi, giydirilmiş brüt ücret, kıdem tazminatı tavanı ve damga vergisi birlikte kontrol edilmelidir.
1475 sayılı İş Kanunu madde 14 kıdem tazminatının ana dayanağıdır. Araç, tarih ve ücret bilgileriyle parasal ön hesap yapar; fesih nedeninin gerçekten kıdem hakkı doğurup doğurmadığını kendiliğinden belirlemez. Tavan üstü ödeme, ikale/protokol bedeli veya kıdem dışı ek ödeme varsa vergi rejimi ayrıca incelenmelidir.
Kıdem tazminatında net tutarı etkileyen temel kesinti damga vergisidir. 2026 hesaplarında oran binde 7,59 olarak kullanılır; gelir vergisi ve SGK primi ise kural olarak uygulanmaz.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
Bu variant, brüt kıdem tazminatı ile işçinin eline geçecek tahmini net kıdem tutarı arasındaki farkı anlamak isteyen kullanıcıya yöneliktir. Damga vergisi küçük bir oran gibi görünse de yüksek kıdem tutarlarında sonuç üzerinde belirgin etki oluşturur.
Kıdem tazminatında hesap önce brüt tutar üzerinden kurulur. Daha sonra yalnızca damga vergisi kesintisi düşülerek tahmini net kıdem bulunur. Gelir vergisi ve SGK primi, ödemenin gerçekten kıdem tazminatı niteliğinde olduğu durumlarda kural olarak kesilmez.
| Başlık | 2026 Kontrolü | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Damga vergisi oranı | Binde 7,59 | Brüt kıdemden kesilecek tutarı belirler |
| Kıdem tazminatı tavanı | 2026 ilk yarısı için 64.948,77 TL | Yüksek ücrette esas matrahı sınırlar |
| Gelir vergisi | Kural olarak yok | Net kıdem hesabında ayrıca düşülmez |
| SGK primi | Kural olarak yok | Kıdem tazminatı prim matrahına dahil edilmez |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
Ödemenin gerçekten kıdem tazminatı niteliğinde olması önemlidir. Kıdem tazminatı niteliğindeki ödeme için net sonuca ulaşırken temel kesinti damga vergisidir. Buna karşılık tavan üstü ek ödeme, ikale, özel protokol bedeli, ücret alacağı veya ihbar tazminatı farklı vergi kurallarına tabi olabilir.
| Ödeme Türü | Gelir Vergisi | SGK Primi | Damga Vergisi |
|---|---|---|---|
| Kıdem tazminatı | Kural olarak yok | Kural olarak yok | Binde 7,59 |
| İhbar tazminatı | Uygulanabilir | Kural olarak yok | Uygulanabilir |
| Tavan üstü ek ödeme | Niteliğine göre değişir | Niteliğine göre değişir | Niteliğine göre değişir |
| İkale/protokol ödemesi | Kalem ayrımına göre incelenir | Kalem ayrımına göre incelenir | Kalem ayrımına göre incelenir |
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
Araç brüt kıdem tazminatını hesaplar ve çıkış tarihinde geçerli damga vergisi oranını uygulayarak tahmini net kıdem tutarını verir. 2026 ilk yarısında giydirilmiş brüt ücret 64.948,77 TL tavanı aşarsa hesaplama tavan üzerinden yapılır.
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| Brüt kıdem tazminatı | 200.000 TL |
| Damga vergisi oranı | Binde 7,59 |
| Damga vergisi kesintisi | 1.518 TL |
| Tahmini net kıdem | 198.482 TL |
| Gelir vergisi ve SGK primi | Kural olarak uygulanmaz |
Brüt Kıdem Tazminatı = Esas Matrah / 365 x Toplam Hizmet Günü
Damga Vergisi = Brüt Kıdem Tazminatı x 0,00759
Tahmini Net Kıdem = Brüt Kıdem Tazminatı - Damga Vergisi
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Bilirkişi raporunda brüt kıdem tazminatı, uygulanan kıdem tavanı, damga vergisi oranı, damga vergisi kesintisi ve tahmini net kıdem ayrı satırlarda gösterilmelidir. Böylece net/brüt ayrımı ve kesinti mantığı denetlenebilir hale gelir.
- İşe giriş ve çıkış tarihleri SGK kayıtlarıyla karşılaştırılır.
- Giydirilmiş ücret kalemleri bordro, banka kaydı ve işyeri uygulamasıyla ayrıştırılır.
- Fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı uygulanır.
- Damga vergisi oranı dönemsel olarak kontrol edilir ve kesinti brüt kıdem üzerinden gösterilir.
- Gelir vergisi ve SGK primi uygulanmıyorsa bu durum raporda ayrıca açıklanır.
5. Doğru Hesaplamanın Önemi
Kıdem ile ihbar tazminatının vergi rejimi sık karıştırılır. İhbar tazminatında gelir vergisi gündeme gelebilirken, kıdem tazminatında kural olarak yalnızca damga vergisi kesilir. Bu ayrım net ödeme beklentisini doğrudan etkiler.
| Sık Hata | Neden Sorun Olur? | Doğru Kontrol |
|---|---|---|
| Kıdemden gelir vergisi düşmek | Net tutarı gereksiz yere azaltır | Kural olarak yalnızca damga vergisi dikkate alınır |
| Damga vergisini hiç düşmemek | Net tutarı fazla gösterir | Brüt kıdem x 0,00759 hesabı yapılır |
| Tavanı unutmak | Yüksek ücrette brüt kıdem fazla hesaplanır | Fesih tarihindeki kıdem tavanı uygulanır |
| İhbar ve kıdemi aynı vergilendirmek | İki kalemin net hesabı karışır | Her tazminat türü kendi vergi rejimiyle incelenir |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
Aşağıdaki örnekler yalnızca damga vergisi etkisini göstermek için hazırlanmıştır. Gerçek hesapta çalışma süresi, giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihi ve kıdem tavanı birlikte dikkate alınmalıdır.
| Brüt Kıdem Tazminatı | Damga Vergisi Oranı | Damga Vergisi | Tahmini Net Kıdem |
|---|---|---|---|
| 100.000 TL | Binde 7,59 | 759 TL | 99.241 TL |
| 200.000 TL | Binde 7,59 | 1.518 TL | 198.482 TL |
| 300.000 TL | Binde 7,59 | 2.277 TL | 297.723 TL |
| 324.743,85 TL | Binde 7,59 | 2.464,31 TL | 322.279,54 TL |
Son satır, 2026 ilk yarı tavanı olan 64.948,77 TL üzerinden 5 yıllık kıdem örneğini gösterir. Giydirilmiş brüt ücret tavanı aştığında hesaplama ücretin tamamı üzerinden değil, tavan matrahı üzerinden yapılır.
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- İşe giriş ve işten çıkış tarihleri girilir.
- Toplam hizmet günü bulunur ve 1 yıllık kıdem şartı kontrol edilir.
- Giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanıyla karşılaştırılır.
- Esas matrah üzerinden brüt kıdem tazminatı hesaplanır.
- Brüt kıdem tazminatı binde 7,59 damga vergisi oranıyla çarpılarak kesinti bulunur.
- Damga vergisi düşülerek tahmini net kıdem tazminatı gösterilir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Araç neyi hesaplar? | Hizmet günü, tavanlı brüt kıdem, damga vergisi kesintisi ve damga vergisi sonrası tahmini net kıdem | Parasal ön hesap |
| Araç neyi hesaplamaz? | Fesih nedeninin ispatı, haklılık ve mahkeme sonucu | Hukuki değerlendirme gerekir |
| Hangi alan önemli? | Giydirilmiş brüt ücret, doğru tarihler, tavan ve damga vergisi oranı | Sonucu doğrudan değiştirir |
| Hangi sonuç kritik? | Brüt kıdem ile net kıdem arasındaki damga vergisi farkı | Ödenecek tahmini net tutarı belirler |
Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı damga vergisi oranı 2026 yılında kaçtır?
2026 hesaplarında kıdem tazminatı için uygulamada dikkate alınan damga vergisi oranı binde 7,59 olarak kullanılır. Nihai ödeme öncesinde fesih tarihindeki güncel oran ve dönemsel mevzuat ayrıca kontrol edilmelidir.
Kıdem tazminatından gelir vergisi kesilir mi?
Kural olarak kıdem tazminatından gelir vergisi kesilmez. Net tutarı etkileyen temel kesinti damga vergisidir. Tavan üstü ek ödeme, ikale veya farklı nitelikte ödeme varsa ayrıca değerlendirilmelidir.
Kıdem tazminatından SGK primi kesilir mi?
Kıdem tazminatı kural olarak SGK primine tabi değildir. Ancak ödemenin gerçekten kıdem tazminatı niteliğinde olması gerekir; farklı ad altında yapılan ödemeler ayrıca incelenmelidir.
Kıdem tazminatı hesabında net maaş mı brüt maaş mı kullanılır?
Hesaplamada net maaş değil, giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Düzenli yemek, yol, prim, ikramiye ve para ile ölçülebilen sosyal menfaatler uygun şekilde eklenebilir.
200.000 TL brüt kıdem tazminatında damga vergisi ne kadar olur?
Binde 7,59 oranıyla 200.000 TL brüt kıdem tazminatında damga vergisi yaklaşık 1.518 TL olur. Bu örnekte tahmini net kıdem tutarı 198.482 TL olarak hesaplanır.
İhbar tazminatı ile kıdem tazminatının vergi kesintisi aynı mı?
Hayır. Kıdem tazminatında kural olarak yalnızca damga vergisi kesilirken, ihbar tazminatında gelir vergisi ve damga vergisi gündeme gelebilir. Bu nedenle iki tazminat türü aynı net/brüt mantığıyla değerlendirilmemelidir.
2026 kıdem tazminatı tavanı damga vergisi hesabını etkiler mi?
Evet. 2026 ilk yarısı için kıdem tazminatı tavanı 64.948,77 TL olarak dikkate alınır. Giydirilmiş brüt ücret bu tutarı aşarsa yasal kıdem hesabında tavan uygulanır ve damga vergisi tavanlı brüt kıdem üzerinden hesaplanır.
Damga vergisi oranı değişirse ne olur?
Damga vergisi oranı değişirse brüt kıdem aynı kalsa bile tahmini net kıdem tutarı değişir. Bu nedenle fesih tarihindeki geçerli oran ve kıdem tazminatı tavanı birlikte kontrol edilmelidir.