Yasal Uyarı ve Kontrol Bilgisi
Kıdem tazminatı hesabında önce hak kazanma nedeni, sonra çalışma süresi, giydirilmiş brüt ücret, kıdem tazminatı tavanı ve damga vergisi birlikte kontrol edilmelidir.
1475 sayılı İş Kanunu madde 14 kıdem tazminatının ana dayanağıdır. Araç, tarih ve ücret bilgileriyle parasal ön hesap yapar; fesih nedeninin gerçekten kıdem hakkı doğurup doğurmadığını kendiliğinden belirlemez.
İstifa eden işçinin kıdem tazminatı alıp alamayacağı, istifanın nedenine ve ispatlanabilir haklı sebebe bağlıdır.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
Bu sayfa, işten kendi isteğiyle ayrılan kullanıcının normal istifa ile haklı nedenle fesih arasındaki farkı görmesi için hazırlanmıştır. Aynı dilekçe içinde kullanılan ifadeler bile sonucu etkileyebilir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| 1 yıl şartı | Aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışma aranır | 1 yıl dolmadıysa araç tutarı uyarı amaçlı okunur |
| Giydirilmiş ücret | Düzenli yan haklar brüte eklenebilir | Matrahı artırabilir |
| Tavan | 2026 ilk yarı tavanı 64.948,77 TL | Ücret tavanı aşarsa tavan uygulanır |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
Ücretin ödenmemesi, SGK primlerinin eksik gösterilmesi, mobbing, sağlık riski veya işyerinde ağır davranışlar haklı fesih iddiasına dayanak olabilir. Ancak bu iddiaların belge, yazışma ve tanıkla desteklenmesi gerekir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Normal istifa | Kural olarak kıdem doğurmaz | Hesap sonucu uygulanmayabilir |
| Haklı istifa | İspatlanırsa kıdem doğabilir | Araç tutarı ön hesaplar |
| Emeklilik veya askerlik | Özel sona erme halleri olabilir | Belge kontrolü gerekir |
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
Araç, istifa sonrası hak doğduğu kabul edilirse kıdem tutarını gösterir. Haklı nedenin varlığı otomatik olarak hesaplanmaz.
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| Giydirilmiş brüt ücret | 45.000 TL |
| Hizmet süresi | 5 yıl |
| Esas matrah | 45.000 TL |
| Brüt kıdem | 225.000 TL |
| Net sonuç | Damga vergisi düşülerek bulunur |
Brüt Kıdem Tazminatı = Esas Matrah / 365 x Toplam Hizmet Günü
Tahmini Net Kıdem = Brüt Kıdem Tazminatı - Damga Vergisi
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Bilirkişi ücret ve süre hesabını yapar; istifanın haklı olup olmadığı ise delil değerlendirmesine bağlıdır.
- İşe giriş ve çıkış tarihleri SGK kayıtlarıyla karşılaştırılır.
- Giydirilmiş ücret kalemleri bordro, banka kaydı ve işyeri uygulamasıyla ayrıştırılır.
- Fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı uygulanır.
- Damga vergisi sonrası tahmini net tutar ayrıca gösterilir.
5. Doğru Hesaplamanın Önemi
İstifa sayfalarında en sık hata, dilekçeye sadece ayrılıyorum yazıp haklı nedeni hiç belirtmemektir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Net ücret girmek | Araç brüt ücretle çalışır | Sonuç eksik veya hatalı görünür |
| Yan hakları dışarıda bırakmak | Yemek, yol ve düzenli prim atlanır | Eksik kıdem hesabı çıkar |
| Tavanı unutmak | Yüksek ücrette üst sınır gözden kaçırılır | Fazla hesap riski oluşur |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| Ücretleri ödenmeyen işçi ayrıldı | Haklı fesih belgeleri varsa kıdem tartışılır |
| Sadece yeni iş için ayrıldı | Normal istifa sayılabilir |
| SGK eksik bildirildi | Kayıtlar ve bordrolar incelenir |
Haklı neden ispatlanırsa hesap sonucu anlam kazanır; ispatlanamazsa kıdem talebi reddedilebilir.
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- İşe giriş ve işten çıkış tarihleri girilir.
- Toplam hizmet günü bulunur ve 1 yıllık kıdem şartı kontrol edilir.
- Giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanıyla karşılaştırılır.
- Esas matrah üzerinden brüt kıdem tazminatı hesaplanır.
- Damga vergisi düşülerek tahmini net kıdem tazminatı gösterilir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Araç neyi hesaplar? | Hizmet günü, tavanlı brüt kıdem ve damga vergisi sonrası tahmini net | Parasal ön hesap |
| Araç neyi hesaplamaz? | Fesih nedeninin ispatı, haklılık ve mahkeme sonucu | Hukuki değerlendirme gerekir |
| Hangi alan önemli? | Giydirilmiş brüt ücret ve doğru tarihler | Sonucu doğrudan değiştirir |
Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı hesabında net maaş mı brüt maaş mı kullanılır?
Hesaplamada net maaş değil, giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Düzenli yemek, yol, prim, ikramiye ve para ile ölçülebilen sosyal menfaatler uygun şekilde eklenebilir.
Kıdem tazminatı gelir vergisine tabi midir?
Kıdem tazminatı kural olarak gelir vergisine ve SGK primine tabi değildir. Net tutarda temel kesinti damga vergisidir. Tavan üstü ek ödeme veya ikale ödemesi farklı değerlendirilebilir.
Araç kesin hukuki sonuç verir mi?
Hayır. Araç çalışma süresi, tavan ve damga vergisi üzerinden ön hesap yapar. Fesih nedeni, haklılık, deliller, işyeri devri ve hizmet birleştirmesi ayrıca incelenmelidir.
Maaşı ödenmeyen işçi istifa ederse kıdem alabilir mi?
Ücretin ödenmemesi haklı fesih nedeni olabilir. İşçi bu durumu ispatlayabiliyorsa kıdem tazminatı gündeme gelebilir.
İstifa dilekçesi sonucu etkiler mi?
Evet. Fesih nedeni açık yazılmadığında haklı fesih iddiasının ispatı zorlaşabilir.