Yasal Uyarı ve Kontrol Bilgisi
Kıdem tazminatı hesabında önce hak kazanma nedeni, sonra çalışma süresi, giydirilmiş brüt ücret, kıdem tazminatı tavanı ve damga vergisi birlikte kontrol edilmelidir.
1475 sayılı İş Kanunu madde 14 kıdem tazminatının ana dayanağıdır. Araç, tarih ve ücret bilgileriyle parasal ön hesap yapar; fesih nedeninin gerçekten kıdem hakkı doğurup doğurmadığını kendiliğinden belirlemez.
Kıdem tazminatı formülü, her tam yıl için 30 günlük ücret ve artan süreler için oransal hesap mantığına dayanır.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
Formül sayfası, hesap motorundaki sonucun nasıl üretildiğini anlamak isteyen kullanıcıya yöneliktir. Kıdem günü, esas matrah, tavan ve damga vergisi adımları ayrı ayrı okunmalıdır.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| 1 yıl şartı | Aynı işverene bağlı en az 1 yıl çalışma aranır | 1 yıl dolmadıysa araç tutarı uyarı amaçlı okunur |
| Giydirilmiş ücret | Düzenli yan haklar brüte eklenebilir | Matrahı artırabilir |
| Tavan | 2026 ilk yarı tavanı 64.948,77 TL | Ücret tavanı aşarsa tavan uygulanır |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
Formül doğru olsa bile kıdem hakkı doğmayan bir fesihte ödeme sonucu oluşmayabilir. Bu nedenle matematiksel hesap ile hukuki hak kazanma ayrı kavramlardır.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Hak kazanma | Fesih nedeni kıdem hakkı doğurmalıdır | Sadece parasal sonuç yeterli değildir |
| Belge kontrolü | Bordro, banka ve SGK kayıtları incelenir | Ücret ve süre ispatını güçlendirir |
| Kesinti | Gelir vergisi ve SGK primi kural olarak yoktur | Damga vergisi neti belirler |
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
Hesaplama toplam gün üzerinden yapılır. Esas matrah günlük tutara çevrilir, hizmet günüyle çarpılır ve damga vergisi düşülür.
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| Esas matrah | 50.000 TL |
| Toplam hizmet | 2.191 gün |
| Brüt kıdem | 50.000 / 365 x 2.191 |
| Kesinti | Damga vergisi |
| Sonuç | Tahmini net kıdem |
Brüt Kıdem Tazminatı = Esas Matrah / 365 x Toplam Hizmet Günü
Tahmini Net Kıdem = Brüt Kıdem Tazminatı - Damga Vergisi
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Teknik raporda formülün hangi ücret ve hangi tavan dönemiyle kurulduğu açık yazılmalıdır. Aksi halde aynı dosyada farklı sonuçlar çıkabilir.
- İşe giriş ve çıkış tarihleri SGK kayıtlarıyla karşılaştırılır.
- Giydirilmiş ücret kalemleri bordro, banka kaydı ve işyeri uygulamasıyla ayrıştırılır.
- Fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanı uygulanır.
- Damga vergisi sonrası tahmini net tutar ayrıca gösterilir.
5. Doğru Hesaplamanın Önemi
Formül sayfasında en sık hata, yılı yuvarlamak ve kalan ayları hesaba katmamaktır.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Net ücret girmek | Araç brüt ücretle çalışır | Sonuç eksik veya hatalı görünür |
| Yan hakları dışarıda bırakmak | Yemek, yol ve düzenli prim atlanır | Eksik kıdem hesabı çıkar |
| Tavanı unutmak | Yüksek ücrette üst sınır gözden kaçırılır | Fazla hesap riski oluşur |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
| Kalem | Tutar / Sonuç |
|---|---|
| Senaryo | Değerlendirme |
Artan süreler yıl tamamlamasa bile 1 yıl şartı sağlandıktan sonra oransal değere dahil edilir.
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- İşe giriş ve işten çıkış tarihleri girilir.
- Toplam hizmet günü bulunur ve 1 yıllık kıdem şartı kontrol edilir.
- Giydirilmiş brüt ücret, fesih tarihindeki kıdem tazminatı tavanıyla karşılaştırılır.
- Esas matrah üzerinden brüt kıdem tazminatı hesaplanır.
- Damga vergisi düşülerek tahmini net kıdem tazminatı gösterilir.
| Başlık | Değerlendirme | Hesapta Etkisi |
|---|---|---|
| Araç neyi hesaplar? | Hizmet günü, tavanlı brüt kıdem ve damga vergisi sonrası tahmini net | Parasal ön hesap |
| Araç neyi hesaplamaz? | Fesih nedeninin ispatı, haklılık ve mahkeme sonucu | Hukuki değerlendirme gerekir |
| Hangi alan önemli? | Giydirilmiş brüt ücret ve doğru tarihler | Sonucu doğrudan değiştirir |
Sıkça Sorulan Sorular
Kıdem tazminatı hesabında net maaş mı brüt maaş mı kullanılır?
Hesaplamada net maaş değil, giydirilmiş brüt ücret esas alınır. Düzenli yemek, yol, prim, ikramiye ve para ile ölçülebilen sosyal menfaatler uygun şekilde eklenebilir.
Kıdem tazminatı gelir vergisine tabi midir?
Kıdem tazminatı kural olarak gelir vergisine ve SGK primine tabi değildir. Net tutarda temel kesinti damga vergisidir. Tavan üstü ek ödeme veya ikale ödemesi farklı değerlendirilebilir.
Araç kesin hukuki sonuç verir mi?
Hayır. Araç çalışma süresi, tavan ve damga vergisi üzerinden ön hesap yapar. Fesih nedeni, haklılık, deliller, işyeri devri ve hizmet birleştirmesi ayrıca incelenmelidir.
Artan aylar kıdem hesabına girer mi?
Evet. 1 yıllık kıdem şartı sağlandıktan sonra artan ay ve günler oransal olarak hesaba dahil edilir.
Formülde 365 gün mü kullanılır?
Araç toplam hizmet gününü esas alır ve yıllık 30 günlük ücret mantığını gün bazında uygular.