İşçi Alacaklarında Faiz Türü ve Başlangıç Tarihi
Yasal faiz, temerrüt faizi, ticari faiz, avans faizi ve icra takiplerinde işlemiş faiz hesapları; alacağın türü, faiz başlangıç tarihi ve uygulanacak oran seçimine göre değişir. Bu rehber, seçilen long-tail sayfanın niyetine göre kritik parametreleri açıklar.
3095 sayılı Kanun · Yasal faiz · Temerrüt faizi · Kademeli faiz hesabı
1. Genel Tanım ve Kapsam
İşçilik alacağı faiz hesabı, işçinin talep ettiği alacak kalemine göre uygulanacak faiz türünün ve başlangıç tarihinin belirlenmesiyle yapılır. Aynı dava dosyasında hem mevduata uygulanan en yüksek faiz hem de yasal faiz birlikte gündeme gelebilir.
| Alacak kalemi | Genel faiz türü | Faiz başlangıcı bakımından not |
|---|---|---|
| Ücret alacağı | En yüksek mevduat faizi | Ücretin ödeme günü veya temerrüt tarihi dikkate alınır. |
| Fazla mesai | En yüksek mevduat faizi | İhtar, arabuluculuk, dava veya ıslah tarihi önem kazanabilir. |
| Hafta tatili ve UBGT | En yüksek mevduat faizi | Ücret niteliği ağır basar. |
| Yıllık izin ücreti | Yasal faiz | Fesih sonrası temerrüt veya dava tarihi dikkate alınabilir. |
| İhbar tazminatı | Yasal faiz | Temerrüt veya dava tarihi gündeme gelir. |
| Kıdem tazminatı | En yüksek mevduat faizi | Fesih tarihi ayrıca ve özel olarak değerlendirilir. |
Güncel Yasal Faiz Oranları Arşivi
Yasal faiz oranı dönemsel olarak değişebilir. Uzun tarih aralıklarında tek oran yerine dönemsel/kademeli faiz hesabı yapılması gerekir.
| Başlangıç | Bitiş | Uygulanan Oran |
|---|---|---|
| 01.06.2024 | 31.12.2099 | %24 |
| 01.01.2006 | 31.05.2024 | %9 |
2. Hukuki Kullanım Alanları
İşçilik alacaklarında en yaygın hata, bütün kalemlere aynı faiz türünü uygulamaktır. Oysa ücret niteliğindeki alacaklar ile tazminat niteliğindeki alacaklar aynı değildir. Bu nedenle dava, arabuluculuk ve icra aşamasında talep edilen her kalem ayrı faiz satırıyla gösterilmelidir.
| Kontrol sorusu | Neden önemli? |
|---|---|
| Alacak ücret niteliğinde mi? | Mevduata uygulanan en yüksek faiz gündeme gelebilir. |
| İş sözleşmesi sona ermiş mi? | Kıdem ve yıllık izin ücreti için fesih tarihi önemlidir. |
| İhtarname gönderilmiş mi? | Dava tarihinden önce faiz başlatılmasını sağlayabilir. |
| Arabuluculukta kalemler açık yazılmış mı? | Temerrüt ve faiz başlangıcı tartışmasını etkileyebilir. |
| Alacak brüt mü net mi? | Faizin uygulanacağı tutarı değiştirir. |
| Kısmi ödeme var mı? | Faiz kalan tutar üzerinden devam edebilir. |
3. Teknik Analiz ve Hesaplama Mantığı
Hesap motorunda alacak tutarı ana para alanına yazılır. Faiz Türü alanında mevduat faizi için Sabit Oranla Faiz veya Sözleşmesel Faiz seçilebilir. Yıllık faiz oranı kutusuna dosyada uygulanacak oran girilir. Yasal faiz uygulanacak kalemlerde Kanuni / Yasal Faiz seçeneği kullanılabilir.
Toplam Alacak = Alacak Tutarı + İşlemiş Faiz
Örnek 1: Ücret alacağı faizi
50.000 TL ücret alacağı için 01.02.2026 ile 01.05.2026 arasında 89 gün boyunca yıllık %45 oranla faiz hesaplandığında işlemiş faiz 5.486,30 TL olur.
| Ücret alacağı | 50.000 TL |
|---|---|
| Faiz başlangıcı | 01.02.2026 |
| Hesap tarihi | 01.05.2026 |
| Gün | 89 |
| Örnek faiz oranı | %45 |
| İşlemiş faiz | 5.486,30 TL |
| Toplam | 55.486,30 TL |
Örnek 2: Yıllık izin ücretinde yasal faiz
30.000 TL yıllık izin ücreti için 08.02.2026 ile 01.05.2026 arasında 82 gün yasal faiz hesaplandığında işlemiş faiz 1.617,53 TL olur.
| Yıllık izin ücreti | 30.000 TL |
|---|---|
| Faiz türü | Yasal faiz |
| Oran | %24 |
| Gün | 82 |
| İşlemiş faiz | 1.617,53 TL |
4. Raporlama ve Dilekçe Standardı
İşçilik bilirkişi raporlarında her alacak kalemi için ayrı satır açılmalıdır. Alacak tutarı, brüt/net niteliği, faiz türü, faiz başlangıcı, gün sayısı ve oran açık gösterilmelidir.
| Rapor satırı | Gösterilmesi gereken bilgi |
|---|---|
| Ücret | Ödeme dönemi, temerrüt tarihi, mevduat faizi oranı. |
| Fazla mesai | Talep dönemi, ihtar/dava/ıslah ayrımı, faiz türü. |
| Yıllık izin | Fesih tarihi, temerrüt tarihi, yasal faiz oranı. |
| İhbar | Temerrüt veya dava tarihi, yasal faiz. |
| Kısmi ödeme | Ödemenin hangi kaleme mahsup edildiği. |
5. Neden Önemlidir?
Faiz türünün hatalı seçilmesi işçilik dosyalarında ciddi fark doğurabilir. Örneğin ücret alacağına yasal faiz uygulanması işçi aleyhine düşük sonuç verebilir; yıllık izin ücretine mevduat faizi uygulanması ise işveren tarafından itiraz konusu yapılabilir.
| Hata | Olası sonuç |
|---|---|
| Ücret ve fazla mesaiye yasal faiz uygulamak | Faiz eksik hesaplanabilir. |
| Yıllık izin ücretine mevduat faizi uygulamak | Faiz türü hatalı olabilir. |
| Temerrüt ihtarını dikkate almamak | Dava tarihinden önceki faiz kaybedilebilir. |
| Brüt ve net tutarı karıştırmak | Faiz uygulanacak ana tutar yanlış belirlenir. |
| Islah ve artırım tarihini ayırmamak | Artırılan kısım için faiz başlangıcı tartışılır. |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
Senaryo: Ücret, fazla mesai ve yıllık izin birlikte
İşçinin 60.000 TL ücret, 90.000 TL fazla mesai ve 35.000 TL yıllık izin alacağı vardır. 01.03.2026 tarihinde ihtar gönderilmiş, 7 gün süre verilmiş ve hesap 01.06.2026 tarihinde yapılmıştır. Ücret ve fazla mesai için örnek %45 mevduat faizi, yıllık izin için %24 yasal faiz kabul edilmiştir.
| Alacak | Tutar | Gün | Oran | Faiz |
|---|---|---|---|---|
| Ücret | 60.000 TL | 85 | %45 | 6.287,67 TL |
| Fazla mesai | 90.000 TL | 85 | %45 | 9.431,51 TL |
| Yıllık izin | 35.000 TL | 85 | %24 | 1.956,16 TL |
| Toplam | 185.000 TL | - | - | 17.675,34 TL |
Bu örnekte aynı iş dosyasında iki farklı faiz türü birlikte kullanılmıştır. Hesap motorunda her kalem ayrı ayrı hesaplanmalı, sonra sonuçlar toplanmalıdır.
7. Hesaplama Akışı
- Önce alacak kalemleri ücret, fazla mesai, yıllık izin, ihbar veya kıdem olarak ayrılır.
- Her kalem için faiz türü belirlenir.
- Faiz başlangıcı olarak ödeme günü, fesih tarihi, ihtar sonrası temerrüt, arabuluculuk, dava veya ıslah tarihi seçilir.
- Hesap motorunda ilgili kalem için tutar ve tarih aralığı girilir.
- Mevduat faizi gerekiyorsa manuel yıllık oran yazılır; yasal faiz gerekiyorsa Kanuni / Yasal Faiz seçilir.
- Kısmi ödeme varsa ödeme tarihinden sonra kalan tutar üzerinden yeni hesap yapılır.
- Brüt/net ayrımı ve vergi kesintileri tahsil aşaması için ayrıca kontrol edilir.
8. Sıkça Sorulan Sorular
Her işçilik alacağına yasal faiz mi uygulanır?
Hayır. Ücret, fazla mesai, hafta tatili ve ulusal bayram genel tatil ücretleri ücret niteliğinde olduğu için mevduata uygulanan en yüksek faiz gündeme gelebilir. Yıllık izin ve ihbar tazminatında ise çoğu durumda yasal faiz değerlendirilir.
İşçilik alacaklarında faiz başlangıcı hangi tarihtir?
Alacak kalemine göre değişir. Kıdem tazminatında fesih tarihi önemlidir. Ücret alacağında ödeme günü, fazla mesai ve yıllık izin gibi kalemlerde temerrüt, arabuluculuk, dava veya ıslah tarihi tartışılabilir.
Hesap motorunda mevduat faizi nasıl girilir?
Faiz türü alanında Sabit Oranla Faiz veya Sözleşmesel Faiz seçilip yıllık oran kutusuna ilgili dönem için araştırılan mevduat faizi oranı yazılabilir. Araç bu oranla basit faiz ön hesabı yapar.
Brüt ve net işçilik alacağı faiz hesabını etkiler mi?
Evet. Faiz hangi tutar üzerinden işletilecekse o tutarın brüt mü net mi olduğu açık olmalıdır. Bilirkişi raporlarında çoğu zaman brüt hesap yapılır; tahsil ve kesinti aşaması ayrıca değerlendirilmelidir.
İhtarname gönderilmemişse faiz ne zaman başlar?
Önceden temerrüt yoksa bazı alacaklarda dava tarihi veya arabuluculuk sürecindeki talep tarihi gündeme gelebilir. Kısmi dava, belirsiz alacak davası ve ıslah gibi usul işlemleri de faiz başlangıcını etkileyebilir.
Benzer Yasal Faiz Hesaplamaları
- Trafik Kazası Tazminat Faizi HesaplamaTrafik kazası faiz hesaplarında kaza tarihi, sigorta başvurusu, temerrüt tarihi ve dava tarihi birlikte değerlendirilmelidir.
- Kıdem Tazminatı Faiz HesaplamaKıdem tazminatında kural olarak yasal faiz değil, bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz gündeme gelir. Faiz başlangıcı bakımından fesih tarihi kritik önemdedir.
- Haksız Fiil Faizi HesaplamaHaksız fiil faizinde başlangıç tarihi çoğu dosyada zarar verici olay tarihidir; ancak sigorta şirketi, kısmi ödeme veya zarar sonradan belirlenmişse ayrıca değerlendirme gerekir.
- Yasal Faiz Hesaplama Ana SayfasıFaiz türünü seçin, ana para ile başlangıç ve bitiş tarihlerini girin; gün sayısı, işlemiş faiz, toplam alacak ve dönemsel hesap dökümünü görün. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; faiz türü ve başlangıç tarihi somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
İlgili Hesaplama Araçları
- Mahkeme Harç ve Masraf Hesaplama AracıDava değeri, taraf sayısı, tanık, bilirkişi ve keşif seçenekleriyle 2026 yılı mahkeme harç ve gider avansı ön hesabını kalem kalem görün.
- İş Günü ve Adli Süre Hesaplama AracıAdli süre, iş hukuku, sözleşme teslim tarihi, banka iş günü ve proje planı için net çalışma günü hesabı yapın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 brüt/net maaş hesabında SGK işçi payı, işsizlik primi, gelir vergisi, damga vergisi ve asgari ücret vergi istisnası birlikte dikkate alınır.
- İhbar Tazminatı Hesaplama Aracıİhbar tazminatı hesaplama aracı; hizmet süresi, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi oranlarını kullanarak brüt/net ihbar tazminatı için ön değerlendirme yapar.