3095 Sayılı Kanuna Göre Faiz Hesaplama Rehberi
Yasal faiz, temerrüt faizi, ticari faiz, avans faizi ve icra takiplerinde işlemiş faiz hesapları; alacağın türü, faiz başlangıç tarihi ve uygulanacak oran seçimine göre değişir. Bu rehber, seçilen long-tail sayfanın niyetine göre kritik parametreleri açıklar.
3095 sayılı Kanun · Yasal faiz · Temerrüt faizi · Kademeli faiz hesabı
3095 Sayılı Kanun Hangi Faizleri Düzenler?
3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun, Türk hukukunda para borçlarında kanuni faiz ve temerrüt faizi için temel çerçeveyi oluşturur. Kanuni faiz, faiz oranının sözleşmede belirlenmediği hallerde başvurulan genel orandır.
| Kavram | Anlamı | Hesaba Etkisi |
|---|---|---|
| Kanuni faiz | Genel faiz oranı | Oran yoksa devreye girer |
| Temerrüt faizi | Geç ödeme faizi | Temerrüt tarihinden itibaren işler |
| Ticari avans faizi | Ticari işler için özel oran | Kanuni orandan yüksek olabilir |
Güncel Yasal Faiz Oranları Arşivi
Yasal faiz oranı dönemsel olarak değişebilir. Uzun tarih aralıklarında tek oran yerine dönemsel/kademeli faiz hesabı yapılması gerekir.
| Başlangıç | Bitiş | Uygulanan Oran |
|---|---|---|
| 01.06.2024 | 31.12.2099 | %24 |
| 01.01.2006 | 31.05.2024 | %9 |
Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizi Ayrımı
Kanuni faiz bir oran rejimidir; temerrüt faizi ise borcun zamanında ödenmemesi sonucunda doğar. Adi işlerde temerrüt faizi çoğu zaman kanuni faiz oranı üzerinden hesaplanırken, ticari işlerde avans faizi veya özel ticari geç ödeme hükümleri gündeme gelebilir.
3095 Kapsamında Hesaplama Formülü
3095 kapsamındaki basit faiz hesabında ana para, yıllık oran ve gün sayısı esas alınır. Faiz oranı dönem içinde değişmişse hesap kademeli yapılır.
Toplam Alacak = Ana Para + İşlemiş Faiz
Dilekçe ve Takip Talebinde Nelere Yazılır?
Dava dilekçesi, takip talebi veya bilirkişi raporunda faiz türü, başlangıç tarihi, oran, gün sayısı ve hesap tarihi ayrı gösterilmelidir. Sadece kanun numarası yazmak hesap için yeterli değildir.
- Talep edilen faiz türü açık olmalıdır.
- Faiz başlangıç tarihi hukuki dayanağıyla yazılmalıdır.
- Oran değişikliği varsa dönemsel tablo kullanılmalıdır.
3095 Kapsamında Sık Yapılan Hatalar
3095 kapsamındaki hesaplarda en sık hata, kanuni faiz ile temerrüt faizinin karıştırılmasıdır. Kanuni oran doğru olsa bile temerrüt tarihi hatalı seçilirse sonuç yanlış çıkar.
3095 Sayılı Kanun İçin Örnek Senaryolar
Senaryo 1: Mahkeme Kararında Yasal Faiz
Kararda 75.000 TL alacağın dava tarihinden itibaren yasal faiziyle tahsiline denilmişse, hesap dava tarihinden başlar ve özel oran belirtilmemişse kanuni oran kullanılır.
Senaryo 2: Adi Borçta Temerrüt
100.000 TL adi para borcu vadesinde ödenmemişse, sözleşmede başka oran yoksa temerrüt faizi kanuni oran üzerinden hesaplanabilir.
3095 Kapsamında Hesaplama Akışı
- Alacağın para borcu olup olmadığını kontrol edin.
- Sözleşmede faiz oranı bulunup bulunmadığını inceleyin.
- Faiz türünü belirleyin.
- Başlangıç ve hesap tarihini girin.
- Oran değişikliği varsa dönemsel sonucu kontrol edin.
3095 Sayılı Kanun Faizi Hakkında Sorular
3095 sayılı Kanuna göre kanuni faiz oranı 2026 yılında kaçtır?
2026 yılı itibarıyla genel kanuni faiz oranı yıllık %24 olarak uygulanır. Bu oran 01.06.2024 tarihinden itibaren geçerli olan kanuni faiz oranıdır.
3095 sayılı Kanun kanuni faiz ile temerrüt faizini aynı şey mi sayar?
Hayır. Kanuni faiz genel oran rejimini, temerrüt faizi ise borçlunun geç ödeme nedeniyle sorumlu olduğu faizi ifade eder. Temerrüt faizi çoğu adi işte kanuni oran üzerinden hesaplanabilir.
Ticari işlerde 3095 kapsamında avans faizi istenebilir mi?
Ticari işlerde şartları varsa TCMB kısa vadeli avans oranı dikkate alınabilir. Bu nedenle ticari dosyada yalnızca kanuni faiz hesabı yapmak yeterli olmayabilir.
Sözleşmede faiz oranı yazıyorsa 3095 oranı uygulanır mı?
Sözleşmede geçerli bir faiz oranı varsa öncelikle sözleşme incelenir. Kanuni sınırlar ve emredici hükümler ayrıca dikkate alınmalıdır.
Benzer Yasal Faiz Hesaplamaları
- Faiz Başlangıç Tarihi HesaplamaVade, ihtar, dava, takip, olay ve hüküm tarihi gibi başlangıç ihtimallerini karşılaştırarak faiz hesabını doğru tarih üzerinden kontrol edin.
- Kademeli Yasal Faiz Hesaplama01.06.2024 öncesi ve sonrası gibi oran değişimlerinde dönemsel faiz hesabını tablo mantığıyla kontrol edin.
- Temerrüt Faizi HesaplamaVade, ihtar, dava veya icra takip tarihine göre temerrüt faizi hesabı yapın; yasal faiz, ticari avans faizi ve sözleşmesel faiz seçeneklerini karşılaştırın.
- Yasal Faiz Hesaplama Ana SayfasıFaiz türünü seçin, ana para ile başlangıç ve bitiş tarihlerini girin; gün sayısı, işlemiş faiz, toplam alacak ve dönemsel hesap dökümünü görün. Sonuçlar bilgilendirme amaçlıdır; faiz türü ve başlangıç tarihi somut dosyada ayrıca değerlendirilmelidir.
İlgili Hesaplama Araçları
- Mahkeme Harç ve Masraf Hesaplama AracıDava değeri, taraf sayısı, tanık, bilirkişi ve keşif seçenekleriyle 2026 yılı mahkeme harç ve gider avansı ön hesabını kalem kalem görün.
- İş Günü ve Adli Süre Hesaplama AracıAdli süre, iş hukuku, sözleşme teslim tarihi, banka iş günü ve proje planı için net çalışma günü hesabı yapın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 brüt/net maaş hesabında SGK işçi payı, işsizlik primi, gelir vergisi, damga vergisi ve asgari ücret vergi istisnası birlikte dikkate alınır.
- İhbar Tazminatı Hesaplama Aracıİhbar tazminatı hesaplama aracı; hizmet süresi, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi oranlarını kullanarak brüt/net ihbar tazminatı için ön değerlendirme yapar.