İhbar Tazminatı ve İhbar Süresi Rehberi
İş Kanunu m.17 bildirim süreleri, giydirilmiş brüt ücret, gelir vergisi ve damga vergisi kesintileri birlikte değerlendirilerek ön hesaplama yapılır.
İş Kanunu Madde 17 · Kıdem tavanı uygulanmaz · Vergi oranı dosyaya göre değişebilir
İşçi, belirsiz süreli iş sözleşmesini sona erdirirken kanuni bildirim süresine uymak zorundadır. Haklı neden yoksa ve işçi işi aniden bırakırsa, işveren bu sürelere karşılık gelen ihbar tazminatını talep edebilir.
Bu sayfadaki hesap, işçinin bildirimsiz ayrıldığı varsayımıyla teorik tutarı gösterir. Sonucun gerçekten ödenip ödenmeyeceği istifa nedeni, yazılı bildirim, deneme süresi, haklı fesih iddiası ve işverenin zararı gibi unsurlara göre ayrıca değerlendirilir.
1. Genel Tanım ve Hukuki Kavramlar
İşçinin bildirim yükümlülüğü hizmet süresine göre değişir. Çalışma süresi arttıkça işçinin işverene önceden haber vermesi gereken süre de uzar.
| Hizmet Süresi | Yasal Bildirim Süresi | Gün Karşılığı | Hesapta Kullanımı |
|---|---|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta | 14 gün | Günlük brüt ücret x 14 |
| 6 ay - 1,5 yıl arası | 4 hafta | 28 gün | Günlük brüt ücret x 28 |
| 1,5 yıl - 3 yıl arası | 6 hafta | 42 gün | Günlük brüt ücret x 42 |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta | 56 gün | Günlük brüt ücret x 56 |
Hesaplamada yalnızca çıplak maaş değil, düzenli ve para ile ölçülebilir yan haklar da dikkate alınabilir. Bu nedenle giydirilmiş brüt ücretin doğru girilmesi sonucu doğrudan etkiler.
| Kalem | Hesaba Yaklaşım | Not |
|---|---|---|
| Brüt maaş | Dahil edilir | Temel ücret kalemidir |
| Düzenli yemek yardımı | Dahil edilebilir | Nakit, kart veya ölçülebilir menfaat olabilir |
| Düzenli yol yardımı | Dahil edilebilir | Her ay sağlanıyorsa ücret tabanını artırabilir |
| Sürekli prim | Duruma göre dahil edilir | Dönemsel ortalama gerekebilir |
| Tek seferlik ödeme | Genellikle dahil edilmez | Süreklilik taşımayan kalemler ayrıştırılmalıdır |
2. Hukuki Değerlendirme ve Kritik Parametreler
İşçi haklı neden olmadan ayrılıyorsa bildirim süresine uymalıdır. Buna karşılık ücretlerin ödenmemesi, SGK bildirimlerinin gerçeğe aykırı yapılması, iş sağlığı ve güvenliği yönünden ciddi risk bulunması, taciz, mobbing veya işverenin ağır ihlalleri gibi durumlarda derhal fesih iddiası gündeme gelebilir.
| Ayrılış Nedeni | İhbar Riski | Kontrol Edilecek Belge |
|---|---|---|
| Hiç haber vermeden işi bırakma | Yüksek | İstifa dilekçesi, devamsızlık tutanağı |
| Bildirim yapıp sürenin bir kısmını çalışmama | Eksik süre kadar tartışılabilir | Bildirim tarihi, son çalışma günü |
| Maaş ödenmediği için ayrılma | Haklı fesih iddiası incelenir | Banka kayıtları, bordro, ihtarname |
| Mobbing veya taciz iddiası | Delile bağlıdır | Yazışma, tanık, şikayet kaydı |
| Deneme süresi içinde ayrılma | Kural olarak düşük | Sözleşmedeki deneme kaydı |
3. Teknik Analiz ve İşleyiş Mantığı
Araç, işçi bildirimsiz ayrılmış gibi teorik tutarı gösterir. Bu sonuç, işverenin talebinin mutlaka kabul edileceği anlamına gelmez; mahkeme önce ayrılış nedenini ve haklı fesih şartlarını inceler.
| Örnek Kalem | Değer | Hesap Açıklaması |
|---|---|---|
| Brüt maaş | 35.000 TL | Çıplak aylık ücret |
| Yemek ve yol | 5.000 TL | Düzenli yan hak varsayımı |
| Giydirilmiş brüt ücret | 40.000 TL | 35.000 + 5.000 |
| Çalışma süresi | 3 yıldan fazla | 56 günlük ihbar kademesi |
| Teorik brüt ihbar | 74.666,67 TL | 40.000 / 30 x 56 |
4. Bilirkişi Raporlarında Kullanım Örneği
Bilirkişi ve mahkeme, işçinin ayrılış nedenini, istifa dilekçesini, ücret ödeme kayıtlarını, SGK bildirimlerini, işyeri koşullarını ve varsa ihtarname içeriklerini birlikte inceler. İşverenin talep ettiği tutarın doğru olması kadar, talebin hukuki zemini de önemlidir.
| İnceleme Başlığı | Neden Önemli? |
|---|---|
| İstifa dilekçesi | Haklı neden belirtilip belirtilmediğini gösterir |
| Banka ve bordro kayıtları | Ücret ödeme sorununu ortaya koyabilir |
| Devamsızlık tutanakları | İşçinin gerçekten bildirimsiz ayrılıp ayrılmadığına bakılır |
| Yazışmalar ve ihtarnameler | Tarafların fesih iradesini ve tarihleri netleştirir |
5. Neden Önemli? (Hata ve Sonuçları)
İşçi açısından en kritik nokta, ayrılış nedenini belgesiz bırakmamaktır. Haklı neden varsa bunun yazılı bildirim, ihtarname, bordro kaydı, banka hareketi veya işyeri içi yazışmalarla desteklenmesi gerekir.
İşveren açısından da yalnızca işçinin ayrılmış olması yeterli değildir. Talep edilecek ihbar tutarı hizmet süresi, giydirilmiş brüt ücret ve eksik kullanılan bildirim süresi üzerinden doğru kurulmalıdır.
| Sık Hata | Sonuç | Daha Sağlıklı Yaklaşım |
|---|---|---|
| Net ücretle hesap yapmak | Tutar hatalı çıkar | Giydirilmiş aylık brüt ücret girilmeli |
| Haklı fesih nedenini yazmamak | İspat zayıflar | Ayrılış gerekçesi açık ve belgeli olmalı |
| Bildirim süresini yanlış seçmek | Eksik veya fazla talep oluşur | Toplam hizmet süresi gün bazında kontrol edilmeli |
| Deneme süresini atlamak | Gereksiz ihbar tartışması doğar | Sözleşmedeki deneme kaydı incelenmeli |
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
| Senaryo | Değerlendirme | Aracın Gösterdiği Sonuç |
|---|---|---|
| 2 yıl çalışan işçi haber vermeden ayrıldı | 42 günlük ihbar riski oluşabilir | Giydirilmiş ücret x 42 gün hesabı |
| Ücreti ödenmeyen işçi ayrıldı | Haklı fesih iddiası incelenir | Teorik tutar gösterilir, haklılık belirlenmez |
| Bildirim yaptı ama son haftayı çalışmadı | Eksik kalan süre tartışılabilir | Tam ihbar değil, somut eksik süre ayrıca hesaplanmalı |
| Deneme süresi devam ederken ayrıldı | Geçerli deneme kaydı varsa ihbar doğmayabilir | Araç genel ihbar hesabı yapar, deneme istisnasını kullanıcı kontrol eder |
| Hesap Motorunda Alan | Nasıl Doldurulur? | Dikkat Edilecek Nokta |
|---|---|---|
| İşe giriş tarihi | Fiili çalışma başlangıcı girilir | Deneme süresi de hizmet süresine dahildir |
| Ayrılış tarihi | İşçinin son çalışma veya fesih tarihi girilir | Bildirim tarihi ile son gün farklı olabilir |
| Brüt ücret | Giydirilmiş aylık brüt ücret yazılır | Yemek, yol ve düzenli prim ayrıştırılmalı |
| Vergi oranı | Varsayılan oran kullanılabilir veya değiştirilebilir | Kümülatif matrah net sonucu etkileyebilir |
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
- İşe giriş ve ayrılış tarihleriyle toplam hizmet süresi bulunur.
- Hizmet süresi 14, 28, 42 veya 56 günlük ihbar kademesiyle eşleştirilir.
- Giydirilmiş aylık brüt ücret 30 sayısına bölünerek günlük brüt ücret hesaplanır.
- Günlük brüt ücret ihbar gün sayısıyla çarpılır.
- Gelir vergisi ve damga vergisi düşülerek tahmini net ihbar tazminatı gösterilir.
Brüt İhbar Tazminatı = Günlük Brüt Ücret x İhbar Gün Sayısı
Tahmini Net Tutar = Brüt İhbar Tazminatı - Gelir Vergisi - Damga Vergisi
Araç, işçinin haklı nedenle ayrılıp ayrılmadığını, işverenin talebinin kabul edilip edilmeyeceğini veya eksik bildirim süresinin kaç gün olduğunu kendiliğinden belirlemez. Bu konular belge ve olay akışıyla ayrıca değerlendirilmelidir.
8. Sıkça Sorulan Sorular
İşçi işverene ihbar tazminatı öder mi?
Evet. İşçi haklı neden olmadan ve kanuni bildirim süresine uymadan işten ayrılırsa işveren ihbar tazminatı talep edebilir.
Haklı nedenle istifa eden işçi ihbar öder mi?
Ücretin ödenmemesi, mobbing, ciddi sağlık riski veya benzeri haklı nedenler ispatlanabiliyorsa ihbar tazminatı gündeme gelmeyebilir.
Hesap motoru bu sayfada neyi hesaplar?
Araç girilen hizmet süresi ve giydirilmiş brüt ücret bilgilerine göre teorik ihbar süresini, brüt ihbar tazminatını ve tahmini net sonucu hesaplar.
İşveren hesap sonucunu doğrudan maaştan kesebilir mi?
Uygulamada mahsup ve kesinti konuları bordro, yazılı onay, dava ve alacak dengesi bakımından ayrıca değerlendirilir. Araç yalnızca teorik tutarı gösterir.
Bildirim yapıp süreyi tamamlamadan ayrılırsam ne olur?
Eksik kalan bildirim süresi için işverenin ihbar talebi tartışılabilir. Tam sonuç ayrılış nedeni ve belgelerle belirlenir.
Brüt ücret yerine net ücret girilmeli mi?
Hayır. Hesaplama giydirilmiş aylık brüt ücret üzerinden yapılmalıdır.
Araç haklı istifa olup olmadığını belirler mi?
Hayır. Haklı fesih nedeni, deliller, yazışmalar, bordrolar ve işyeri uygulamasıyla ayrıca değerlendirilir.
Diğer Hesaplama Araçları
İlgili Hesaplama Araçları
- Yasal Faiz HesaplamaAnapara, faiz türü, faiz başlangıç tarihi ve hesaplama tarihine göre yasal faiz, temerrüt faizi ve sabit oranlı faiz tutarını hesaplayın.
- Netten Brüte ve Brütten Nete Maaş Hesaplama2026 güncel brüt asgari ücret, SGK kesintileri, gelir vergisi dilimleri ve asgari ücret istisnasıyla net-brüt maaş hesaplama aracı.