Menfi tespit davası, kişinin borçlu olmadığının tespitini istediği davadır. Ticari uyuşmazlıklarda çek, senet, cari hesap, fatura veya teminat senedi iddiası nedeniyle açılabilir.
Hesap motoru bu davada borç iddiasının parasal sonucunu gösterir. Ancak borcun doğup doğmadığı, senedin teminat senedi olup olmadığı veya imzanın gerçekliği hesaplama ile belirlenemez.
1. Genel Tanım ve Kapsam
Menfi tespit davasında hesaplama hangi amaçla yapılır?
Amaç, borçlu olunmadığı iddia edilen tutar üzerinden vekalet ücreti riskini görmek ve davanın tamamen veya kısmen kabul edilmesi halinde tarafların karşılaşabileceği parasal sonucu karşılaştırmaktır.
| İddia | Örnek | Hesap motorunun yaklaşımı |
|---|---|---|
| Borç hiç doğmadı | Mal teslim edilmeden fatura kesildi | Fatura tutarı dava değeri olarak girilir |
| Senet teminat senedidir | 2.000.000 TL bedelli bono | Senet bedeli üzerinden risk hesaplanır |
| Borç ödendi | Banka dekontu mevcut | Çekişmeli kalan tutar esas alınabilir |
| İmza sahte | Borçlu imzayı reddediyor | Bedel hesaplanır, imza değerlendirilmez |
2. Hukuki Kullanım Alanları
Hesap motorunun sınırı: borçlu olunup olunmadığı hesaplanmaz
Menfi tespit sayfasındaki sonuç, hukuki haklılık sonucu değildir. Defter kayıtları, sözleşme, senet metni, teminat ilişkisi, ödeme dekontları ve bilirkişi incelemesi mahkeme tarafından değerlendirilir.
| Hesaplanır | Hesaplanmaz |
|---|---|
| Dava değeri üzerinden vekalet ücreti | Borcun gerçekten varlığı |
| Kabul ve ret durumuna göre taraf riski | Teminat senedi iddiasının ispatı |
| Yüksek tutarlı takiplerde yaklaşık parasal yük | İhtiyati tedbir kararı verilip verilmeyeceği |
| Reddedilen kısım için karşı vekalet ücreti | Kötü niyet tazminatına hükmedilip hükmedilmeyeceği |
3. Teknik Analiz ve Hesaplama Parametreleri
2.000.000 TL senet nedeniyle menfi tespit örneği
Borçlu, 2.000.000 TL bedelli senedin teminat senedi olduğunu ve gerçek borç doğmadığını ileri sürsün. Mahkeme 1.400.000 TL yönünden borçlu olunmadığını kabul eder, 600.000 TL yönünden davayı reddederse vekalet ücreti iki taraf için ayrı tartışılır.
| Takip veya senet tutarı | 2.000.000 TL |
|---|---|
| Borçlu olunmadığı kabul edilen kısım | 1.400.000 TL |
| Reddedilen kısım | 600.000 TL |
| Önerilen hesap yönü | Her iki taraf için |
4. Rapor, Dilekçe ve Karar Uygulamaları
Menfi tespit dosyasında belge ayrımı
- Senet veya çek metni ile temel sözleşme birlikte incelenmelidir.
- Ödeme dekontları varsa hangi borca mahsup edildiği belirlenmelidir.
- Teminat iddiası yazılı delil ve ticari ilişkiyle desteklenmelidir.
- Tedbir talebi varsa teminat ve takip aşaması ayrıca değerlendirilmelidir.
5. Neden Önemli?
Menfi tespit davası açan taraf yalnızca borçtan kurtulma ihtimalini değil, davanın kısmen reddi halinde doğabilecek karşı vekalet ücreti riskini de hesaplamalıdır.
6. Kullanım Senaryoları
Menfi tespit için sık görülen ticari senaryolar
| Senaryo | Hesapta girilecek tutar | Kritik hukuki konu |
|---|---|---|
| Teminat senedi iddiası | Senet bedeli veya çekişmeli kısım | Teminat ilişkisinin ispatı |
| Ödenmiş borç için takip | Takipte istenen kalan tutar | Ödeme belgeleri ve mahsup |
| Hatalı cari hesap | Mutabık olunmayan bakiye | Defter ve kayıt incelemesi |
7. Hesaplama Mantığı
- Takipte veya senette görünen çekişmeli tutarı dava değeri olarak girin.
- Borçlu olunmadığı kabul edilebilecek tutarı kabul edilen tutar alanına yazın.
- Her iki taraf için seçeneğiyle kabul ve ret riskini birlikte inceleyin.
- Tedbir, teminat ve kötü niyet tazminatı konularını hesap sonucundan ayrı değerlendirin.
8. Sıkça Sorulan Sorular
Menfi tespit davasında dava değeri ne yazılmalı?
Genellikle borçlu olunmadığı iddia edilen takip, senet, çek veya cari hesap tutarı dava değeri olarak dikkate alınır. Kısmi menfi tespit isteniyorsa yalnızca çekişmeli bölüm girilmelidir.
Hesap motoru ihtiyati tedbir verilip verilmeyeceğini gösterir mi?
Hayır. Tedbir ve teminat kararı mahkeme takdirindedir. Araç yalnızca girilen tutar üzerinden vekalet ücreti ve parasal risk görünümü sağlar.
Kötü niyet tazminatı otomatik hesaplanır mı?
Kötü niyet tazminatı otomatik değildir. Takibin haksızlığı ve alacaklının kötü niyeti somut delillerle değerlendirilir.
Menfi tespit davası reddedilirse karşı vekalet ücreti çıkar mı?
Dava reddedilirse borç iddiası yönünden davalı alacaklı lehine vekalet ücreti gündeme gelebilir. Bu nedenle araçta her iki taraf için seçeneğiyle risk karşılaştırılmalıdır.
İlgili Vekalet Ücreti Hesaplamaları
- İş Mahkemesi Vekalet Ücreti Hesaplama 2026 (İşçilik Alacağı)İş mahkemesi vekalet ücreti hesaplama: kıdem, ihbar, fazla mesai, yıllık izin ve diğer işçilik alacaklarında kabul-red tutarına göre karşı vekalet ücreti analizi.
- Kıdem Tazminatı Davası Vekalet Ücreti 2026Kıdem tazminatı davasında kabul edilen ve reddedilen tutara göre vekalet ücreti hesabı, fesih nedeni, giydirilmiş brüt ücret ve kıdem tavanı uyarıları.
- İşe İade Davası Vekalet Ücreti 2026 (Maktu Ücret Mantığı)İşe iade davasında vekalet ücreti, boşta geçen süre ve işe başlatmama tazminatıyla karıştırılmadan nasıl değerlendirilir? Maktu ücret, arabuluculuk ve sonuç senaryoları.
- Vekalet Ücreti Hesaplama 2026 Ana SayfasıMaktu ve nispi vekalet ücretini, karşı vekalet ücretini, icra takiplerindeki ücret farkını ve kısmi kabul-ret senaryolarını 2025-2026 AAÜT mantığıyla birlikte değerlendirin.
İlgili Hesaplama Araçları
- Yasal Faiz HesaplamaAnapara, faiz türü, faiz başlangıç tarihi ve hesaplama tarihine göre yasal faiz, temerrüt faizi ve sabit oranlı faiz tutarını hesaplayın.
- Mahkeme Harç ve Masraf Hesaplama Aracı2026 yılına göre dava açılış masrafı, peşin harç, başvuru harcı, gider avansı, bilirkişi, tanık, istinaf ve temyiz masrafları için ön hesaplama yapın.