Trafik Kazası Vefat Bilirkişi Raporu Hesaplama

Bu rehber, destekten yoksun kalma bilirkişi raporunda hangi verilerin kontrol edilmesi gerektiğini ve hatalı rapora nasıl yaklaşılacağını açıklar.

Rapor Denetimi · Gelir · Pay · Süre · TRH 2010 · Mahsup · Faiz

Destekten yoksun kalma bilirkişi raporu, ölen kişinin sağlığında hak sahiplerine sağlayacağı ekonomik desteğin bugünkü peşin değerini hesaplayan teknik rapordur. Rapor; hak sahiplerini, gelir hesabını, destek payını, destek süresini, yaşam tablosunu, aktüeryal yöntemi, kusuru, indirimleri, mahsupları, sigorta limitini ve her kişi için sonuç tutarını ayrı ayrı göstermelidir.

Raporun amacı yalnızca toplam tazminat tutarı yazmak değildir. Sağlıklı bir raporda neden o gelir esas alındığı, çocukların hangi tarihte destekten çıktığı, eşin payının hangi dönemlerde değiştiği, anne ve babanın destek ilişkisine neden dahil edilip edilmediği ve önceki ödemelerin hangi kalemden düşüldüğü anlaşılabilir olmalıdır.

Bilirkişi raporu mahkeme, sigorta tahkimi veya dava sürecinde kararın teknik temelini oluşturabilir. Bu nedenle rapora itiraz, soyut cümlelerle değil, dosya belgeleriyle desteklenen somut hata başlıkları üzerinden yapılmalıdır. Örneğin gelir düşük alınmışsa banka kayıtları, emsal ücret araştırması veya vergi belgeleri; destek süresi kısa tutulmuşsa öğrenci belgesi veya sağlık raporu; mahsup hatası varsa ödeme dekontu ve ibraname içeriği sunulmalıdır.

Trafik kazalarından doğan destekten yoksun kalma taleplerinde sigorta şirketine karşı başvuru, tahkim veya dava yolu; sürücü, işleten, İMM sigortacısı veya idareye karşı ise dosyanın niteliğine göre dava yolu gündeme gelebilir. Bilirkişi raporu bu yolların hepsinde önemlidir; ancak sigorta yönünden poliçe limiti, dava yönünden tüm sorumlular ve tahkim yönünden başvuru evrakı ayrıca kontrol edilmelidir.

Aktüeryal değerlendirme yapılırken önce hak sahiplerinin gerçek destek zararı bulunur. Bunun için gelir, destek payı ve destek süresi her hak sahibi bakımından ayrı kurulur. Daha sonra TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant yaklaşımı, aktif ve pasif dönem ayrımı, kusur oranı, hatır veya müterafik kusur indirimleri, önceki ödemeler ve sigorta limiti değerlendirilir.

Raporun teknik kısmında en kritik nokta, hesabın dönemsel kurulup kurulmadığıdır. Özellikle eş ve çocukların bulunduğu dosyalarda çocuklar destekten çıktıkça eşin payı değişebilir. Tüm yıllar boyunca aynı destek payının uygulanması, çoğu çocuklu dosyada eksik veya hatalı sonuç doğurabilir.

Bilirkişi raporu hızlı kontrol tablosu

Örnek 1: Gelir düşük alındığı için eksik rapor

Ölen kişinin banka kayıtlarında aylık 65.000 TL fiili gelir görünmesine rağmen raporda yalnız 30.000 TL bordro ücreti esas alınmış olsun. Eşin destek payı 1/4 ve destek süresi 20 yıl kabul edildiğinde basit hesapta bile yıllık destek 90.000 TL yerine 195.000 TL olur. Bu fark, aktüeryal hesapta milyonlarca liralık eksik sonuca yol açabilir.

Örnek 2: Üniversite öğrencisi çocuk 18 yaşta çıkarılmış

Rapor, 20 yaşındaki üniversite öğrencisi çocuğu destekten çıkarmışsa öğrenci belgesi, yurt veya kira giderleri ve eğitim süreci sunularak ek rapor istenebilir. Çocuğun yetişkin olması tek başına destek ilişkisinin bittiği anlamına gelmez; eğitim ve ekonomik bağımsızlık durumu ayrıca incelenmelidir.

Örnek 3: Mahsup hatası

Sigorta 900.000 TL maddi destek tazminatı, 100.000 TL cenaze gideri ve 300.000 TL manevi tazminat ödemiş olsun. Rapor bu üç ödemeyi birden destek zararından düşüyorsa hata oluşabilir. Destek tazminatı aynı kalem olduğu için mahsup edilebilir; ancak cenaze ve manevi tazminat ayrı zarar kalemi olarak değerlendirilmelidir.

Sağlıklı bilirkişi raporu denetlenebilir olmalıdır. Raporda yalnız nihai tutar değil, hesabın hangi gelirden, hangi yaşlardan, hangi destek payından, hangi destek süresinden ve hangi ödeme mahsuplarından oluştuğu açıkça görülmelidir. Aksi halde rapora etkili itiraz etmek zorlaşır.

Rapor denetimi çoğu zaman sigorta başvurusu, tahkim veya dava süreciyle birlikte yürür. Sigorta şirketi ödeme yapmışsa önce bu ödemenin hangi hesaba dayandığı öğrenilmeli, sonra bağımsız aktüer raporu veya mahkeme bilirkişi raporu ile karşılaştırılmalıdır. Raporda açık hata varsa ek rapor, yeni bilirkişi incelemesi veya gerekçeli itiraz gündeme gelebilir.

1. Sigorta, tahkim veya dava dosyasındaki mevcut rapor alınır.
2. Hak sahipleri ve yaş bilgileri nüfus kayıtlarıyla karşılaştırılır.
3. Gelir belgeleri raporda kullanılan gelirle karşılaştırılır.
4. Destek payı ve çocuk çıkış dönemleri tablo üzerinden kontrol edilir.
5. Kusur, hatır, müterafik kusur ve mahsup başlıkları ayrıştırılır.
6. Hata varsa belgeli ve başlıklandırılmış itiraz hazırlanır.

Bilirkişi raporuna itiraz süreleri kaçırılmamalıdır. Rapor tebliğ edildikten sonra hatalı gelir, yanlış destek süresi, eksik hak sahibi, hatalı kusur veya mahsup yanlışı fark edilirse mümkün olduğunca somut belgeyle itiraz hazırlanmalıdır.

Sigorta şirketi tarafından sunulan hesap yazısı ile mahkeme veya tahkim bilirkişi raporu aynı şey değildir. Sigorta hesabı düşük gelir, kısa süre veya farklı kusur kabulüyle yapılmış olabilir. Bu nedenle ödeme teklifi, bağımsız hesap mantığıyla karşılaştırılmadan kesin zarar kabul edilmemelidir.

Bu sayfadaki tablolar öğretici örnektir. Gerçek raporda TRH 2010, progresif rant, kaza tarihi, ödeme tarihi, faiz ve poliçe limiti gibi teknik veriler dosyaya göre ayrıca hesaplanmalıdır.

1. Raporda kullanılan hak sahipleri ve yaş bilgilerini nüfus kayıtlarıyla karşılaştırın.
2. Gelir hesabının bordro, SGK, banka, vergi veya emsal gelir belgeleriyle uyumlu olup olmadığını kontrol edin.
3. Destek payının miras payı gibi değil, gerçek destek ilişkisine göre kurulduğunu inceleyin.
4. Çocuklar destekten çıktıkça eş veya diğer hak sahiplerinin payının değişip değişmediğini denetleyin.
5. Kusur, hatır, müterafik kusur ve önceki ödemelerin hangi sırayla uygulandığını kontrol edin.
6. Sigorta limiti, faiz başlangıcı ve mahsup kalemlerini kaza ve başvuru tarihleriyle birlikte değerlendirin.