Sigorta Tahkim Komisyonu: Trafik Kazası Eksik Ödeme Çözümü

Kısa Özet:

Sigorta şirketinin trafik kazası sonrası ödeme yapması, dosyanın her zaman doğru kapandığı anlamına gelmez. Sürekli sakatlık, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, destekten yoksun kalma, araç hasarı veya değer kaybı dosyalarında yapılan ödeme gerçek zararın altında kalabilir. Böyle bir durumda temel soru, ödeme yapılıp yapılmadığı değil, yapılan ödemenin gerçek zararı karşılayıp karşılamadığıdır.

Trafik kazasında tahkim yoluna gidebilmek için önce ilgili sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır. Sigorta şirketi 15 gün içinde cevap vermezse, talebi reddederse veya ödeme gerçek zararı karşılamazsa, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılabilir. Başvuru dilekçesi, hesap, delil ve faiz talebi birlikte kurulmalıdır.

1. Genel Tanım, Yaralanma Türü ve Maluliyet Kapsamı

Sigorta Tahkim Komisyonu Nedir?

Sigorta Tahkim Komisyonu, sigorta sözleşmesinden veya sigorta teminatından menfaat sağlayan kişiler ile sigorta kuruluşları arasındaki uyuşmazlıkların çözümü için kurulmuş özel bir tahkim mekanizmasıdır. Trafik kazalarında zarar gören kişi, kusurlu aracın zorunlu trafik sigortasına başvurduktan sonra eksik ödeme, ret veya cevapsızlıkla karşılaşırsa tahkim yolunu kullanabilir.

Tahkim başvurusu, yalnızca kısa bir şikayet metni göndermek değildir. Başvuruda kaza, kusur, zarar, ödeme, eksik kalan tutar, faiz başlangıcı ve deliller açıkça gösterilmelidir. Özellikle bedensel zarar dosyalarında maluliyet raporu, gelir belgeleri, SGK hizmet dökümü, tedavi evrakları ve ödeme dekontu dosyanın omurgasını oluşturur.

Başvuru şartı	Açıklama	Eksikse ne olur?
Sigorta şirketine yazılı başvuru	KTK m. 97 kapsamında dava veya tahkimden önce başvuru yapılır.	Başvuru şartı oluşmadığı savunulabilir.
15 günlük cevap süresi	Sigorta şirketinin cevap vermesi veya ödeme yapması beklenir.	Süre dolmadan yapılan başvuru usulden sorun yaratabilir.
Aynı konuda dava bulunmaması	Aynı uyuşmazlık hem mahkemede hem tahkimde yürütülmemelidir.	Derderstlik veya usul itirazı gündeme gelebilir.
Talep miktarının açıklanması	Hangi kalemden ne kadar bakiye istendiği belirtilir.	Bilirkişi incelemesi ve karar kapsamı daralabilir.

2. Hukuki Kullanım Alanları, Sigorta ve Tahkim Süreci

Hukuki Dayanak: KTK m. 97 ve 5684 Sayılı Kanun

Karayolları Trafik Kanunu m. 97, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında dava yoluna gidilmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuru yapılmasını öngörür. Sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde cevap vermezse veya verilen cevap talebi karşılamazsa zarar gören dava açabilir ya da 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m. 30, Sigorta Tahkim Komisyonunun kuruluşunu ve sigorta uyuşmazlıklarının hakemler aracılığıyla çözümünü düzenler. Bu nedenle tahkim yolu mahkeme dışı olsa da hakem kararları belirli parasal sınırlar ve kanun yolu kuralları içinde bağlayıcı sonuç doğurabilir.

Hukuki kaynak	Bu sayfadaki işlevi
KTK m. 97	Sigorta şirketine ön başvuru ve 15 günlük cevap süresini belirler.
5684 sayılı Kanun m. 30	Sigorta Tahkim Komisyonu, hakem incelemesi ve başvuru yolunu düzenler.
TBK bedensel zarar hükümleri	Gerçek zarar, çalışma gücü kaybı ve ekonomik kayıp değerlendirmesinde kullanılır.
ZMSS Genel Şartları	Teminat, başvuru belgeleri, poliçe limiti ve sigorta sorumluluğu bakımından dikkate alınır.

Uyarı: Tahkim başvurusu yapılmadan önce başvuru tarihindeki parasal sınırlar, Sigorta Tahkim Komisyonu duyuruları ve varsa SEDDK kararları kontrol edilmelidir. Kanun yolu sınırları zaman içinde değişebilir.

3. Teknik ve Aktüeryal Hesaplama Parametreleri

Eksik Ödeme Nasıl Hesaplanır?

Eksik ödeme hesabında en basit mantık, gerçek zarar ile sigorta şirketinin yaptığı ödeme arasındaki farkı bulmaktır. Ancak gerçek zararın tespiti talep türüne göre değişir. Bedensel zarar dosyalarında aktüeryal hesap, yaşam tablosu, aktif-pasif dönem, maluliyet oranı, gelir ve kusur birlikte değerlendirilir.

Bakiye Tazminat = Gerçek Zarar - Sigorta Ödemesi

Talep kalemi	Basitleştirilmiş hesap mantığı	Tahkimde aranacak belge
Sürekli iş göremezlik	Yıllık gelir × aktüeryal süre × maluliyet × kusur	Maluliyet raporu, gelir belgesi, kusur raporu
Geçici iş göremezlik	Aylık gelir × çalışılamayan süre × kusur	İstirahat raporu, SGK ve gelir kayıtları
Bakıcı gideri	Aylık bakıcı gideri × süre × kusur	Bakıcı ihtiyacı raporu, tedavi belgeleri
Destekten yoksun kalma	Yıllık gelir × destek süresi × destek payı × kusur	Nüfus kaydı, gelir belgeleri, destek ilişkisi
Araç hasarı	Gerçek onarım bedeli - sigorta ödemesi	Ekspertiz raporu, fatura, fotoğraf
Değer kaybı	Gerçek değer kaybı - sigorta ödemesi	Ekspertiz raporu, piyasa araştırması, tramer kaydı

Sürekli Sakatlık Eksik Ödeme Örneği

Aylık net gelir	38.000 TL
Yıllık net gelir	456.000 TL
Aktüeryal süre varsayımı	24 yıl
Maluliyet oranı	%14
Karşı taraf kusuru	%100
Basit aktüeryal zarar	456.000 × 24 × 0,14 = 1.532.160 TL
Sigorta ödemesi	820.000 TL
Bakiye talep	712.160 TL

Bu örnek yalnız yöntemi gösterir. Gerçek hesapta işlemiş dönem, işleyecek dönem, TRH-2010 yaşam tablosu, progresif rant, ödeme tarihi, güncelleme hesabı ve poliçe limiti ayrıca değerlendirilir.

4. Maluliyet Raporu ve Bilirkişi Değerlendirmesi

Tahkim Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler

Güçlü bir tahkim başvurusu yalnız dilekçeden ibaret değildir. Eksik ödeme iddiası, sigorta şirketine yapılan ön başvuru, ödeme dekontu, gerçek zarar hesabı ve zararı ispatlayan belgelerle desteklenmelidir.

Belge	Neden gerekli?
Sigorta Tahkim başvuru formu	Komisyon başvurusunun temel usul belgesidir.
Sigorta şirketine ön başvuru dilekçesi	KTK m. 97 başvuru şartının yerine getirildiğini gösterir.
Tebliğ veya KEP kaydı	15 günlük sürenin ne zaman başladığını ispatlar.
Sigorta cevabı veya ödeme dekontu	Ret, cevapsızlık veya eksik ödeme durumunu gösterir.
Kaza tespit tutanağı ve kusur raporu	Kusur oranı ve olayın oluşu için gereklidir.
Maluliyet raporu ve hastane evrakları	Sürekli sakatlık ve geçici iş göremezlik taleplerini destekler.
Gelir belgeleri ve SGK hizmet dökümü	Aktüeryal hesapta esas alınacak kazancı belirler.
Poliçe ve hasar dosyası bilgileri	Doğru sigorta şirketi, limit ve teminat için gerekir.
Başvuru ücret dekontu	Komisyon başvuru ücretinin yatırıldığını gösterir.

Sigorta Şirketinin Sık Savunmaları

Savunma	Dosyada nasıl karşılanır?
Başvuru eksik belgeli yapıldı	Tebliğ edilen belgeler ve başvuru ekleri dosyaya konulur.
Maluliyet oranı kabul edilemez	Usulüne uygun sağlık kurulu veya Adli Tıp raporu sunulur.
Gelir ispatlanamadı	Bordro, banka, vergi kaydı, SGK ve emsal ücret delilleri eklenir.
Ön ödeme yeterlidir	Gerçek zarar hesabı ve bakiye fark tabloyla gösterilir.
Faiz istenemez	Temerrüt tarihi, başvuru tarihi ve eksik ödeme açıkça açıklanır.

5. Neden Önemlidir?

Eksik Ödeme Dosyasında Tahkimin Temel İşlevi

Bu sayfa, trafik kazası sonrası sigorta şirketinden ödeme alan fakat bu ödemenin yetersiz olduğunu düşünen kullanıcıya yöneliktir. Bedensel zarar dosyasında sigorta şirketi maluliyet oranını, geliri, kusuru, aktif-pasif dönem hesabını veya önceki ödemeyi hatalı değerlendirmiş olabilir. Tahkim başvurusu, bu hataların dosya ve hesap üzerinden denetlenmesini sağlar.

Uyuşmazlık türü	Eksik ödeme nasıl ortaya çıkar?	Tahkimde kontrol edilecek nokta
Sürekli iş göremezlik	Maluliyet oranı, gelir, yaş veya kusur düşük alınır.	Aktüeryal zarar ve önceki ödeme mahsubu yapılır.
Geçici iş göremezlik	İyileşme süresi veya çalışılamayan dönem eksik hesaplanır.	Rapor süresi, gelir ve kusur oranı incelenir.
Bakıcı gideri	Bakıcı ihtiyacı yok sayılır veya kısa süre kabul edilir.	Sağlık raporu ve fiili bakım süresi değerlendirilir.
Destekten yoksun kalma	Destek payı, destek süresi veya gelir düşük alınır.	Her hak sahibi için ayrı hesap kurulması gerekir.
Araç hasarı ve değer kaybı	Ekspertiz, piyasa değeri veya onarım bedeli düşük belirlenir.	Bağımsız ekspertiz ve piyasa verileri karşılaştırılır.

6. Detaylı Kullanım Senaryoları

Eksik Ödeme Senaryoları

Senaryo 1: Bedensel Zararda Eksik Ödeme

Aktüeryal zarar	1.950.000 TL
Sigorta ödemesi	1.100.000 TL
Bakiye tazminat	850.000 TL

Bu dosyada tahkim başvurusu, sigorta şirketinin yaptığı ödemenin gerçek sürekli sakatlık zararını karşılamadığı iddiasıyla kurulmalıdır. Maluliyet raporu, gelir belgeleri ve ödeme dekontu birlikte sunulmalıdır.

Senaryo 2: Geçici İş Göremezlik ve Bakıcı Gideri Eksikliği

Kalem	Gerçek zarar	Ödeme	Bakiye
Geçici iş göremezlik	210.000 TL	80.000 TL	130.000 TL
Bakıcı gideri	165.000 TL	0 TL	165.000 TL
Toplam	375.000 TL	80.000 TL	295.000 TL

Sigorta şirketi yalnız sürekli sakatlık kaleminden ödeme yapmış, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderini hiç değerlendirmemiş olabilir. Bu durumda her kalem ayrı delille ispatlanmalıdır.

Senaryo 3: Destekten Yoksun Kalma Eksik Ödemesi

Toplam destek zararı	5.400.000 TL
Sigorta ödemesi	3.200.000 TL
Bakiye destek tazminatı	2.200.000 TL

Destek dosyasında eş, çocuk ve anne-baba için paylar ayrı kurulmalıdır. Tek toplam rakam yerine hak sahibi bazlı destek süresi, destek payı ve mahsup tablosu hazırlanması başvuruyu güçlendirir.

7. Hesaplama Mantığı ve Ön Kontrol Adımları

Sigorta Tahkim Başvuru Akışı

Kusurlu aracın sigorta şirketi ve poliçe bilgileri belirlenir.
Sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır ve tebliğ kaydı saklanır.
15 günlük süre sonunda ret, cevapsızlık veya eksik ödeme durumu tespit edilir.
Gerçek zarar hesabı hazırlanır ve sigorta ödemesi mahsup edilir.
Bakiye tazminat, faiz, başvuru ücreti ve yargılama giderleri talep edilir.
Başvuru formu, deliller ve ücret dekontu ile tahkim dosyası oluşturulur.
Raportör ön incelemesi, hakem tevdi ve bilirkişi raporu süreci takip edilir.
Karar sonrası itiraz veya temyiz sınırları başvuru tarihindeki güncel tutarlara göre kontrol edilir.

Başvuru Öncesi Kontrol Listesi

Soru	Neden önemli?
Sigorta şirketine yazılı başvuru yapıldı mı?	KTK m. 97 başvuru şartı için temel adımdır.
Başvurunun tebliği ispatlanıyor mu?	15 günlük sürenin başlangıcı buna bağlıdır.
Ödeme dekontu dosyada mı?	Mahsup ve bakiye alacak hesabı için gereklidir.
Gerçek zarar hesabı açık mı?	Eksik ödeme iddiası somutlaştırılmalıdır.
Faiz başlangıcı yazıldı mı?	Temerrüt tarihinin tartışmasız kurulmasına yardımcı olur.
Aynı konuda dava açılmış mı?	Aynı uyuşmazlığın iki yerde yürütülmesi usul sorunu yaratabilir.

8. Sıkça Sorulan Sorular

Sigorta Tahkim Komisyonuna ne zaman başvurulur?

Zorunlu trafik sigortası dosyasında önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır. Sigorta şirketi başvurudan sonra 15 gün içinde cevap vermezse, talebi reddederse veya eksik ödeme yaparsa dava ya da Sigorta Tahkim Komisyonu yolu gündeme gelebilir.

Eksik ödeme yapılmışsa parayı almak tahkim hakkını bitirir mi?

Her ödeme dosyayı otomatik kapatmaz. Ödeme gerçek zarar hesabından düşükse, yapılan ödeme mahsup edilerek bakiye tazminat talep edilebilir. Ancak imzalanan ibraname, feragat, sulh metni ve ödemenin hangi kalem için yapıldığı ayrıca incelenmelidir.

Sürekli sakatlıkta eksik ödeme nasıl hesaplanır?

Önce yaş, gelir, maluliyet oranı, kusur, aktif dönem, pasif dönem ve yaşam tablosu dikkate alınarak gerçek aktüeryal zarar hesaplanır. Sonra sigorta şirketinin yaptığı ödeme bu zarardan düşülür. Kalan tutar tahkimde bakiye tazminat olarak istenebilir.

Tahkim başvurusunda hangi belgeler gerekir?

Sigorta şirketine ön başvuru dilekçesi, başvurunun tebliğ belgesi, sigorta cevabı veya ödeme dekontu, kaza tespit tutanağı, poliçe bilgisi, sağlık evrakları, maluliyet raporu, gelir belgeleri, SGK dökümü ve başvuru ücret dekontu temel belgelerdir.

Sigorta Tahkim Komisyonu mahkemeden hızlı mıdır?

Tahkim yolu çoğu dosyada mahkeme yargılamasına göre daha hızlıdır. Ancak hızlı olması başvurunun basit olduğu anlamına gelmez. Eksik belge, yanlış sigorta şirketi, hatalı talep miktarı veya faiz talebinin unutulması hak kaybına yol açabilir.

Tahkimde faiz istenebilir mi?

Evet. Sigorta şirketine gerekli belgelerle başvuru yapıldıktan sonra yasal sürede ödeme yapılmamışsa veya eksik ödeme yapılmışsa, bakiye tutar için temerrüt tarihinden itibaren faiz talep edilebilir. Başvurunun eksiksiz olup olmadığı faiz başlangıcını etkileyebilir.

Maluliyet raporu olmadan bedensel zarar için tahkime gidilir mi?

Sürekli sakatlık talebinde usulüne uygun maluliyet raporu olmadan dosya zayıf kalır. Geçici iş göremezlik, tedavi gideri veya bakıcı gideri için farklı belgeler gerekebilir; fakat sürekli iş göremezlik hesabında kalıcı oran ana belirleyicidir.

2026 tahkim parasal sınırları neden kontrol edilmelidir?

Hakem kararına itiraz ve temyiz yolları başvuru tarihindeki parasal sınırlara göre değişebilir. 2026 yılı için itiraz ve temyiz sınırlarının güncellendiği duyurular bulunduğundan, başvuru yapılmadan önce Sigorta Tahkim Komisyonu ve SEDDK duyuruları kontrol edilmelidir.

Bu Araca Ait Diğer Hesaplamalar