Tarihsel Asgari Ücret Arşivi (2016-2026)
Analiz Raporu →Part-Time (Yarı Zamanlı) Maaş Nasıl Hesaplanır?
İş Kanunu'na göre aylık 225 saat (haftalık 45) standart çalışma kabul edilerek saatlik yasal alt sınır belirlenmiştir.
Özet
Part-time çalışan bir işçinin maaşı, ay içinde çalıştığı toplam saat ile 'saatlik asgari ücret' tutarının çarpılması yoluyla bulunur. İş kanununa göre part-time çalışma, haftalık çalışma süresinin üçte ikisinden (en fazla 30 saat) az olan çalışmalardır.
1. Genel Tanım ve Yazılım Kapsamı
Part-time çalışanlar da haftalık 45 saatlik çalışma süresine orantılı olarak hafta tatili ücretine hak kazanırlar. Ayrıca SGK prim günleri, ay içindeki toplam çalışma saatinin 7.5'e (bir günlük yasal çalışma süresi) bölünmesiyle SGK'ya bildirilir.
Hafta Tatili ve Sigorta Günü
Araç, olay tarihinden başlayarak hüküm tarihine kadar yürürlüğe giren tüm asgari ücret artışlarını otomatik olarak dikkate alır. "Bilinen dönem" için fiili verileri, "işleyecek dönem" için ise aktüeryal iskonto faktörleri ve %10 artırım/iskonto (progresif rant) yöntemini kullanarak projeksiyon yapar.
2. Hukuki Kullanım Alanları ve Yargıtay Görüşü
Asgari ücret bazlı hesaplamalar, Türk hukuk sisteminde kamu düzenine ilişkin bir zorunluluktur. Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, asgari ücretin altında bir ücretin geçerli sayılması mümkün değildir.
Önemli Olduğu Davalar
- • Trafik Kazası: Sakatlık tazminatı tespiti.
- • İş Kazası: Kusur oranları sonrası SGK rücu hesapları.
- • Vefat: Destek tazminatı analizleri.
- • Nafaka: Boşanma sonrası yoksulluk nafakası hesapları.
HGK Karar Özeti:
"Asgari ücret kamu düzeni ile ilgili olduğundan, yargıç bu durumu duruşmanın her aşamasında kendiliğinden gözetmelidir." (HGK 17.12.1997)
Bu nedenle, dava sürerken asgari ücrete gelen zamlar, yasal faiz işletilmeden önce ana hesaba mutlaka yansıtılmalıdır.
3. Aktüeryal ve Teknik Projeksiyon
Aktüerler, asgari ücret verilerini geleceğe yönelik projeksiyonlarda temel parametre olarak kullanır. Zararın ne kadar süre devam edeceği Bakiye Ömür üzerinden belirlenirken, hesaplama iki ana döneme ayrılır:
- İşlemiş Dönem: Kaza tarihinden karar tarihine kadar geçen süre (Fiili asgari ücret uygulanır).
- İşleyecek Dönem: Karar tarihinden sonraki dönem (Projeksiyon ve iskonto indirimi uygulanır).
Bugünkü Değer (Present Value) Formülü
PV = Σ (Yıllık Zarar × (1 + g)^t / (1 + i)^t)
4. Bilirkişi Rapor Formatı
Bilirkişiler, raporlarında kaza tarihi ile hüküm tarihi arasındaki tüm değişimleri listeleyerek, yaş tespiti ve maluliyet oranını bu verilere uygular.
"Davacının kaza tarihi itibarıyla asgari ücretle çalıştığı anlaşılmış, Yargıtay yerleşik uygulamaları gereği 2024 yılı brüt 17.002 TL ve 2025 yılı brüt 20.002,50 TL verileri dikkate alınmıştır. Davacının %25,2 maluliyet oranı ve kusur oranı doğrultusunda maddi zarar hesabı yapılmıştır."
5. Neden Önemli? Hata ve Sonuçları
Hesaplamaların eksik yapılması kamu düzenine aykırıdır ve dava masraflarının boşa gitmesine, kararın bozulmasına neden olur.
📊 Tazminat Miktarına Etkisi
Asgari ücretteki her artış tazminatı doğrudan etkiler. Örneğin 2024 brüt 17.002 TL'den 2025'te 20.002,50 TL'ye geçişteki %17,6'lık artış, tazminat hesabını aynı oranda yukarı çeker. Bu durumun atlanması davacı için on binlerce TL hak kaybı demektir.
6. Detaylı Kullanım Senaryoları
1Trafik Kazası
%35 malul kalan Ali Bey için 2022-2025 arası işlemiş dönem (173.500 TL) ve 45 yıllık işleyecek dönem (850.000 TL) TRH-2010 bazlı hesaplanır.
2İş Kazası (Vefat)
Asgari ücretin 2 katı kazanan Mehmet Bey'in vefatı sonrası eşine %50, çocuklarına %25 destek payı üzerinden bakiye ömrü boyunca hesaplama yapılır.
3Kıdem Tazminatı
Ayşe Hanım'ın 5 yıllık çalışması güncel 20.002,50 TL brüt ücret üzerinden hesaplanır. Tavan kontrolü yapılarak SMM ve vergi kesintileri dökümlenir.
7. Hesaplama Mantığı (Adım Adım)
8. Sıkça Sorulan Sorular
Part-time çalışan asgari geçim indirimi (AGİ) alır mı?
AGİ uygulaması tüm çalışanlar için tamamen yürürlükten kaldırılmıştır. Part-time çalışanlar da vergi muafiyetinden kendi saatlerine orantılı olarak faydalanır.
Günde 4 saat çalışan öğrencinin maaşı asgari ücretin altında olabilir mi?
Aylık toplam maaş asgari ücretin altında olabilir ancak 'saatlik ücret' kesinlikle yasal saatlik asgari ücretin altında olamaz.
İlgili Parametreler ve Araçlar
2026 sürekli sakatlık tazminatı hesaplama: TRH-2010 yaşam tablosu, aktif/pasif dönem, progresif rant yöntemi.
Giydirilmiş brüt ücret, çalışma süresi ve güncel 2026 kıdem tazminatı tavanı üzerinden net kıdem tazminatınızı Yargıtay standartlarında hesaplayın.
3095 Sayılı Kanuna göre dava veya kaza tarihlerinden günümüze işletilen kademeli yasal (kanuni) ve temerrüt faizini anında hesaplayın.